10 Pułk Saperów (10 psap) – oddział saperów Wojska Polskiego II RP. thumb|Święto jednostki 23 lipca 1923. Na zdjęciu płk Aleksander Zörner (x) thumb|Żołnierze pułku ze sztandarem (1925) thumb|Gablota ze sztandarem 10 Pułku Saperów (przed 1933) Historia Pułk został sformowany 22 sierpnia 1921 roku z połączenia „wojennych” 2 bsap mjr. Adolfa Juniewicza, 22 bsap kpt. Ignacego Gicali i 24 bsap por. Adolfa Szmidta. Jego pierwszym dowódcą został mjr Bronisław Karol Zrogowski. Stacjonował w Przemyślu.
W czerwcu 1922 roku z powodu niskiego stanu wody w rzece San w Przemyślu pułk rozebrał most pontonowy i w tym miejscu postawił w ciągu trzech dni prowizoryczny most stały"Ziemia Przemyska" z 4 czerwca 1922r.
Od 2 do 5 lipca 1925 roku pułk brał udział w akcji przeciwpowodziowej udzielając pomocy ludności małopolski wschodniej w naprawie i wzmocnieniu wałów ochronnychSaperzy II Rzeczypospolitej...s.110.
Przy pułku działał amatorski teatr pod kierownictwem por. Korneluka"Polska Zbrojna" nr 38 z 1926r..
Na początku 1929 roku oddział został skadrowany i otrzymał nazwę „kadra 10 pułku saperów”. Z końcem stycznia 1929 roku w kadrze pozostało trzech oficerów, a pozostali zostali przeniesieni do innych oddziałówDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 3 z 29 stycznia 1929 roku, s. 42.Saperzy II Rzeczypospolitej..., s. 44.. 25 marca 1930 roku do kadry zostało przeniesionych 22 oficerów rezerwowych i 5 oficerów pospolitego ruszeniaDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 7 z 25 marca 1930 roku, s. 92-94.. Wiosną 1931 roku kadra została rozformowana. Oficerowie z dniem 1 kwietnia 1931 roku zostali przeniesieni na nowe stanowiska służboweDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 3 z 26 marca 1931 roku, s. 107..
Prace pokojowe W sierpniu 1921 r. tłumił pożar lasów w Rudniku nad Sanem, zagrażający magazynom i prochowni, współdziałał w walce z licznymi pożarami w Przemyślu i okolicznych wsiach. W 1921 roku pułk wysadzał przęsła zburzonego w czasie wojny mostu żelaznego na Sanie, zużywając 10 ton amunicji. W 1922 roku. podczas wyjątkowo silnych zatorów lodowych, zostały zerwane podczas kruszenia lodów na Sanie w Przemyślu wszystkie mosty. Pułk utrzymywał, gdy tylko kra częściowo spłynęła, komunikację między obu brzegami za pomocą mostu pontonowego i kładki, a później budował most drewniany na palach długości 70 metrów w ciągu trzech dni, przez wszystkie kompanie batalionu, pracujące na przemian. W 1922 roku pułk budował most na rzece Strwiąż w powiecie samborskim, dług. 80 metrów, most na Sanie w Radymnie długości 80 metrów i most na Dniestrze w Starym Samborze długości 180 metrów, oraz naprawiał szereg uszkodzonych mostów. W 1925 roku pułk pracował przy wysadzaniu zniszczonych konstrukcji mostu kolejowego w Worochcie. W 1927 roku brał udział przy budowie szosy Tuchołka – Smorz”Historia pułków i batalionów saperskich w latach 1918 – 1928 s. 397”.
Żołnierze 10 Pułku Saperów
Dowódcy pułku: płk inż. Ludwik Hickiewicz, mjr Bronisław Karol ZrogowskiSaperzy II Rzeczypospolitej s. 38 ppłk sap. Stefan Dąbkowski (1922–1924)Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr. 29 z 26 sierpnia 1922 s. 640Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych nr. 47 z 25 listopada 1922 s. 853 ppłk Adolf Juniewicz, ppłk sap. Henryk Czyż (1928)
Zastępcy dowódcy pułku: mjr Bronisław Karol Zrogowski (1922–1923) ppłk inż. Jan Świszczowski (1924) ppłk Adolf Juniewicz – (1925)Polska Zbrojna nr 236 z 29 sierpnia 1925 mjr Edward Nejberg (X 1926Major Edward Nejberg miał być przeniesiony z 9 Pułku Saperów na stanowisko zastępcy dowódcy 8 Pułku Saperów. Przydział ten został unieważniony. Ostatecznie major Nejberg został wyznaczony na stanowisko zastępcy dowódcy 10 Pułku Saperów. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 46 z 25 października 1926 roku, s. 376 i Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 49 z 17 listopada 1926 roku, s. 401.) ppłk SG dr Marian Jan Steifer (IV 1928–1929)Rocznik oficerski 1928 s. 578
Sztandar W niedzielę 22 lipca 1923 o godz. 10.00 na Rynku w Przemyślu, Inspektor Armii, generał dywizji Lucjan Żeligowski wręczył pułkowi chorągiew. Mszę świętą odprawił i poświęcił chorągiew ksiądz biskup Karol Józef FischerZiemia Przemyska Nr 13 z 28 lipca 1923 r., s. 1-2.
Święto pułkowe obchodzono 23 lipca.
Przypisy
Bibliografia Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych.
Spis byłych oddziałów wojskowych WP, Przegląd Historyczno-Wojskowy, Warszawa 2000, Nr 2 (183), s. 105-108. „Przegląd Wojskowo – Techniczny” nr 6 z grudnia 1928r.
Kategoria:Pułki saperów II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojsko Polskie II Rzeczypospolitej w Przemyślu Kategoria:Polskie jednostki saperów utworzone w 1921 Kategoria:Polskie jednostki organizacyjne wojska rozwiązane w 1931