G-code – znormalizowany język zapisu poleceń dla urządzeń CNC. Definiuje podstawowe operacje, które należy wykonać, aby obrobić detal na obrabiarce sterowanej numerycznie.
Charakterystyka G-code opisuje standard ISO 6983, DIN 66025, w Polsce wycofane normy: PN-93/M-55251, PN-73/M-55256PN-73/M-55256 Obrabiarki do metali. Kodowanie funkcji przygotowawczych G i funkcji pomocniczych M dla obrabiarek sterowanych numerycznie (wycofana).
G-code można utworzyć 3 metodami: pisać samodzielnie w edytorach tekstu (np. notatnik) i przenieść do pamięci obrabiarki, wprowadzać na pulpicie sterującym obrabiarki (nowsze sterowania podpowiadają opcje, które należy zdefiniować do poprawnego działania danej funkcji), wygenerować programem typu CAM po przetworzeniu przez postprocesor przeznaczony dla konkretnej maszyny.
Funkcje oraz parametry nieopisane w normie różnią się w zależności od producenta.
Podstawowe komendy G-code zawarte są w Polskiej Normie będącej tłumaczeniem normy ISO. Pozostałe polecenia G-code oraz M funkcje są dowolnie definiowane przez różnych producentów obrabiarek, gdzie głównym kryterium definiowania jest przeznaczenie maszyny.
Przykładowe funkcje przygotowawcze G Kody, które opisują sposób wykonania bądź interpretowania poleceń wydawanych przez programistę. G00 – ruch szybki, pozycjonowanie narzędzia G01 – ruch narzędzia według interpolacji liniowej G02 – ruch narzędzia według interpolacji kołowej zgodnie z ruchem wskazówek zegara G03 – ruch narzędzia według interpolacji kołowej przeciwnie do ruchu wskazówek zegara G04 – postój czasowy G05 – interpolacja kołowa współrzędne kartezjańskie, bez określania kierunku obrotu G06 – interpolacja kołowa, współrzędne kartezjańskie, przejście styczne z poprzedniego konturu G07 – blok pozycjonowania wzdłużnego G09 – dokładne zatrzymanie G20 – wymiarowanie w calach G21 – wymiarowanie w milimetrach G40 – koniec korekcji G41 – korekcja toru narzędzia lewostronna (kompensacja promienia płytki, freza) G42 – korekcja toru narzędzia prawostronna (kompensacja promienia płytki, freza) G43 – włączenie kompensacji długości narzędzia (frezarka) G33 – toczenie gwintu G53 – wybranie układu współrzędnych maszynowych G54 – G59 – wybranie układu współrzędnych przedmiotu G76 – cykl planowania zgrubnego G79 – cykl podcięć G80 – koniec cyklu wielokrotnego G81 – cykl nawiercania G82 – cykl wiercenia z przerwą czasową G83 – cykl wiercenia z łamaniem wióra G84 – cykl gwintowania G87 – cykl frezowania kieszeni prostokątnej G90 – pozycjonowanie bezwzględne G91 – pozycjonowanie przyrostowe G92 – ustalanie pozycji maszyny G94 – programowanie prędkości posuwu w [mm/min] G95 – programowanie prędkości posuwu w [mm/obr.] G96 – włączenie trybu stałej prędkości skrawania [m/min] (frezarka) G97 – włączenie trybu stałej prędkości obrotowej wrzeciona [obr./min] (tokarka)
Przykładowe funkcje pomocnicze M Za konkretne działania „mechaniczne, fizyczne” odpowiadają funkcje maszynowe, potocznie nazywane funkcjami M. M00 – stop programu bezwarunkowy M01 – stop programu warunkowy (zależnie od trybu pracy) M02 – koniec programu M03 – włączenie prawych obrotów wrzeciona M04 – włączenie lewych obrotów wrzeciona M05 – wyłączenie obrotów wrzeciona M06 – zmiana narzędzia (polecenie „zmień”) M07 (M51) – włączenie chłodziwa przez narzędzie (zależnie od producenta) M08 – włączenie chłodziwa wylewki zewnętrzne M09 – wyłączenie chłodziwa M10 (M36) – otwarcie szczęk (zależnie od producenta) M11 (M37) – zamknięcie szczęk (zależnie od producenta) M13 – włączenie prawych obrotów wrzeciona i chłodziwa M14 – włączenie lewych obrotów wrzeciona i chłodziwa M17 - Koniec podprogramu ze skokiem na początek M30 – koniec programu i „przewinięcie” do początku
Inne Ponadto można wyróżnić grupę adresową parametrów i osi. T – wybór narzędzia S – zdefiniowanie prędkości obrotowej wrzeciona (symbol „S” oraz podana wartość, np. S1500) F – zdefiniowanie prędkości posuwu (analogicznie do „S”) X – położenie w osi „X” (po adresie występuje wartość bezwzględna lub względna, np. X200) Y – położenie w osi „Y” (po adresie występuje wartość bezwzględna lub względna, np. Y200) Z – położenie w osi „Z” (po adresie występuje wartość bezwzględna lub względna, np. Z200) A – położenie w osi „A” (po adresie występuje wartość bezwzględna lub względna, np. A10) B – położenie w osi „B” (po adresie występuje wartość bezwzględna lub względna, np. B10) C – położenie w osi „C” (po adresie występuje wartość bezwzględna lub względna, np. C10) D – korektor narzędzia. Zazwyczaj wpisuje się za narzędziem T (np. T10 D10)
Przykład programowania + Blok danych Opis N10 G90 G21 deklaracja sposobu pozycjonowania (absolutne), deklaracja systemu metrycznego (mm) N20 T2 M6 deklaracja numeru narzędzia i wymiana narzędzia N30 G54 D200 S1500 M3 przesunięcie układu współrzędnych do miejsca określonego w rejestrze D200, deklaracja prędkości obrotowej wrzeciona 1500 obr./min, włączenie obrotów wrzeciona w kierunku CW (zgodnie z ruchem wskazówek zegara) N40 G01 X10 Y0 Z10 G94 F1200 M8 ruch roboczy do punktu o współrzędnych (10,0,10) z zaprogramowaną prędkością posuwową 1200 mm/min, włączenie chłodziwa N50 G81 wywołanie cyklu nawiercania (z zadeklarowanym szeregiem parametrów charakteryzujących cykl) N60 X20 Y20 ponowne wykonanie cyklu G81 w miejscu początkowych współrzędnych (20,20,10) N70 Y80 ponowne wykonanie cyklu G81 w miejscu początkowych współrzędnych (20,80,10) N80 G80 odwołanie wykonywania cyklu N90 G00 X10 Y0 Z100 M5 M9 ruch szybki do punktu o współrzędnych (10,0,100), wyłączenie obrotów wrzeciona, wyłączenie chłodziwa N90 M30 koniec programu i „przewinięcie” go do początku
Zobacz też LinuxCNC - w pełni darmowy system czasu rzeczywistego i oprogramowanie do sterowania maszynami CNC, obsługujący G code.
Przypisy
Kategoria:Obrabiarki Kategoria:Standardy ISO Kategoria:Automatyzacja