thumb|Nagranie głosu ropuchy zielonej Ropucha zielona (Bufotes viridis) – pospolity gatunek płaza z rodziny ropuchowatych (Bufonidae). Wyróżnia się zieloną barwą. Zasięg jej występowania jest szeroki (Europa, Afryka i Azja). Zasiedla zróżnicowane siedliska, preferuje ląd nad wodę. Żywi się drobnymi bezkręgowcami. Samica składa w zbiorniku wodnym kilka tysięcy jaj, z których wylęgają się kijanki. Odnotowano krzyżowanie się z ropuchą szarą. Całkowita liczebność ulega spadkowi, pomimo tego zwierzę na większej części swego zasięgu występowania jest pospolite.

Systematyka Gatunek umieszczano niegdyś w rodzaju Bufo. Później jednak usunięto z niego wiele gatunków, przenosząc je do innych rodzajów. Frost i współpracownicy (2006) ustanowili ropuchę zieloną gatunkiem typowym odrębnego od Bufo rodzaju Pseudepidalea. Jednakże niektóre badania wskazują, że również nie jest on monofiletyczny. Dubois i Bour (2010) odkryli, że Pseudepidalea jest młodszym synonimem rodzaju Bufotes Rafinesque (1815).

Kladogram za Van Bocxlaer et al., 2009 ukazujący pozycję ropuchy zielonej wśród ropuchowatych. Widać, że umieszczane z nią dawniej w jednym rodzaju Bufo gatunki znajdują się w różnych miejscach kladogramu. Poza tym jeden z gatunków zaliczonych do rodzaju Pseudepidalea zajmuje miejsce oddalone od innych przedstawicieli rodzaju.

Morfologia thumb|left|Samica, Toskania (Włochy) Długość ciała wynosi od (4,8) 5 do 10 (12) cm, przy czym samice, osiągające średnio 10,5 cm, przerastają samce, mierzące tylko 8,5. U źródeł dymorfizmu płciowego leży głównie różny przeciętny wiek zwierząt, a w mniejszym stopniu stan środowiska.

Jasny, szary, szarożółty, popielaty lub oliwkowy grzbiet pokrywa ciemnozielone lub żywozielone plamkowanie, kształt plamy nie jest regularny. Pojawiają się tam i na bokach także pomarańczowoczerwone i czerwonawe kropki, gruczoły jadowe, których liczbą ropucha zielona nie może się równać z Bufo bufo. Brzuszna strona ciała obfituje z kolei w plamy koloru szarego lub też jest jednolicie szara. Skórę pokrywają brodawki. W czasie sezonu rozrodczego samce są bardziej zielone od bardziej szarych samic.

Za oczami o poziomych źrenicach widnieją wydatne gruczoły przyuszne. Występuje błona bębenkowa. Samce mają rezonatory używane do nawoływań.

Na wewnętrznym brzegu stępu występuje podłużny fałd skórny. 4. palec stopy ma na spodzie pojedynczy rząd modzeli stawowych, inaczej niż w przypadku ropuch szarej i paskówki, mających aż 2 takowe rzędy.

Fizjologia Fizjologia tego popularnego gatunku stanowiła przedmiot licznych badań.

Wydzieliny gruczołów thumb|left|Pseudepidalea viridis, dobrze widoczne gruczoły Gruczoły ropuch wydzielają jad zawierający bufotalinę działającą na serce i bufogeninę (związek halucynogenny i uspokajający).

Przebadano również wydzielinę gruczołów śluzowych osobników przechodzących właśnie przeobrażenie. Wykazuje ona co najmniej dwa różne rodzaje komórek stożkowatych. Wydzielają one mucyny, związki o budowie glikoproteinowej biorące udział w osmoregulacji oraz mechanicznej i chemicznej ochronie zwierzęcia. Eksperymenty z użyciem między innymi fitoaglutynim z bielunia dziędzierzawy, śnieżyczki przebiśnieg i Maackia amurensis wykazały przeważnie reszty mannozy, galaktozy i kwasu sjalowego przyłączonego za pomocą wiązania glikozydowego α(2→3).

Osmoregulacja Zwierzę bardzo dobrze znosi zasolenie: w temperaturze 25 °C wytrzymuje stężenia 19%, a niektóre osobniki nawet 23%. W niskim zasoleniu jego osocze jest hipertoniczne, w wysokim jednak staje się izotoniczne, za co odpowiada w 85% wzrost stężenia chlorku sodu, w małej części (5–10%) mocznika. Oczywiście takie zmiany osocza pociągają za sobą modyfikacje stężeń w innych płynach ustrojowych. Nadmiar soli opuszcza organizm ropuchy wraz z moczem. Mocznik wydalany jest także przez skórę, na której występują miejsca wrażliwe na amiloryd (lek moczopędny) i floretynę.

Występowanie Zasięg występowania gatunku jest dosyć duży. Na zachodzie sięga on Niemiec (oprócz północnego wschodu i części obszarów południowych) i wschodniego krańca Francji. Zajmuje też Austrię bez zachodu i centrum kraju. Na południowym zachodzie sięga północnego wschodu Włoch, a jego granica przebiega dalej wybrzeżem Adriatyku i kolejnych mórz aż do Czarnego. Dalej, na południowym wschodzie, wschodzie, a w końcu północy, granica zasięgu przebiega w Federacji Rosyjskiej (obwód kurgański, obwód czelabiński, Kraj Permski (na południu), Udmurcja, obwód kirowski, obwód niżnonowogrodzki, obwód iwanowski, obwód jarosławski, obwód pskowski), zahaczając też północny i wschodni Kazachstan (rejon Celinograd, obwód pawłodarski), aż do doliny rzeki Iszym i rezerwatu Markaköl. Na północy ropucha zielona sięga południowego wschodu Estonii, zajmuje większą część Łotwy (bez północnego zachodu). Dalej znowu zasięg występowania ograniczany jest przez akwen morski, tym razem Morze Bałtyckie, lub też sięga aż po południowe wybrzeża Szwecji, do 59°N. Nieraz znajduje się informacje o bytności zwierzęcia w Norwegii.

Gatunek nie bytuje jednak w całym obszarze leżącym w obrębie powyżej podanych granic: nie spotyka się go na południu Polski (według polskich źródeł w Tatrach występuje rzadko, jeśli w ogóle, osiągając w nich wysokość 1000 m n.p.m., często spotyka się go zaś na południowych stokach Pienin), w niewielkiej zachodniej części Czech (większość stanowisk w kraju znajduje się na północy z wyjątkiem obszarów najdalej wysuniętych, gdzie jest ich bardzo mało, dużo jest ich też na południowym zachodzie) i w większej części Słowacji (oprócz zachodu i południa kraju). Nie ma go również na niektórych obszarach położonych na zachodzie Ukrainy oraz w Rumunii, zajmuje zaś całe terytoria następujących państw: Albania, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Serbia, Słowenia, Mołdawia, Bułgaria, Chorwacja, Macedonia Północna, Grecja, Cypr, Malta, Białoruś. Niekiedy można spotkać się z informacją, że ropucha ta występuje na terenie całej Polski. Poza tym płaz zamieszkuje też wyspy Morza Śródziemnego, jak Korsyka, Sardynia, Sycylia i wymieniona już Malta.

W Szwajcarii gatunek wyginął, choć niektóre źródła nadal podają kraj wśród państw zamieszkiwanych przez ropuchę. Jego obecność w Danii i Szwecji według IUCN nie została potwierdzona. Choć można znaleźć informacje o występowaniu gatunku w Afryce (na północy kontynentu), informacji tych nie potwierdzają bardziej wiarygodne źródła. Podają one raczej, że populacje z Egiptu, Jordanii czy Izraela należą do innych gatunków Pseudepidalea variabilis lub Pseudepidalea boulengeri. IUCN nie wymienia też wśród miejsc życia zwierzęcia Iranu, Pakistanu i Afganistanu, podawanych przez inne źródła. Istnieją także doniesienia o spotkaniu gatunku w Chinach, Kirgistanie i Maroku.

Siedlisko thumb|Przykładowe siedlisko ropuchy zielonej Zwierzę zamieszkuje lasy (choć według niektórych źródeł ich unika), zadrzewione stepy, krzaki, tereny trawiaste, stepy, a także góry. Preferuje miejsca silnie nasłonecznione. Zapuszcza się nawet na półpustynie i pustynie. Bytuje na wysokości od poziomu morza do 4600 m n.p.m. w górach. Dobrze radzi sobie w środowisku zmienionym działalnością ludzką, jak parki i ogrody. Wykorzystuje nawet fontanny. Osobniki spotyka się w obszarach miejskich, zwłaszcza w południowej części zasięgu występowania: istnieją doniesienia o spotkaniu płaza w Bukareszcie. Zwierzęta spotykano nawet na skażonym terenie w okolicy dużych przedsiębiorstw przemysłowych i na stertach odpadów.

Lepiej niż ropucha szara i paskówka, a także większość płazów, znosi suszę (umiera dopiero po stracie połowy wody swego ciała). Potrafi żyć daleko od zbiorników wodnych. Jednak mieszkając w suchym obszarze w nocy odwiedza zbiorniki wodne, by uzupełnić płyny. Unika natomiast obszarów podmokłych i o dużej wilgotności, jak torfowiska, mokradła, wilgotne lasy, choć niejednokrotnie i tam zamieszkuje. Toleruje temperaturę do 40 °C.

Preferuje ląd ponad wodę. Pomimo znacznej tolerancji dla zmian stężeń elektrolitów woli zbiorniki o zasoleniu nie przekraczającym 8%.

Zwierzę to często poszukuje nowych miejsc. Jako szlaki wykorzystuje rowy i kanały.

Zachowanie Prowadzi nocny tryb życia. Wyrusza wtedy na polowanie. Dzień spędza w kryjówkach, sporządzanych przez siebie lub będących dziełem gryzoni. Niekiedy jednak pozostaje aktywna i w dzień.

Zwinniejsza od gatunku Bufo bufo, przemieszcza się za pomocą skoków. Poluje na bezkręgowce, jak owady, w tym chrząszcze i ich larwy, pająki. Ważną część jadłospisu dorosłego osobnika stanowią mrówki. Preferuje zdobycz chodzącą po ziemi. Wiosną w ich menu włączają się bezkręgowce wodne. W miastach często gromadzą się pod lampami, by polować na zwabione światłem owady. Często dorosłe osobniki poszczą podczas znajdywania sobie miejsca dla rozrodu.

W zimie kryje się pod wykrotami, kamieniami lub w budynkach.

Rozmnażanie thumb|Nawołujący samiec z widocznym rezonatorem. Okolice Berlina (Niemcy), maj 1992 Ropucha zielona nie ma specjalnych wymagań co do miejsca rozrodu. Przebiega on zarówno w zbiornikach stałych, jak i okresowych. Mogą to być bagna, stawy, jeziora, odnogi rzek i strumieni, a nawet rowy i kałuże. Wykorzystuje zbiorniki stworzone przez człowieka. Nigdy nie wybiera wody głębszej, niż pół metra. Nie widzi natomiast różnicy pomiędzy wodą słodką i słoną.

Sezon rozrodczy, skorelowany z odpowiednią temperaturą wody (co najmniej 10 °C), rozpoczyna się w kwietniu lub maju. Samce wykształcają na przednich kończynach specjalne modzele. Zjawiają się ona na miejscu wcześniej, niż płeć przeciwna. Po zmierzchu rozpoczynają się nawoływania, które określa się nieraz jako najładniejsze spośród płazów Polski, porównuje się je do odgłosów wydawanych przez kanarka lub turkucia podjadka. Zapisuje się je jako „irrr-irrr-irrr”. Specjalne rezonatory u dołu jamy gębowej zapewniają odpowiednią siłę głosu. W trakcie godów osobniki zachowują aktywność również za dnia. Nie wszystkie osobniki zachowują się w ten sam sposób. Nieraz samica wybiera sobie partnera spośród starających się o nią samców, kiedy indziej to samiec dokonuje wyboru partnerki.

Występuje ampleksus pachowy. Samica składa (2000) 5000–15000 (30000) jaj ułożonych w długie, mierzące nawet kilka metrów (2–7)parzyste sznury o galaretowatej konsystencji. Każdy z nich zawiera 1 lub 2 rzędy ciemnych, regularnie ułożonych jaj, których jest kilka tysięcy. Udowodniono, że większe samice składają większą ilość większych jaj. Od zapłodnienia do opuszczenia osłonek jaja mija 3 dni.

Kijanki mierzą po wykluciu 3 mm, dorastają 5 cm długości. Pływają samotnie. Do ich pożywienia należą głównie detrytus i glony, a także pierwotniaki, wirki, mikroskopijne skorupiaki, tkanki roślin i obumarłych zwierząt. W dzień trzymają się w strefie przybrzeżnej, wieczorem zapuszczają się na większe głębokości. Czas, w którym następuje przeobrażenie, zależy od długości geograficznej i wysokości nad poziomem morza. Średnio larwy liczą wtedy 2 miesiące. Zazwyczaj na danym terenie większość osobników przechodzi je w tym samym czasie, by masowo pojawić się na lądzie i rozejść. Polują wtedy na skoczogonki, chrząszcze, roztocze i muchówki. thumb|left|Kijanki