Powszechny Niemiecki Związek Robotników (niem. Allgemeiner Deutscher Arbeiterverein, ADAV) – pierwsza organizacja robotnicza w Niemczech, założona w 1863 r. przez Ferdinanda Lassalle w Lipsku. Był pierwszą partią robotniczą na świecie.
Ideologia PNZR opierała się na teorii F. Lassalle’a, w myśl której wyzwolenie robotników mogło się dokonać tylko przez tworzenie robotniczych zrzeszeń wytwórczych przy pomocy państwa. Dlatego lassalczycy dopuszczali współpracę z państwem niemieckim (nawet w formie monarchicznej) przeciw burżuazji. Popierali też zjednoczenie Niemiec przez BismarckaF. Mehring, Historia socjaldemokracji niemieckiej, Warszawa 1964, t. 3, s. 63-86, 164-184.
W 1875 r. połączył się z Socjaldemokratyczną Partią Robotniczą w Socjalistyczną Partię Robotników Niemiec.
Przypisy
Bibliografia Encyklopedia Onet
Kategoria:Niemcy w XIX wieku Kategoria:Historia ruchu robotniczego Kategoria:Organizacje w Niemczech Kategoria:Niemieckie partie socjalistyczne i socjaldemokratyczne Kategoria:Partie narodowo-lewicowe