Centralny zarząd – nazwa organu zarządzania daną branżą przemysłu lub usług w początkowym okresie PRL (do 1958), choć są przykłady zastosowań tej nazwy i w późniejszym okresie, i w innych resortach, np. kultury.

Po wyzwoleniu, w okresie gospodarki centralnie sterowanej, ewaluowały formy i nazwy organów zarządzania poszczególnymi branżami.

Chronologia 1947 – dekoncentracja funkcji zarządzania przez wyłączenie z ministerstwa przemysłu centralnych zarządów i przekształcenia ich w samodzielne przedsiębiorstwaUchwała Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów z października 1946 r. (uchwała nie publikowana) oraz Dekret z 3 stycznia 1947 r. o utworzeniu przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. nr 8/47 poz. 42)., 1951 – włączenie centralnych zarządów do ministerstwUchwała Prezydium Rządu z 23 grudnia 1950 r. (M.P. nr 5/51 poz. 63)., 1955 – funkcjonowanie 12 ministerstw przemysłowych i 160 centralnych zarządówK. Jeżowski: Zarządzanie przemysłem, PWE Warszawa 1970, s. 18., 1958 – przekształcenie centralnych zarządów w zjednoczeniaUchwała nr 128 Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 1958 r. w sprawie zmian struktury organizacyjnej państwowego przemysłu kluczowego (uchwała nie publikowana)., których liczba była mniejsza od dotychczasowych organów zarządzania o 42 jednostki organizacyjneB. Gliński: Problemy zarządzania przedsiębiorstwami przemysłowymi, PWE Warszawa 1961, s. 146..

Centralne zarządy Poniżej próba przedstawienia listy centralnych zarządów (241 jednostek organizacyjnych), choć nie jest ona ostateczna. Centralny Zarząd Aptek, Warszawa Centralny Zarząd Bibliotek, Warszawa Centralny Zarząd Biur Projektów Gospodarki Komunalnej, Warszawa Centralny Zarząd Budownictwa Komunalnego, Warszawa Centralny Zarząd Budownictwa Lądowo-Inżynieryjnego, Warszawa Centralny Zarząd Budownictwa Łączności, Warszawa Centralny Zarząd Budownictwa Przemysłowego, Warszawa Centralny Zarząd Budownictwa Przemysłu Drobnego, Warszawa Centralny Zarząd Budownictwa Węglowego, Katowice Centralny Zarząd Budownictwa Wodno-Inżynieryjnego, Warszawa Centralny Zarząd Budownictwa Wojskowego, Warszawa Centralny Zarząd Budowy Elektrowni, Centralny Zarząd Dróg i Mostów, Centralny Zarząd Budowy Kopalń, Mikołów Centralny Zarząd Budowy Kopalń Rud, Centralny Zarząd Budowy Maszyn, Warszawa Centralny Zarząd Budowy Maszyn Ciężkich, Gliwice Centralny Zarząd Budowy Maszyn Górniczych, Warszawa/Bytom Centralny Zarząd Budowy Miast i Osiedli ZOR, Warszawa Centralny Zarząd Budowy Zakładów Chemicznych, Gliwice Centralny Zarząd Budowy Zakładów Przemysłu Ciężkiego, Gliwice Centralny Zarząd Budynków Mieszkalnych, Warszawa Centralny Zarząd Ceł, Warszawa Centralny Zarząd Drogowy, Warszawa (PKP) Centralny Zarząd Dróg Miejskich, Zieleni i Geodezji, Warszawa Centralny Zarząd Dróg Publicznych, Warszawa Centralny Zarząd Dróg Wodnych, Warszawa Centralny Zarząd Eksploatacji Kruszywa, Warszawa Centralny Zarząd Elektryfikacji Kolei, Warszawa Centralny Zarząd Elektryfikacji Rolnictwa, Warszawa Centralny Zarząd Energetyki, Warszawa Centralny Zarząd Gazownictwa, Warszawa Centralny Zarząd Gospodarki Złomem, Warszawa/Katowice Centralny Zarząd Handlowo-Przewozowy, Warszawa (PKP) Centralny Zarząd Handlu Artykułami Fotograficznymi i Precyzyjno-Optycznymi, Warszawa Centralny Zarząd Handlu Artykułami Gospodarstwa Domowego, Warszawa Centralny Zarząd Handlu Artykułami Kolonialnymi i Delikatesowymi, Warszawa Centralny Zarząd Handlu Artykułami Kosmetycznymi, Warszawa Centralny Zarząd Handlu Artykułami Użytku Kulturalnego, Łódź Centralny Zarząd Handlu Opałem, Warszawa Centralny Zarząd Handlu Owocami i Warzywami, Warszawa Centralny Zarząd Hodowli Koni, Warszawa Centralny Zarząd Hurtu Tekstylnego Centralny Zarząd Instalacji Przemysłowych, Warszawa Centralny Zarząd Instytucyj Sztuk Plastycznych, Warszawa Centralny Zarząd Kamieniołomów i Klinkierni Drogowych, Wrocław Centralny Zarząd Kolei Dojazdowych, Warszawa (PKP) Centralny Zarząd Kolejowej Służby Zdrowia, Warszawa (PKP) Centralny Zarząd Kolejowych Zakładów Gastronomicznych, Warszawa Centralny Zarząd Konstrukcji Stalowych „Mostostal”, Warszawa Centralny Zarząd Konsumów Ministerstwa Handlu Wewnętrznego, Warszawa Centralny Zarząd Kopalnictwa Rud Nieżelaznych, Katowice Centralny Zarząd Kopalnictwa Rud Żelaza, Częstochowa Centralny Zarząd Księgarstwa, Warszawa Centralny Zarząd Lasów Państwowych, Warszawa Centralny Zarząd Linii Międzymiastowych i Kabli, Warszawa Centralny Zarząd Lotnictwa Cywilnego, Warszawa Centralny Zarząd Miejskich Przedsiębiorstw Remontowo-Budowlanych, Centralny Zarząd Muzeów, Warszawa Centralny Zarząd Obrotu Nasionami, Warszawa Centralny Zarząd Obrotu Produktami Naftowymi, Warszawa Centralny Zarząd Obrotu Zwierzętami Hodowlanymi, Warszawa Centralny Zarząd Obrotu Zwierzętami Rzeźnymi, Warszawa Centralny Zarząd Odlewnictwa, Radom Centralny Zarząd Ogólnego Budownictwa Maszynowego, Warszawa Centralny Zarząd Oper, Filharmonij i Instytucyj Muzycznych, Warszawa Centralny Zarząd Państwowego Przemysłu Konserwowego, Warszawa Centralny Zarząd Państwowej Komunikacji Samochodowej, Warszawa Centralny Zarząd Państwowych Gospodarstw Rolnych, Warszawa Centralny Zarząd Państwowych Ośrodków Maszynowych, Warszawa Centralny Zarząd Państwowych Przedsiębiorstw Budowlanych, Warszawa Centralny Zarząd Państwowych Zakładów Graficznych, Warszawa Centralny Zarząd Poczt, Warszawa Centralny Zarząd Polskiej Marynarki Handlowej, Gdynia Centralny Zarząd Powszechnych Domów Towarowych, Warszawa Centralny Zarząd Produkcji Elementów Budowlanych, Warszawa Centralny Zarząd Produkcji Pomocniczej, Warszawa Centralny Zarząd Produkcji Pomocniczej Łączności, Warszawa Centralny Zarząd Produkcji Samochodów, Warszawa Centralny Zarząd Przedsiębiorstw Remontowo-Budowlanych, Warszawa Centralny Zarząd Przedsiębiorstw Remontowo-Montażowych i Produkcji Części Zamiennych, Warszawa Centralny Zarząd Przedsiębiorstw Robót Kolejowych, Warszawa Centralny Zarząd Przedsiębiorstw Robót Komunikacyjnych, Warszawa Centralny Zarząd Przedsiębiorstw i Urządzeń Komunalnych, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłowych Surowców Wtórnych, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Artykułów Elektrotechnicznych, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Artykułów Skórzanych, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Artykułów Technicznych, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Barwników i Półproduktów, Gliwice Centralny Zarząd Przemysłu Bawełnianego, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Ceramiki Budowlanej, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Chemicznego, Gliwice Centralny Zarząd Przemysłu Chłodniczego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Cukierniczego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Cukrowniczego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Drożdżowego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Dziewiarskiego, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Dziewiarskiego i Pończoszniczego, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Drzewnego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Elektrotechnicznego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Farmaceutycznego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Fermentacyjnego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Filcowego i Tkanin Technicznych, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Garbarskiego, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Gastronomicznego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Graficznego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Gumowego, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Gumowego i Tworzyw Sztucznych, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Guzikarsko-Galanteryjnego, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Hutniczego, Katowice Centralny Zarząd Przemysłu i Handlu Jubilerskiego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Jajczarsko-Drobiarskiego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Jedwabniczego, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Jedwabniczo-Galanteryjnego, Warszawa/Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Kablowego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Kawowego i Środków Odżywczych, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Koksochemicznego, Zabrze Centralny Zarząd Przemysłu Koncentratów Spożywczych, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Kotłowo-Turbinowego, Centralny Zarząd Przemysłu Kwasu Siarkowego i Nawozów Fosforowych, Centralny Zarząd Przemysłu Leśnego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Maszyn Elektrycznych, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Maszyn Rolniczych, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Maszyn Włókienniczych, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Maszyn i Aparatów Elektrycznych, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Maszyn i Urządzeń, Poznań Centralny Zarząd Przemysłu Maszynowego i Mechanizacji, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Materiałów Budowlanych Wapienno-Piaskowych, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Materiałów Górniczych, Gliwice Centralny Zarząd Przemysłu Materiałów Ogniotrwałych, Gliwice Centralny Zarząd Przemysłu Materiałów Wiążących, Sosnowiec Centralny Zarząd Przemysłu Metali Nieżelaznych, Katowice Centralny Zarząd Przemysłu Metalowego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Mięsnego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Mineralnego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Mleczarskiego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Młynarskiego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Naftowego, Kraków Centralny Zarząd Przemysłu Narzędzi i Przyrządów Mierniczych, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Nieorganicznego, Gliwice Centralny Zarząd Przemysłu Obrabiarkowego Ponar, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Obuwniczego, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Odzieżowego, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Organicznego Erg, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Owocowo-Warzywnego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Paliw Płynnych, Kraków Centralny Zarząd Przemysłu Papierniczego, Warszawa/Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Piekarniczego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Piwowarsko-Słodowniczego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Pomocy Naukowych i Zaopatrzenia Szkół, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Pończoszniczego, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Przetworów Papierowych i Materiałów Biurowych, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Rybnego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Skórzanego, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Tkanin Dekoracyjnych, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Spirytusowego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Spożywczego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Sprzętu Gospodarskiego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Sprzętu Motoryzacyjnego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Stali Specjalnej, Katowice Centralny Zarząd Przemysłu Surowców Mineralnych, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Syntezy Chemicznej, Gliwice Centralny Zarząd Przemysłu Szklarskiego, Sosnowiec Centralny Zarząd Przemysłu Taboru Kolejowego, Poznań Centralny Zarząd Przemysłu Teletechnicznego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Tkanin Jedwabnych i Dekoracyjnych, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Tłuszczowego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Torfowego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Tytoniowego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Tworzyw Sztucznych i Lakierów, Gliwice Centralny Zarząd Przemysłu Wełnianego, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Węglowego, Katowice Centralny Zarząd Przemysłu Włókien Łykowych, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Włókienniczego, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Wyrobów Drzewnych, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Wyrobów Metalowych, Warszawa /Bytom Centralny Zarząd Przemysłu Zbożowego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Zbrojeniowego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Zgrzebnego, Łódź Centralny Zarząd Przemysłu Zielarskiego, Warszawa Centralny Zarząd Przemysłu Ziemniaczanego, Warszawa Centralny Zarząd Przetwórstwa Odpadów Zwierzęcych i Roślinnych, Warszawa Centralny Zarząd Przewozów, Warszawa (PKP) Centralny Zarząd Radiofonizacji Kraju, Warszawa Centralny Zarząd Radiostacji i Telewizji, Warszawa Centralny Zarząd Remontu Maszyn Przemysłu Włókienniczego i Odzieżowego, Łódź Centralny Zarząd Remontów Budowlanych i Energetycznych, Łódź Centralny Zarząd Remontów Maszyn i Urządzeń, Warszawa Centralny Zarząd Robót Górniczych, Bytom