Franciszek Sadurski

Franciszek Sadurski, ps. „Turoń”, „Krystyn”, „Walicki” (ur. 25 września 1911 w Końskowoli, zm. 30 kwietnia 2000 w Warszawie) – polski prawnik, żołnierz Batalionów Chłopskich, członek komendy obwodu Puławy Okręgu Lublin tej organizacji, major, poseł ZSL na Sejm PRL IV, V, VII i VIII kadencji (w latach 1965–1972 i 1976–1985).

Życiorys Urodził się jako syn Jakuba i Marii. Kształcił się w Państwowym Gimnazjum im. Adama Jerzego ks. Czartoryskiego w Puławach. W 1938 ukończył studia prawnicze na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, po czym rozpoczął aplikację sądową i adwokacką. , a także Centralnego Związku Młodej Wsi „Siew”. Na studiach był prezesem Związku Młodzieży Demokratycznej. Stał na czele struktur powiatowych ZMW „Siew” w Lublinie. Kierował również Powiatowym Urzędem Rozjemczym. Brał udział w kampanii wrześniowej, lecz uniknął niemieckiej niewoli. Jeszcze w 1939 zaangażował się w działalność niepodległościową. Współtworzył Chłopską Organizację Wolności „Racławice”. W latach 1940–1941 był żołnierzem Związku Walki Zbrojnej. W połowie 1940 wstąpił także do Batalionów Chłopskich. Od 1941 do 1944 był komendantem obwodu BCh na powiat lubelski. W 1944 został członkiem komendy obwodu Puławy Okręgu Lublin. Brał udział w licznych akcjach zbrojnych, m.in. w akcji na pociąg amunicyjny pod Gołębiem, walkach o wieś Barłogi i starciach z wycofującymi się Niemcami w Kurowie. Był redaktorem naczelnym podziemnej gazetki „Orle Ciosy”. W 1944 wstąpił do Związku Młodzieży Polskiej RP „Wici” i w sierpniu tegoż roku został w nim wiceprezesem Zarządu Głównego, którym był do maja 1945. Od maja do grudnia 1945 przewodniczył Komisji Rewizyjnej związku.

Po II wojnie światowej uzyskał dyplom Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (1945), odbył także aplikację sędziowską i adwokacką. W 1945 został członkiem Zrzeszenia Prawników Polskich. Kierował biurami oddziałów Naczelnej Dyrekcji Lasów Państwowych (od 1944 do 1945 lubelskiego, a w 1945 łódzkiego). Od lipca 1945 do kwietnia 1946 pełnił funkcję dyrektora departamentu w Ministerstwie Leśnictwa. Od maja 1946 był wicedyrektorem, a od października tego samego roku do marca 1951 dyrektorem Biura Prawnego w tym resorcie. Od marca 1951 do marca 1957 pełnił funkcję sekretarza, a od października 1959 do czerwca 1969 był prezesem Naczelnej Rady Adwokackiej. Od 1954 do 1983 praktykował jako adwokat w zespołach warszawskich nr 23, 25 i 4. W kwietniu 1956 zasiadł w Komitecie Redakcyjnym „Palestry”. Od maja 1964 do czerwca 1969 był przewodniczącym Wyższej Komisji Dyscyplinarnej przy NRA.

Należał do Polskiego Stronnictwa Ludowego. W czerwcu 1946 przeszedł do PSL „Nowe Wyzwolenie”, a stamtąd w lutym 1947 do SL. W listopadzie 1949 przystąpił z nim do Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego, z którego został wykluczony w 1950 na fali walki z „obcością ideologiczną” – członkostwo przywrócono po przemianach październikowych. W latach 1957–1959 z poręczenia ludowców wykonywał funkcję podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. Po odejściu z resortu – ze względu na liberalne podejście do polityki karnej – powrócił do wykonywania funkcji w samorządzie adwokackim. Od listopada 1959 do czerwca 1978 był przewodniczącym Głównego Sądu Partyjnego ZSL, członkiem tego gremium pozostał do marca 1984.

Przez szereg kadencji wykonywał mandat posła na Sejm PRL z rekomendacji ZSL. W IV kadencji zasiadał w Komisjach Mandatowo-Regulaminowej i Wymiaru SprawiedliwościStrona sejmowa posła IV kadencji [dostęp: 19 października 2010]., zaś w V (1969–1972) w Komisjach Mandatowo-Regulaminowej, Spraw Zagranicznych i Wymiaru SprawiedliwościStrona sejmowa posła V kadencji [dostęp: 19 października 2010].. W VII kadencji (1976–1980) był z kolei członkiem Komisji Prac Ustawodawczych oraz Spraw Wewnętrznych i Wymiaru SprawiedliwościStrona sejmowa posła VII kadencji [dostęp: 19 października 2010]., a w VIII (1980–1985) Komisji Prac Ustawodawczych, Spraw Zagranicznych, Odpowiedzialności Konstytucyjnej oraz Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektu ustawy o Trybunale KonstytucyjnymStrona sejmowa posła VIII kadencji [dostęp: 19 października 2010].. Przewodniczył też m.in. Komisji Rewizyjnej NRA (1983–1986). Był także pracownikiem Biura Rzecznika Praw Obywatelskich (1988–1991)„Gazeta Stołeczna”, nr 108 z 10 maja 2000, s. 17..thumb|Grób Franciszka Sadurskiego na cmentarzu Wojskowym na PowązkachŻonaty z prof. Anną Sadurską„Gazeta Stołeczna”, nr 105 z 6–7 maja 2000, s. 16; nr 106 z 8 maja 2000, s. 19.. Mieli syna Wojciecha„Gazeta Stołeczna”, nr 108 z 10 maja 2000, s. 16. i córki.

Zmarł w 2000, został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera GII dod.-2-6)Wyszukiwarka grobów w Warszawie [dostęp: 8 marca 2020].. Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy I klasy (1972) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 8 maja 2000) („za wybitne zasługi w kultywowaniu tradycji ruchu ludowego, za osiągnięcia w działalności publicznej”). Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Order Krzyża Grunwaldu III klasy Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Złoty Krzyż Zasługi (13 września 1946) („za zasługi w walce z okupantem niemieckim i pracę konspiracyjną”). Krzyż Walecznych Krzyż Partyzancki Srebrny Krzyż Zasługi (17 września 1946) („za zasługi położone w pracy społecznej”). Krzyż Armii Krajowej Krzyż Batalionów Chłopskich Medal 10-lecia Polski Ludowej (12 stycznia 1955) – Uchwała Rady Państwa z dnia 12 stycznia 1955 r. nr 0/97 – na wniosek ministra sprawiedliwości. Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie (18 grudnia 1996) – na wniosek wojewody warszawskiego. Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966)Nadzwyczajna sesja Sejmu, „Trybuna Robotnicza”, nr 172, 22 lipca 1966, s. 1. Medal „Za zasługi dla ruchu ludowego” (1984)Wręczono medale „Za zasługi dla ruchu ludowego”, „Rzeczpospolita”, nr 137, 9 czerwca 1984, s. 2. Złota Odznaka Adwokatury PRL Medal pamiątkowy XXX-lecia Międzynarodowego Zrzeszenia Prawników Demokratów (1977)Posiedzenie ZG ZPP, „Prawo i Życie”, nr 6, 6 lutego 1977, s. 2. honorowy członek Zrzeszenia Prawników Polskich (1980)„Prawo i Życie”, nr 22, 1 czerwca 1980, s. 6.

Przypisy

Bibliografia

Edmund Mazur, Adwokat Franciszek Sadurski (1911–2000), „Palestra”, nr 513–514, wrzesień–październik 2000, s. 211–215. Informacje w BIP IPN.

Kategoria:Absolwenci Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Członkowie Centralnego Związku Młodzieży Wiejskiej „Siew” Kategoria:Członkowie Chłopskiej Organizacji Wolności „Racławice” Kategoria:Członkowie powiatowych urzędów rozjemczych II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Zrzeszenia Prawników Polskich Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej „Zet” Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Wiejskiej RP Wici Kategoria:Członkowie Związku Walki Zbrojnej Kategoria:Działacze Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego Kategoria:Komendanci Obwodów BCh Kategoria:Ludzie urodzeni w Końskowoli Kategoria:Ludzie związani z Puławami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zasługi dla Ruchu Ludowego” im. Wincentego Witosa Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Odznaczeni Medalem za Długoletnie Pożycie Małżeńskie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Batalionów Chłopskich Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Politycy Polskiego Stronnictwa Ludowego (1945–1949) Kategoria:Politycy Stronnictwa Ludowego (1944–1949) Kategoria:Prezesi Naczelnej Rady Adwokackiej Kategoria:Posłowie z okręgu Tczew (PRL) Kategoria:Posłowie z okręgu Wrocław (PRL) Kategoria:Posłowie z okręgu Wrocław-Miasto (PRL) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1911 Kategoria:Urzędnicy Biura Rzecznika Praw Obywatelskich Kategoria:Wiceministrowie i urzędnicy PRL Kategoria:Zmarli w 2000 Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej