Kemal Kılıçdaroğlu (ur. 17 grudnia 1948 w Ballıcy w prowincji Tunceli jako Kemal Karabulut) – turecki polityk, ekonomista i urzędnik państwowy, deputowany, przewodniczący Republikańskiej Partii Ludowej (CHP), kandydat w wyborach prezydenckich w 2023.
Życiorys Wykształcenie i działalność zawodowa Urodził się jako czwarte z siedmiorga dzieci swoich rodziców – urzędnika i gospodyni domowej. Jego ojciec w latach 50. zmienił członkom rodziny nazwisko z Karabulut na Kılıçdaroğlu. Uczęszczał do szkół w miejscowościach Erciş, Genç, Tunceli i Elazığ. Szkołę średnią ukończył z wyróżnieniem. W młodości dorabiał, sprzedając m.in. owoce i warzywa. W 1971 ukończył ekonomię na akademii nauk ekonomicznych i handlowych w Ankarze, włączonej później w struktury Uniwersytetu Gazi.
Po studiach rozpoczął pracę w ministerstwie finansów jako asystent księgowego, a następnie księgowy. Odbył kurs zawodowy we Francji. W 1983 został urzędnikiem w dyrekcji generalnej ds. dochodów, był tam kierownikiem działu oraz zastępcą dyrektora generalnego. W 1991 został dyrektorem generalnym w Bağ-Kur, instytucji ubezpieczeń społecznych dla rzemieślników i pozostałych osób samozatrudnionych. W 1992 powołano go na dyrektora generalnego Sosyal Sigortalar Kurumu, zakładu ubezpieczeń społecznych. Zarządzał tą instytucją do czasu dobrowolnej rezygnacji w 1999. W międzyczasie krótko pełnił też funkcję podsekretarza stanu w ministerstwie pracy i zabezpieczenia społecznego. W 1994 magazyn „Ekonomik Trend” przyznał mu tytuł „urzędnika roku”.
Działalność polityczna Po zakończeniu pracy zawodowej zaangażował się w działalność polityczną. Dołączył do Republikańskiej Partii Ludowej. Z jej ramienia w listopadzie 2002 został po raz pierwszy wybrany do Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Turcji. W wyborach w parlamentarnych w lipcu 2007 uzyskał poselską reelekcję. W 2009 bezskutecznie ubiegał się o funkcję burmistrza Stambułu.
W maju 2010 wieloletni lider CHP Deniz Baykal ustąpił ze stanowiska przewodniczącego partii; było to skutkiem skandalu obyczajowego związanego z opublikowaniem nagrania ukazującego go w sypialni z Nesrin Baytok, swoją byłą sekretarką i następnie posłanką. Kemal Kılıçdaroğlu ogłosił wówczas zamiar ubiegania się o przywództwo w partii. W dniach poprzedzających konwencję otrzymał poparcie 77 z 81 przewodniczących struktur regionalnych CHP, w konsekwencji z ubiegania się o ponowny wybór zrezygnował Deniz Baykal. 22 maja 2010 Kemal Kılıçdaroğlu został wybrany na nowego przewodniczącego Republikańskiej Partii Ludowej – otrzymał 1189 głosów delegatów (przy 8 głosach nieważnych).
W wyborach w czerwcu 2011, czerwcu 2015, listopadzie 2015 i czerwcu 2018 był wybierany na posła na kolejne kadencje. Jego formacja każdorazowo stawała się największą siłą opozycyjną wobec rządzącego środowiska Partii Sprawiedliwości i Rozwoju. W 2018 w imieniu CHP nawiązał bliską współpracę z Dobrą Partią Meral Akşener. Oba ugrupowania zawiązały Sojusz Narodowy, do którego dołączyły Partia Szczęścia, Partia Demokratyczna, Partia Demokracji i Postępu oraz Partia Przyszłości. W marcu 2023 formacje te ogłosiły Kemala Kılıçdaroğlu wspólnym kandydatem w wyborach prezydenckich rozpisanych na maj 2023. W pierwszej turze wyborów z 14 maja 2023 zdobył około 44,9% głosów, zajmując 2. miejsce. Przeszedł do drugiej tury, w której jego konkurentem został ubiegający się o reelekcję Recep Tayyip Erdoğan (który uzyskał poparcie na poziomie 49,5%). W drugiej turze z 28 maja 2023 przegrał z urzędującym prezydentem, otrzymując 47,8% głosów.
Po przegranych wyborach był krytykowany przez działaczy CHP, którzy m.in. zarzucali zbyt dalekie ustępstwa na rzecz koalicjantów. Na kongresie w listopadzie 2023 na funkcji przewodniczącego partii zastąpił go Özgür Özel. W maju 2026 sąd w Ankarze unieważnił wyniki tego kongresu, przywracając Kemala Kılıçdaroğlu na funkcję przewodniczącego partii. Decyzja ta była komentowana jako próba sparaliżowania działalności największego ugrupowania opozycyjnego. Doprowadziła też do okupacji siedziby formacji przez zwolenników Özgüra Özela, którą w tym samym miesiącu zakończyła interwencja policji. W lipcu doszło do rozłamu w CHP – Özgür Özel i jego zwolennicy (w tym większość deputowanych partii) powołała nowe ugrupowanie pod nazwą Nowa Partia.
Życie prywatne Od 1974 żonaty z Selvi Kılıçdaroğlu; ma troje dzieci. Jest alewitą.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci uczelni w Ankarze Kategoria:Politycy Republikańskiej Partii Ludowej Kategoria:Tureccy ekonomiści Kategoria:Tureccy parlamentarzyści Kategoria:Urodzeni w 1948