thumb|Strażacy PSP w czasie pracy thumb|Strażacy PSP w czasie obchodów Dnia Strażaka w umundurowaniu galowym thumb|Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu wraz z pojazdami gaśniczymi Państwowa Straż Pożarna (PSP) – służba mundurowa (straż pożarna) działająca w Polsce. Wykonuje zadania z zakresu ratownictwa, walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami.
Zadania Państwową Straż Pożarną powołano ustawą z dnia 24 sierpnia 1991. Do zadań Państwowej Straży Pożarnej zgodnie z ustawą należy: rozpoznawanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń; organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych lub likwidacji miejscowych zagrożeń; wykonywanie pomocniczych specjalistycznych czynności ratowniczych w czasie klęsk żywiołowych lub likwidacji miejscowych zagrożeń przez inne służby ratownicze; kształcenie kadr dla potrzeb Państwowej Straży Pożarnej i innych jednostek ochrony przeciwpożarowej oraz powszechnego systemu ochrony ludności; nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych; prowadzenie prac naukowo-badawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony ludności; współpraca z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych.
Ustawą z dnia 6 lipca 2001 o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej wprowadzono przepis do ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, dotyczący realizacji innych zadań wynikających z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych na zasadach i w zakresie w nich określonych. Ustawą z dnia 6 maja 2005 o zmianie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej dodano przepis o współdziałaniu Państwowej Straży Pożarnej ze strażami pożarnymi i służbami ratowniczymi innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi na podstawie wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych oraz odrębnych przepisów.
Działalność Jednostki Państwowej Straży Pożarnej (PSP) działają głównie w strukturze powiatowej (Komendy Powiatowe/Miejskie PSP). W każdym mieście na prawach powiatu lub powiecie znajduje się jedna lub kilka Jednostek Ratowniczo-Gaśniczych (JRG), w których strażacy pełnią służbę 24h na dobę przez wszystkie dni w roku, w gotowości do natychmiastowego wyjazdu. W razie konieczności Miejskie/Powiatowe stanowiska kierowania PSP dysponują do działań także jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej, które udzielają wsparcia w ludziach i sprzęcie strażakom Państwowej Straży Pożarnej. Strażacy PSP używają hełmów w kolorze czerwonym.
PSP zatrudnia 2587 kobiet (8,04% ogólnej liczby zatrudnionych), przy czym 1205 to funkcjonariuszki, a 1382 – pracownice cywilne.
Dowództwo Komendant Główny PSP – centralny organ administracji rządowej podlegający ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych: nadbryg. Wojciech Kruczek – od 26 lutego 2025 Zastępcy Komendanta Głównego PSP: nadbryg. Paweł Frysztak od 15 stycznia 2024 nadbryg. dr inż. Grzegorz Szyszko od 2 lutego 2024 nadbryg. Sławomir Sierpatowski od 16 stycznia 2026
Struktura organizacyjna Komenda Główna PSP 16 Komend Wojewódzkich PSP 335 Komend Powiatowych/Miejskich PSP
Komendy Wojewódzkie Obszar Komenda Komendant 25px dolnośląskie Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej we Wrocławiu nadbryg. Marek Hajduk 25px kujawsko-pomorskie Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Toruniu st. bryg. Rafał Świechowicz 25px lubelskie Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Lublinie nadbryg. Zenon Pisiewicz 25px lubuskie Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Gorzowie Wielkopolskim nadbryg. Janusz Drozda 25px łódzkie Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi st. bryg. Marcin Dulas 25px małopolskie Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie st. bryg. Przemysław Przęczek 25px mazowieckie Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Warszawie nadbryg. Artur Gonera 25px opolskie Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Opolu st. bryg. Arkadiusz Kuśmierski 25px podkarpackie Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie nadbryg. Tomasz Baran 25px podlaskie Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Białymstoku st. bryg. Janusz Kondrat 25px pomorskie Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku nadbryg. Jacek Niewęgłowski 25px śląskie Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach st. bryg. Damian Legierski 25px świętokrzyskie Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Kielcach st. bryg. Marcin Charuba 25px warmińsko-mazurskie Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Olsztynie nadbryg. Michał Kamieniecki 25px wielkopolskie Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu st. bryg. Jacek Strużyński 25px zachodniopomorskie Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie st. bryg. Mirosław Pender
System kształcenia System kształcenia PSP składa się z dwóch podsystemów, z których jeden odpowiada za podwyższanie kwalifikacji ogólnych, przygotowując młodych ludzi do zawodu strażaka, technika pożarnictwa lub inżyniera pożarnictwa, natomiast drugi związany jest z podwyższaniem kwalifikacji zawodowych w strukturach straży. System ten dotyczy również strażaków zatrudnionych w zakładowych strażach pożarnych. Obejmuje on: 17 ośrodków szkolenia w komendach wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej 1 Szkoła Podoficerska Państwowej Straży Pożarnej w Bydgoszczy 3 szkoły aspirantów SA PSP w Poznaniu, SA PSP w Krakowie, CS PSP w Częstochowie (w randze szkół policealnych) kształcące w zawodzie technik pożarnictwa 1 Akademia Pożarnicza w Warszawie, kształcąca na studiach pierwszego stopnia – inżynierów pożarnictwa oraz na studiach drugiego stopnia – magistrów inżynierów pożarnictwa. Uczelnia posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora.
Zobacz też Stopnie służbowe w Państwowej Straży Pożarnej
Przypisy Uchwała nr 38/8/2019 Senatu Szkoły Głównej Służby Pożarniczej z 25 września 2019 r.
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej ().