thumb|240px|Maski (po 1933)
Henryk (Henoch) Barczyński, w licznych opracowaniach błędnie: Henryk Barciński (ur. 16 grudnia 1896 w Łodzi, zginął w 1941 w Tomaszowie Mazowieckim) – polski artysta malarz, grafik, ilustrator pochodzenia żydowskiego. W latach 1919–1921 członek grupy Jung Idysz. W latach 1939–1941 członek Koła Artystów w getcie tomaszowskim, ofiara okupacji hitlerowskiej.
Życiorys Urodził się w rodzinie ubogiego krawca Szmula Barczyńskiego (1834–1897) i Sary z Parzęczewskich. Naukę malarstwa rozpoczął w prywatnej szkole rysunków Jakuba Katzenbogena (Icka Kacenbogena) w Łodzi i kontynuował w Warszawie 1915–1916 w Szkole Sztuk Pięknych u Henryka Glicensteina.
Debiutował na Salonie Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. 1919–1926 studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Dreźnie u profesorów Otto Gussmanna i Roberta Sterla.
W twórczości Barczyńskiego widoczne są wpływy Oskara Kokoschki i Marka Chagalla. W jego twórczości dominowała tematyka kultury żydowskiej. W 1925 otrzymał pierwszą nagrodę w Paryżu na konkursie Czerwonego Krzyża. W latach 1927–1933 przebywał w Berlinie. Po powrocie do Łodzi 1934 wystawił swoje prace w Żydowskim Towarzystwie Krzewienia Sztuk Pięknych. Wystawiał też w Berlinie, Dreźnie, Tel-Awiwie i w Nowym Jorku.
Henoch Barczyński mieszkał w Łodzi przy ul. Drewnowskiej 21Księga adresowa miasta Łodzi i Województwa Łódzkiego (…). Rocznik 1937-1939, Zarząd Miejski w Łodzi, Łódź 1937 (?), strona 22, dział II wykaz mieszkańców m. Łodzi.
Okres okupacji Na początku II wojny światowej Barczyński wyjechał z Łodzi do Tomaszowa Mazowieckiego. W getcie tomaszowskim założył Koło Artystów. Przyjaźnił się z łódzkim malarzem Władysławem vel Wolfem Rejderem (1917–1942) oraz aktorem, kabareciarzem i karykaturzystą tomaszowskim Izraelem Aljuche „Lutkiem” Orenbachem (1919–1942). Tworzył i wystawiał w getcie tomaszowskim. Malował m.in. portrety i ulice getta tomaszowskiego. Barczyński po raz ostatni został wspomniany w listach z getta tomaszowskiego 25 grudnia 1940. W 1941 r. Barczyński „został zamordowany w Tomaszowie przez zbirów nazistowskich” (według świadectwa M. Wolman-SieraczkowejM. Wolman-Sieraczkowa, Dzieła Henocha Barczyńskiego w muzeum „Domu Szaloma Asza”, kopia artykułu przechowywana w Dziale Dokumentacji Naukowej Muzeum Sztuki w Ł., teczka T.378). Według niesprawdzonych wiadomości śmierć nastąpiła 14 marca.
Przypisy
Bibliografia A. M. Dorman, Autour de l’art juif. Encyclopédie universelle des peintres, sculpteurs et photographes, Chatou 2003, s. 24 (tu, Henryk Barczynski, 1896–1941). Joanna Pollakówna, Malarstwo polskie, t. 5 – Między wojnami 1918–1939, „Auriga”, Warszawa 1982, . Józef Sandel, Barczyński (Barciński) Henryk (Henoch), [w:] Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających. Malarze, rzeźbiarze, graficy, t. 1 (A-C), Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk 1971, s. 213–214. Krzysztof Tomasz Witczak, Słownik biograficzny Żydów tomaszowskich, Łódź – Tomaszów Mazowiecki 2010, . s. 32–35 (biogram, fot., bibl.).
Linki zewnętrzne Publikacje z ilustracjami Barczyńskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Członkowie Jung Idysz Kategoria:Malarze związani z Łodzią Kategoria:Polscy malarze modernizmu Kategoria:Polscy malarze pochodzenia żydowskiego Kategoria:Ludzie związani z Tomaszowem Mazowieckim Kategoria:Mieszkańcy gett żydowskich w okupowanej Polsce Kategoria:Polscy Żydzi zamordowani podczas Zagłady Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1941