Owen Cunningham Wilson (ur. 18 listopada 1968 w Dallas) – amerykański aktor, scenarzysta i producent filmowy.
Życiorys Młodość Pochodzi z rodziny irlandzkich katolików. Przyszedł na świat jako drugi syn Roberta Wilsona, realizatora reklam i operatora publicznej stacji telewizyjnej, i fotograf Laury Wilson. Ma dwóch braci-aktorów: starszego Andrew (ur. 1964) i młodszego Luke’a (ur. 1971).
W dzieciństwie i w okresie dojrzewania przysparzał swoim rodzicom wiele kłopotów. Został wyrzucony z prywatnej szkoły Texas’ St Mark’s w Dallas za oszustwo na egzaminie z geometrii. Jako nastolatek miał dwukrotnie złamany nos: pierwszy raz podczas szkolnej bójki, a drugi raz podczas gry w futbol z przyjaciółmi. Po ukończeniu Thomas Jefferson High School i St. Marks School of Texas w Dallas, uczęszczał do New Mexico Military Institute w Roswell w stanie Nowy Meksyk i University of Southern California w Los Angeles. W 1991 studiował język angielski na University of Texas w Austin.
Kariera Początkiem jego filmowej kariery był napisany wspólnie z Wesem Andersonem scenariusz do 13-minutowej opowieści o trzech złodziejaszkach amatorach (1994), który po dwóch latach doczekał się realizacji jako kinowa komedia przygodowa Trzech facetów z Teksasu (Bottle Rocket, 1996), a jego debiutancka rola nieudacznika Dignana przyniosła mu nagrodę Lone Star Film & Television w Dallas. Kolejny scenariusz duetu Anderson-Wilson do filmu Rushmore (1998) zdobył nagrodę Lone Star Film & Television, a następny do czarnej komedii Genialny klan (The Royal Tenenbaums, 2001) był nominowany do Oscara i nagrody Brytyjskiej Akademii Filmowej (BAFTA) w kategorii Najlepszy Oryginalny Scenariusz.
Po udziale w thrillerze przygodowym Anakonda (Anaconda, 1997) jako antropolog, filmie katastroficznym Armageddon (1998) w roli geologa, dramacie The Minus Man (1999) jako tajemniczy nieznajomy, thrillerze Nawiedzony – niektóre domy rodzą się złe (The Haunting, 1999), dramacie wojennym Za linią wroga (Behind Enemy Lines, 2001) jako stacjonujący na Bałkanach pilot amerykańskiej marynarki wojennej, jego żywiołem na ekranie stały się komedie. Najpierw zabłysnął w roli bandyty-nieudacznika, niepoprawnego podrywacza i przyjaciela Jackiego Chana w komediowym westernie przygodowm Kowboj z Szanghaju (Shanghai Noon, 2000) i jego sequelu Rycerze z Szanghaju (Shanghai Knights, 2003). Dużą popularność przyniosły mu komedie, w których zagrał razem z Benem Stillerem: Telemaniak (The Cable Guy, 1996), Wieczna północ (Permanent Midnight, 1998), Gorąca wizja i Jack (Heat Vision and Jack, 1999), Poznaj mojego tatę (Meet the Parents, 2000), Zoolander (2001) Zoolander 2 (2016) jako model Hansel, Genialny klan (The Royal Tenenbaums, 2001) w roli przyjaciela rodziny, Poznaj moich rodziców (Meet the Fockers, 2004) i w remake’u popularnego w latach 70. serialu Starsky i Hutch (Starsky & Hutch, 2004) jako obdarzony doskonałym instynktem i dużym poczuciem luzu detektyw Ken „Hutch” Hutchinson. Komedia sensacyjna Ja, szpieg (I Spy, 2002) zebrała słabe recenzje, a jego rola agenta federalnego, który wraz z Eddiem Murphy poszukuje zaginionego supermyśliwca, zdobyła nominację do antynagrody Złotej Maliny.
W barwnej adaptacji powieści Juliusza Verne’a W 80 dni dookoła świata (Around the World in 80 Days, 2004) pojawił się jako Wilbur, jeden z braci Wright, pionierów lotnictwa. Razem z Vince’em Vaughanem odebrał nagrodę MTV Movie Awards za stworzony znakomity ekranowy duet zatwardziałych kawalerów, podrywających dziewczyny na wybranych przyjęciach weselnych w komedii romantycznej Polowanie na druhny (The Wedding Crashers, 2005). W swej kolejnej komedii Ja, ty i on (You, Me And Dupree, 2006) wcielił się w drużbę i wiecznego kawalera, natarczywego współlokatora młodej pary.
Wystąpił w teledyskach Start The Commotion (1998) The Wiseguys i Yeah, yeah, yeah (2001) Uncle Kracker. Wziął udział w kilku reklamach radiowych piwa Heineken i Michelob Lite.
Wraz z Jackiem Blackiem, Willem Ferrellem, Benem Stillerem, Vince’em Vaughnem i Lukiem Wilsonem należy do paczki zwanej Frat Pack.
Życie prywatne Był związany z piosenkarką Sheryl Crow (1999–2001), aktorką Giną Gershon (od 2000 do stycznia 2002), aktorką Demi Moore (2002), striptizerką Caroliną Cerisolą (2004), siostrzenicą Donatelli Versace – Francescą i aktorką Winoną Ryder. Od września 2006 do 2007 związany był z aktorką Kate Hudson. 26 sierpnia 2007 roku próbował popełnić samobójstwo z powodu rozstania z Hudson; podciął sobie żyły i połknął garść tabletek uspokajających, a nieprzytomnego znalazł go jego brat, Andrew. Wilson w ciężkim stanie został przewieziony do szpitala św. Jana w Santa Monica w Kalifornii.
Z nieformalnego związku z Jade Duell ma syna Roberta Forda (ur. 14 stycznia 2011). Z trenerką osobistą Caroline Lindqvist ma syna Finna (ur. 30 stycznia 2014); kobieta wówczas była zamężna z innym mężczyzną. W 2018 roku na świat przyszła jego córka Lyla Aranya Wilson.
Filmografia Obsada RokTytuł filmuRola1996Trzech facetów z Teksasu (Bottle Rocket)Dignan1996Telemaniak (The Cable Guy)chłopak Robin1997Anakonda (Anaconda)Gary Dixon1998ArmageddonOscar Choi1998Wieczna północ (Permanent Midnight)Nicky1998RushmoreEdward Applebee1999Nawiedzony (lub Nawiedzony – niektóre domy rodzą się złe; The Haunting)Luke Sannerson1999The Minus ManVann Siegert1999Śniadanie mistrzów (Breakfast of Champions)Monte Rapid1999Heat Vision and JackHeat Vision (głos)2000Poznaj mojego tatę (Meet the Parents)Kevin Rawley2000Kowboj z Szanghaju (Shanghai Noon)Roy O’Bannon2001Bobby kontra wapniaki (King of the Hill)Rhett Van Der Graaf (głos)2001ZoolanderHansel McDonald/Leonard Mortimer Weitzman2001Za linią wroga (Behind Enemy Lines)Porucznik Chris Burnett2001Genialny klan (The Royal Tenenbaums)Eli Cash2002Ja, szpieg (I Spy)Alexander Scott2003 Rycerze z Szanghaju (Shanghai Knights)Roy O’Bannon2004Podwodne życie ze Steve’em Zissou (The Life Aquatic With Steve Zissou)Ned Plympton2004W 80 dni dookoła świata (Around the World in 80 Days)Wilbur Wright2004Starsky i Hutch (Starsky & Hutch)Ken Hutchinson2004Wielki skok (The Big Bounce)Jack Ryan2005Polowanie na druhny (Wedding Crashers)John Beckwith2005Poznaj moich rodziców (Meet the Fockers)Kevin Rawley2006Noc w muzeum (Night at the museum)Jet Jedi2006Ja, ty i on (You, Me And Dupree)Randy Dupree2006Auta (Cars)Zygzak McQueen (głos)2007Życie idioty (Trainwreck: My Life as an Idiot)Jeff Nichols2007Pociąg do Darjeeling (The Darjeeling Limited)Francis Whitman2008Marley i Ja (Marley & Me)John Grogan2008Drillbit Taylor: Ochroniarz amatorDrillbit Taylor2009Noc w muzeum 2 (Night at the museum 2: Battle of the Smithsonian)Jedadiah2009CommunityCool Chłopak2009Fantastyczny pan Lis (Fantastic Mr. Fox)Coach Skip (głos)2010Poznaj naszą rodzinkę (Little Fockers)Kevin Rawley2010Skąd wiesz? (How Do You Know)Matty Reynolds2010Marmaduke – pies na fali (Marmaduke)Marmaduke (głos)2011 Bez smyczy (Hall Pass)Rick2011Wielki rok (The Big Year)Kenny Bostick2011Auta 2 (Cars 2)Zygzak McQueen (głos)2011O północy w Paryżu (Midnight in Paris)Gil2013Stażyści (The Internship) Nick Campbell2013Skubani (Free Birds)Reggie (głos)2013Grand Budapest HotelM. Chuck2014Noc w muzeum: Tajemnica grobowcaJedediah Smith2015No EscapeJack Dwyer2016Zoolander 2Hansel McDonald2017Auta 3 (Cars 3)Zygzak McQueen (głos)2017Cudowny chłopak (Wonder)Nate Pullman2017Bękarty (Father Figures)Kyle Reynolds2021LokiMobius2022Wyjdź za mnie (Marry Me)Charlie Gilbert
Scenariusz 2005: The Wendell Baker Story 2001: Genialny klan (The Royal Tenenbaums) 1998: Rushmore 1996: Trzech facetów z Teksasu (Bottle Rocket) 1994: Bottle Rocket
Producent 2006: Ja, ty i on (You, Me and Dupree) 2001: Genialny klan (The Royal Tenenbaums)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy głosowi Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Amerykańscy scenarzyści XXI wieku Kategoria:Amerykanie pochodzenia irlandzkiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Dallas Kategoria:Ludzie związani z Roswell (Nowy Meksyk) Kategoria:Urodzeni w 1968