thumb|Portret rodzinny Hiszpańskich z około 1920 roku. Maria Hiszpańska-Neumann w środku mały|Maria Hiszpańska-Neumann (przed 1965) Maria Zofia Janina Hiszpańska-Neumann (ur. 28 października 1917 w Warszawie, zm. 12 stycznia 1980 tamże) – polska artystka zajmująca się grafiką i malarstwem, a także ilustratorka książek; członkini Związku Polskich Artystów Plastyków.
Życiorys Urodziła się w rodzinie Stanisława Feliksa Hiszpańskiego, znanego warszawskiego mistrza szewskiego, i Zofii Janiny z domu Kraków. Była najmłodszym dzieckiem; miała jeszcze dwóch starszych braci: Zdzisława i Stanisława, który również został artystą. Ukończyła Gimnazjum Popielewskiej-Roszkowskiej w 1935 roku, po czym rozpoczęła studia w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie u profesorów Karola Tichego, E. Czerwińskiego, Stanisława Ostoi-Chrostowskiego i Wacława Waśkowskiego. W 1939 roku ukończyła studia, jednak do wybuchu wojny już nie zdążyła zrobić dyplomu.
Ojciec Marii Hiszpańskiej zginął podczas bombardowania 25 września 1939 roku. Podczas okupacji niemieckiej działała w Związku Walki Zbrojnej. 19 czerwca 1941 roku została aresztowana wraz z rodziną profesora Józefa Jana Siemieńskiego i uwięziona w Radomiu, potem w Pińczowie. 10 kwietnia 1942 roku wywieziona do obozu koncentracyjnego Ravensbrück, gdzie otrzymała numer 10219. Podczas pobytu w obozie wykonała wiele rysunków. Pracowała przymusowo w zakładach zbrojeniowych w Neubrandenburgu, w kwietniu 1945 roku uciekła podczas ewakuacji i doczekała w lesie do wejścia Armii Czerwonej.
Latem 1945 roku powróciła do Warszawy. Zajęła się głównie grafiką książkową. Stworzyła wiele drzeworytów, głównie w technice sztorcowej. Współpracowała z wydawnictwem „Wiedza”, potem „Książka i Wiedza” oraz wydawnictwem Iskry (Drewniany różaniec Natalii Rolleczek). W latach pięćdziesiątych XX wieku współpracowała z „Tygodnikiem Powszechnym”. Stworzyła wiele rysunków poświęconych życiu w obozach koncentracyjnych, z których część znalazła się w zbiorach muzeum w Ravensbrück.
W 1946 roku wzięła udział w plenerze artystycznym w Nowej Rudzie zorganizowanym dla studentów Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Łodzi. Kartki pocztowe z drzeworytami artystki, będących efektem pleneru, znajdują się w zbiorach Muzeum Ziemi Kłodzkiej. W latach 1954–1955 wyjeżdżała do Bułgarii. Z wykonanych tam szkiców powstał album drzeworytów Tyrnowo.
W roku 1960 w związku z wystawą indywidualna przebywała przez kilka miesięcy w Egipcie. Ponieważ w latach 60. brak było zainteresowania współpracą z nią ze strony wydawnictw polskich, zdecydowała się na współpracę z wydawnictwami z NRD. Wydanie Tristana i Izoldy Gottfrieda von Strassburga w języku niemieckim z ilustracjami Hiszpańskiej zostało uznane w 1961 za najpiękniejszą książkę roku.
Począwszy od roku 1965 zajęła się malarstwem ściennym, zwłaszcza w obiektach sakralnych. Współpracowała z architektem Władysławem Pieńkowskim.
Maria Hiszpańska-Neumann [...] kochała średniowiecze, czuła jego nastrój, anegdotę i dowcip. Z wielkim znawstwem posługiwała się realiami średniowiecza, o których wiadomości przekazała nam zarówno historia, jak i literatura. [...] Wśród minstrelów i wagantów, pokutników i „Rycerzy Okrągłego Stołu” czuła się swobodnie.
Prace swoje sygnowała rysunkiem myszki – symbol pochodzi od jej pseudonimu „Mysz”.
W 1948 roku poślubiła muzykologa Janusza Neumanna. Mieszkała w Warszawie przy ul. J. Dąbrowskiego 84/90. Zmarła w Warszawie, pochowana na służewskim cmentarzu przy ul. Wałbrzyskiej.
W 2019 roku ukazała się biografia artystki autorstwa Marii Czarneckiej i Ewy Kiedio pod tytułem Zostały mi słowa miłości. Maria Hiszpańska-Neumann: życia i twórczość.
Twórczość Ilustracje Federico Garcia Lorca: Wiersze i dramaty, przekład Zofii Szleyen, ilustracje Marii Hiszpańskiej, Książka i Wiedza, Warszawa 1951. Jakub z Voragine: Złota legenda, przekład Janiny Pleziowej, ilustracje Marii Hiszpańskiej-Neumann. PAX, Warszawa 1955. François Villon: Wielki testament, przekład Tadeusz Boy-Żeleński, ilustr. Maria Hiszpańska-Neumann, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1982, . Gottfried von Strassburg: Tristan und Isolde, Aus dem Mittelhochdeutschen übertragen und erläutert von Günter Kramer, mit 20 Holzschnitten von Maria Hiszpanska-Neumann, Verlag der Nation, Berlin (NRD) 1966.
Obiekty sakralne Malarstwo we wnętrzu kaplicy ojców Franciszkanów „Wieczernik” w Warszawie – Kaplica M. B. Anielskiej (1966–1969), we współpracy z arch. Władysławem Pieńkowskim; kaplica zlikwidowana w lutym 2010 roku Fryz „Pochód więźniów” we wnętrzu kaplicy „Oświęcimskiej” w kościele św. Józefa w Tarnowie (1967), we współpracy z arch. Władysławem Pieńkowskim Malowany krucyfiks w kościele księży Orionistów w Parafii Opatrzności Bożej w Kaliszu, we współpracy z arch. Władysławem Pieńkowskim Ołtarz Świętych Polskich w kościele św. Klemensa Hofbauera w Warszawie (1968) Droga Krzyżowa i mozaika w głównej kaplicy kościoła św. Stanisława Kostki w Tarnowie (1976) Droga Krzyżowa w dolnym kościele (1975) oraz mozaika w kaplicy św. Józefa (1977) w kościele św. Michała Archanioła w Warszawie Wnętrze kaplicy w Hübingen (1978)
Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (11 lipca 1955) Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955)
Nagrody
II nagroda na I Ogólnopolskiej Wystawie Książki i Ilustracji (Warszawa 1951) III nagroda na III Ogólnopolskiej Wystawie Plastyki (Warszawa 1952/1953) Wyróżnienie Ministra Kultury i Sztuki na Wystawie Książki i Ilustracji w XV-lecie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Warszawa 1962)
Przypisy – Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki – wskazana jako ‘Hiszpańska-Neuman Maria’. „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”.
Bibliografia Życiorys Marii Hiszpańskiej-Neumann
Linki zewnętrzne Biografia i prace Marii Hiszpańskiej-Neumann
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków Kategoria:Członkowie Związku Walki Zbrojnej Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na nowym cmentarzu na Służewie w Warszawie Kategoria:Polscy graficy Kategoria:Urodzeni w 1917 Kategoria:Więźniowie KL Ravensbrück Kategoria:Współcześni polscy twórcy ekslibrisów Kategoria:Zmarli w 1980