Małkinia Górna – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Małkinia Górna, której jest siedzibą.
Małkinia Górna położona jest na prawym brzegu Bugu, około 1 km od koryta rzeki. Jest miejscowością o powierzchni 6,97 km² i liczbie mieszkańców wynoszącej 4918 w 2023 roku.
Historia administracyjna Współczesna Małkinia Górna powstała wskutek połączenia wsi rządowej Małkinia Górna z osiedlem kolejowym, powstałym w związku z budową linii kolejowej w drugiej połowie XIX wieku. Jeszcze do lat 1950. obie miejscowości figurują jako odrębne jednostki administracyjne – Małkinia Górna-Wieś i Małkinia Górna-OsadaWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.
Pod zaborem rosyjskim w guberni łomżyńskiej i utworzonym tam w 1867 roku powiecie ostrowskim. W latach 1867–1868 w gminie NagoszewoPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, s. 279), a od 1868 w gminie OrłoPostanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, s. 359), której siedzibą został w 1870 roku BrokPostanowienie z 30 stycznia (11 lutego) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 81).
W latach międzywojennych siedzibę gminy Orło przeniesiono do Małkini GórnejGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933. Wieś i osada Małkinia Górna należały w tym okresie do województwa białostockiegoBiałostocki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 11, poz. 49, a od 1 kwietnia 1939 do województwa warszawskiegoDz.U. 1938 nr 27 poz. 240.
Pod okupacją hitlerowską, Niemcy utworzyli w Generalnym Gubernatorstwie przejściowo gminę Małkinia Górna z obszaru zniesionej gminy Orło oraz z części zniesionej gminy Zaręby Kościelne (Rostki Wielkie, Zawisty Podleśne, Zawisty Nadbużne i Zawisty Dzikie).
Po II wojnie światowej w województwie warszawskim, ponownie w przywróconej przez władze polskie gminie OrłoDz. U. z 1944 r. Nr 2, poz. 8. Po zniesieniu gmin i utworzeniu gromad jesienią 1954, Małkinia Górna została siedzibą władz gromady Małkinia GórnaUchwała Nr VI/10/11/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu ostrowskiego; w ramach Zarządzenia Nr Or. V-0/1/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 29 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 67), gdzie pozostała do końca 1972 roku.
W związku z kolejną reformą gminną z początkiem 1973 roku, Małkinia Górna stała się siedzibą nowej gminy Małkinia Górna w powiecie ostrowskim w województwie warszawskim. W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa ostrołęckiegoUstawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych ().. Na terenie miejscowości utworzono pięć sołectw: Małkinia Górna I, Małkinia Górna II, Małkinia Górna III, Małkinia Górna IV i Małkinia Górna V. W 2024 roku liczba mieszkańców w poszczególnych sołectwach wynosiła odpowiednio: 1051, 984, 1003, 1019 oraz 777 osób.
Pierwsze próby nadania miejscowości praw miejskich datuje się na 15 października 1974, gdy naczelnik powiatu w Ostrowi Mazowieckiej wysłał do wojewody warszawskiego list, w którym postulował utworzenie miasta o jednolitej nazwie Małkinia, w skład którego miałaby wejść Małkinia Górna oraz: Kańkowo, Klukowo, Małkinia Dolna, Małkinia Mała, Rostki Wielkie, Zawisty Dzikie i Zawisty Podleśne, czyli okoliczne wsie. Kolejną próbą, a pierwszą podjętą przez władze gminy, były działania w 1985 roku, kiedy to większość społeczeństwa opowiedziała się „za”. Wniosek gminy został odrzucony, ze względu na braki infrastrukturalne. W 1995 r. mieszkańcy Zawist Dzikich opowiedzieli się za włączeniem ich wsi w granice Małkini Górnej.
1 stycznia 2026 Małkinia Górna otrzymała status miastaRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany nazwy gminy ()., dzięki pozytywnie rozpatrzonemu projektowi Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Równocześnie włączono do niej Zawisty DzikieRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 grudnia 2025 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw i rodzajów niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych ().
Religia Miejscowość jest siedzibą dwóch rzymskokatolickich parafii należących do dekanatu Ostrów Mazowiecka – Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny: parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa, parafia Nawrócenia św. Pawła Apostoła.
Transport Przez gminę przebiega zelektryfikowana linia kolejowa nr 6, łącząca Warszawę z Białymstokiem. Małkinia Górna stanowi węzeł kolejowy (stacja Małkinia) i drogowy. W Małkini Górnej krzyżują się dwie drogi wojewódzkie:
DW627: Ostrołęka – Sokołów Podlaski, DW694: Ciechanowiec – Poręba-Kocęby.
Mieszkańcy W XVIII wieku do Małkini Górnej biskupi płoccy sprowadzili Kurpiów z Puszczy Zielonej.
W Małkini Górnej urodził się Stanisław Tym, aktor, satyryk, scenarzysta filmowy, autor scenariuszy do filmów takich jak trylogia o Ryszardzie Ochódzkim: Miś, Rozmowy kontrolowane i Ryś [dostęp 2026-01-08]. Z miejscowości pochodzi również Henryk Bednarski – polski socjolog, polityk, działacz komunistyczny i minister edukacji narodowej w rządzie Zbigniewa Messnera.
Zobacz też Małkinia Dolna, Małkinia Mała-Przewóz Most w Małkini
Przypisy GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Linki zewnętrzne
Kategoria:Miasta w województwie mazowieckim Kategoria:Miasta w Polsce, którym nadano prawa miejskie w XXI wieku