Religie a homoseksualność – religie odnoszą się w różny sposób do kwestii homoseksualności u ludzi. To odniesienie się poszczególnych wyznań do tej orientacji seksualnej ma wpływ na sytuację osób homoseksualnych w społeczeństwach wyznających poszczególne religieC. M. Renzetti: Kobiety, mężczyźni i społeczeństwo, PWN, W-wa 2005, s. 494–496..
Buddyzm W kanonie palijskim brak jednoznacznego potępienia samej orientacji homoseksualnej dla osób świeckich. Jedyny bezpośredni zakaz dotyczący cech płciowo-seksualnych w kontekście monastycznym odnosi się do kategorii .
Pojęcie nie jest tożsame ze współczesną definicją homoseksualności. W tekstach palijskich (m.in. w kodeksie monastycznym Vinaya Pitaka) odnosi się ono do klasyfikacji medyczno-rytualnej obejmującej m.in. eunuchów, osoby interseksualne, impotentów oraz mężczyzn przyjmujących bierną rolę seksualną, których charakteryzowano jako niezdolnych do kontroli żądz. Zakaz wyświęcania osób określanych jako wynikał ze struktury organizacyjnej Sanghi, opartej na jednoznacznym podziale binarnym, a nie z potępienia samych aktów jednopłciowych. Podstawowym wymogiem wobec mnichów i mniszek – niezależnie od orientacji – pozostaje bezwzględny celibat.
W oświadczeniu z 2005 XIV Dalajlama, duchowy przywódca szkoły Gelug, odwołując się do tradycyjnych tekstów buddyjskich, zaliczył homoseksualność do „niewłaściwych zachowań seksualnych”, wymieniając wśród nich także stosunki oralne, analne oraz onanizm, niezależnie od płci partnerów. Zaznaczył jednak, że tradycyjne teksty wymagają reinterpretacji we współczesnym kontekście społecznym, a dobrowolne zachowania homoseksualne nie są szkodliwe z punktu widzenia etyki świeckiej. Neutralne stanowisko wobec homoseksualności zajmuje również Lama Ole Nydahl ze szkoły Kagyu.
Hinduizm Stosunek hinduizmu do zachowań jednopłciowych jest zróżnicowany i zależy od tradycji, szkoły filozoficznej oraz pism źródłowych. W strukturze wierzeń brak jednolitego urzędu nauczycielskiego lub kanonu rozstrzygającego kwestie moralne dla wszystkich wyznawców.
W klasycznych pismach prawno-relijnych (szastrach), takich jak Manusmryti (Prawo Manusa), akty jednopłciowe były klasyfikowane jako przewinienia niższej rangi (), za które przewidywano rytualne oczyszczenie (np. obmycie w wodzie w ubraniu). Teksty te kładły główny nacisk na prokreację w ramach obowiązków kasty (dharma) i zachowanie czystości rytualnej, traktując nieprokreacyjne akty seksualne – zarówno homo-, jak i heteroseksualne – jako zaburzające ten porządek.
Inne tradycje i teksty starożytne, w tym traktat erotyczny Kamasutra (ok. III w. n.e.), zawierają opisy relacji i kontaktów seksualnych osób określanych jako należące do „trzeciej natury” (), traktując je jako zjawisko naturalne i niepodlegające karze moralnej. W mitologii hinduskiej występują postacie bóstw o płynnej tożsamości płciowej lub zmieniających płeć (m.in. Ardhanarishvara – połączona postać Śiwy i Parwati, czy Mohini – żeński awatar Wisznu), a także tradycje czci dla osób o tożsamości trzeciej płci (np. społeczność hidźra).
Współczesne stanowisko wyznawców hinduizmu jest podzielone: od tradycjonalistycznych odczytań potępiających relacje jednopłciowe po ruchy reformatorskie i neo-adwajtowe, akceptujące małżeństwo i związki jednopłciowe jako przejaw tej samej boskiej świadomości (Atman).
Religie abrahamowe Większość wyznań trzech religii abrahamowych (judaizm, chrześcijaństwo i islam) nie traktuje orientacji homoseksualnej na równi z orientacją heteroseksualną, jednocześnie twierdząc, że kontakty seksualne par homoseksualnych stanowią grzech i są niedopuszczalne moralnieHomoseksualizm musi być potępiony; kosciol.pl.. Wraz z rozwojem społeczeństw te opinie i twierdzenia ulegały różnym przemianom w wielu z tych wyznań: od całkowitej negacji po akceptację.
Chrześcijaństwo Wczesnochrześcijańska teologia podkreślała znaczenie grzechu nieczystości i gloryfikowała dziewictwo. Ponadto jak dowodził Augustyn z Hippony spośród wszystkich grzechów najgorszy jest grzech przeciw „naturze”, bo „pożycie samo jest tu pogwałcone, a przecież winno ono być z Bogiem; bo perwersyjną lubieżnością plami się naturę, której On sam jest Twórcą”. Za grzech taki uchodziły praktyki seksualne nie pozwalające na poczęcie: masturbacja, seks homoseksualny, seks heteroseksualny tylko dla przyjemności i inne zachowania seksualne, które określano łącznie jako „sodomię”, za którą chrześcijański cesarz Teodozjusz I Wielki, za namową ówczesnego biskupa Mediolanu św. Ambrożego, w 390 roku wprowadził karę śmierci poprzez spalenie na stosieWilhelm Ensslin, „Die Religionspolitik des Kaisers Theodosius des Grossen”, Munich, 1953. In: Sitzungsberichte der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, Philosophisch-historische Klasse, Year 1953, No. 2.https://www.well.com/user/aquarius/rome.htm The Historic Origins of Church Condemnation of Homosexuality.. mały|Transparent Wszyscy mile widziani z tęczową flagą nad wejściem do kalwinistycznego Kościoła pielgrzymów Współczesne wyznania chrześcijańskie mają różny stosunek do orientacji homo- i biseksualnej, jak i samych kontaktów homoseksualnych. Poglądy te jednocześnie stanowią oś sporu między liberalną i konserwatywną teologią. Liberalni teologowie postrzegają orientację homoseksualną jako stałą, niewybraną, normalną i neutralną moralnie dyspozycję mniejszości ludzkości. Interpretują oni potępiające kontakty homoseksualne fragmenty Biblii jako uwarunkowane kulturowo (podobnie jak fragmenty dopuszczające wielożeństwo i niewolnictwo). Teologowie konserwatywni postrzegają homoseksualizm jako zło, często zakładają, że orientacja homoseksualna jest wynikiem wyboru, podlega zmianie, jest zachowaniem nienaturalnym i niemoralnym, niezależnie od rodzaju relacji, w jakiej jest wyrażana.
Do najbardziej akceptujących homoseksualność kościołów chrześcijańskich należy zaliczyć luteran skandynawskich, niektóre kościoły anglikańskie, prezbiteriańskie, , metodystyczne, i inne, które udzielają błogosławieństwa parom homoseksualnym lub uznają je za małżeństwa. W Niemczech pojawiają się ośrodki duszpasterskie – np. przy jednym z ewangelickich kościołów w Kolonii. W USA największym kościołem zaliczanym do tej grupy jest kongregacjonalistyczny Zjednoczony Kościół Chrystusa. Niektóre kościoły chrześcijańskie są podzielone w tej kwestii, a niektóre znajdują się na krawędzi schizmy (np. wspólnota anglikańska po wyświęceniu homoseksualisty Gene’a Robertsona przez Kościół episkopalny w USA).
Większość kościołów ewangelikalnych i fundamentalistycznych nie akceptuje homoseksualności (największą z nich w USA jest Południowa Konwencja Baptystyczna). Jednoznaczne, sprzeciwiające się stanowisko w tej sprawie zajmują zielonoświątkowe Zbory Boże, Armia Zbawienia, Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich oraz adwentyści dnia siódmego (wyjątek: Międzynarodowe Braterstwo Adwentystów Dnia Siódmego).
Biblia a homoseksualność Z badania przeprowadzonego na tekście, wczesna Biblia nie zawierała fragmentów potępiających homoseksualność, które zostały dodane później.
Obecna wersja Biblii w kilku fragmentach mówi o męskiej aktywności homoseksualnej:
Biblijna historia o Sodomie i Gomorze (Księga Rodzaju 19,1-29) przedstawia zniszczenie dwóch miast, których mieszkańcy dopuszczali się niesprawiedliwości. Próbowali oni zmusić sprawiedliwego Lota do wydania im dwóch gości, których zamierzali zgwałcić. Gośćmi tymi było dwóch aniołów. Lot nie chciał się zgodzić na ich wydanie tłumowi, zebranemu pod domem i w zamian oferował do zgwałcenia swoje dwie córki, dziewice. Wybredny tłum jednak nie chciał skorzystać z tej propozycji, bo twierdził, że dziewice już mu spowszedniały i preferował anioły. Lot zaryglował się w domu, a anioły poraziły napastników ślepotą, po czym chyłkiem wyprowadziły Lota, wraz z rodziną, za miasto. Po czym nastąpiło zniszczenie Sodomy, w którym to zdarzeniu ocalała tylko rodzina sprawiedliwego Lota, z wyjątkiem jego żony, która obejrzała się za siebie. Opowiadanie jest związane z potępieniem aktywności homoseksualnej, chociaż większość odwołań, zarówno w Starym, jak i w Nowym Testamencie (z wyjątkiem Listu Judy) wskazuje również inne grzechy mieszkańców Sodomy, np. Księga Ezechiela (16,48-50) na pychę, wyniosłość, zachłanność oraz brak gościnności. Badacze , oraz wskazują na to, że głównym grzechem mieszkańców Sodomy nie była homoseksualność, ale skrajny brak gościnności, którego przejawem jest chęć dokonania gwałtu, przy czym Michaelson parafrazuje niezrozumienie grzechu Sodomy jako morderstwo dokonane toporem jako historia topora. Księga Kapłańska (18,22 i 20,13). W dwóch wersach tekst wspomina o aktywności homoseksualnej między mężczyznami. oraz (BP). Według tradycyjnej interpretacji fragmenty te potępiają akty homoseksualne, dodatkowo wyliczając je w otoczeniu zoofilii i kazirodztwa. Choć należy podkreślić, że w tym samym rozdziale mówi się, że śmiercią będzie karany każdy, kto złorzeczy ojcu lub matce, kto popełnia cudzołóstwo, kto obcuje cieleśnie z żoną swojego ojca lub z żoną syna. Według sądu w Saskatchewan w Kanadzie oraz serwisu religioustolerance.org fragmenty te, jeśli są umieszczone w określonym kontekście, mogą być przykładem mowy nienawiściHate literature within the Bible.. Historycznie fragmenty te były cytowane przez chrześcijan, uzasadniając prześladowania osób homoseksualnych na przestrzeni setek lat. Kilku teologów podważa tradycyjną interpretację i pozostaje to kwestią dyskusji, czy zawarty zakaz ma charakter rytualny (i wtedy dotyczyłby tylko Żydów), czy moralny. Podnoszona jest też inna wątpliwość, jakie konkretnie zachowania seksualne są zabronione w księdze: czy seks analny, czy też inne zachowania seksualne między mężczyznami. Nie jest również pewne jak należy rozumieć słowo „obrzydliwość”. W hebrajskim oryginale użyto słowa , co oznacza nieczystość, obrzydliwość, tabu; a nie – niesprawiedliwość, zły czyn, grzech. Podobnie w greckim przekładzie z lat 300–150 p.n.e., użyto terminu (nieczystość), zamiast (niesprawiedliwość, zły czyn, grzech). Z punktu widzenia historycznego zaliczenie aktów homoseksualnych w księdze do czynów „obrzydliwych” przez niektórych jest uzasadniane stosunkiem starożytnych Żydów do Egipcjan i Kanaanejczyków. W czasach, gdy Żydzi pod przewodnictwem Mojżesza opuścili Egipt i po długiej wędrówce osiedli na ziemi Kanaan, wyrazem kultu religijnego Egipcjan i Kanaanejczyków było oddawanie czci bożkom oraz nierząd sakralny – prostytucja uprawiana przez przedstawicieli obu płci na terenie świątyń. Aby zachować we wrogim otoczeniu własną tożsamość etniczną, kapłani żydowscy wprowadzili zakaz brania udziału we wszelkich rytualnych obrządkach kananejskich, zwłaszcza czczenia bożków i sakralnego nierządu (w tym homoseksualnego)Serious Hebrew Study Of Leviticus „Abomination”.Leviticus 18:22 and homosexuality; all views. List do Rzymian (1,26-27), w którym żądza mężczyzn i kobiet wobec osób tej samej płci jest przedstawiona jako wynik bezbożności, kłamstwa i pychy oraz zboczenie. Fragment określa te zachowania jako „niezgodne z naturą”. (BP). Tymczasem teologowie uznający bezgrzeszność aktów homoseksualnych (np. niektórzy anglikańscy) zauważają, iż apostoł Paweł w toku wywodu retorycznego, specyficznego dla jego stylu, mógł przytaczać nie własny pogląd, ale obiegową opinię, popularną pomiędzy Żydami żyjącymi wśród poganAbp Williams: co Biblia naprawdę mówi o homoseksualizmie..