thumb|Nagrobek Mieczysława Rodzyńskiego Mieczysław Rodzyński (ur. 4 marca 1888 w Warszawie, zm. 10 lipca 1920 pod Starokonstantynowem) – kapitan piechoty Armii Polskiej we Francji i Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, Bajończyk, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Syn Teodory z Nałęcz-Strzeleckich urodzony 4 marca 1888 w Warszawie. Miał czworo rodzeństwa. Uczęszczał do V Gimnazjum w rodzinnym mieście. W 1905 wziął czynny udział w strajku szkolnym za co został relegowany z gimnazjum. Naukę kontynuował w szkole średniej w Lublinie, a po jej ukończeniu przez dwa semestry studiował agronomię w Instytucie Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa w Puławach.
W czasie wybuchu I wojny światowej studiował w Paryżu. Był naczelnikiem gniazda paryskiego Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Jako były legionista wstąpił do Legii Cudzoziemskiej. Został kapralem drugiej kompanii bajońskiej w składzie batalionu C, biorąc udział we wszystkich walkach. Po walkach pod Arras pozostał we Francji i brał udział w tworzeniu Armii Polskiej. Został żołnierzem 4 Pułku Żuawów, biorąc udział w walkach we Flandrii, Pikardii i Szampanii, zyskując sławę wybitnego szefa patrolu i będąc rozchwytywanym przez generałów, zamierzających go angażować do prowadzenia trudnych akcji. Jednemu z generałów pochwalających go, iż jest chlubą Francji, miał odpowiedzieć: Jestem przede wszystkim Polakiem. Został ranny pod Chemin des Dames, po czym nie czekając końca rekonwalescencji opuścił szpital wracając do służby. Otrzymał Krzyż Legii Honorowej i awans na sierżanta od gen. Henriego Gourauda. W trakcie bitwy pod Verdun uczestniczył w kontratakach na Fort Douaumont i został dwukrotnie ranny. Po ponownej hospitalizacji w szpitalu i powrocie do służby został awansowany do stopnia podporucznika Armii Francuskiej. Był jednym z pierwszych zdobywców Fortu Malmaison. Otrzymywał kolejne palmy cytacji do Krzyża Wojennego. W szeregach macierzystej 4 Armii zyskał przydomek „as piechoty”. Po wydaniu przez Prezydenta Francji reskryptu o utworzeniu Armii Polskiej we Francji udał się do Paryża i działał w pracach organizacyjnych przy formowaniu wojsk, m.in. w tłumaczeniu regulaminu i podręczników wojskowych w St. Cloud. Przez kilka tygodni pracował w Misji Wojskowej, po czym odszedł z pracy kancelaryjnej i powrócił do służby praktycznej. W Sillé-le-Guillaume wstąpił do pierwszego batalionu strzelców i objął stanowisko dowódcy I kompanii. Przyjmował pierwszą partię ochotników do Armii Polskiej przybyłych z Ameryki. Został udekorowany Krzyżem Legii Honorowej przez gen. Louisa Archinarda, po czym w stopniu kapitana wyruszył na front w szeregach pierwszego pułku strzelców. Brał udział w działaniach wojennych pod Reims, później jako adiutant III batalionu zwanego „Żelaznym” przyczynił się do powodzenia akcji pod Saint-Hilaire, uczestniczył w walkach w Wogezach.
Do Polski przybył jako dowódca wspomnianego III batalionu Żelaznego”. Był jednym z 29 żołnierzy Legionu Bajończyków, którzy w 1919 roku wrócili do Polski z Armią gen. Hallera. Został oficerem 1 pułku strzelców polskich, który po scaleniu Armii Polskiej we Francji z armią krajową, przemianowany został na 43 pułk piechoty Strzelców Kresowych. Przystąpił do działań w wojnie polsko-bolszewickiej. Był zdobywcą mostu pod Beresteczkiem, czego wcześniej nie dokonało kilka oddziałów. Prowadził skuteczne i zwycięskie akcje w okolicach Łucka, Równego, Zwiahla. Poległ 10 lipca 1920 w walce z bolszewikami w bitwie pod Starokonstantynowem w wieku 28 lat.
Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera T, rząd 3, grób 15). W pogrzebie, w którym uczestniczyło niewielu uczestników, brał udział gen. Józef Haller. W tym samym grobie została pochowana Lucyna Sokół-Werewska (1921–1997).
15 lipca 1920 roku został zatwierdzony w stopniu majora z dniem 1 kwietnia 1920 rokuDziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 27 z 21.07.1920 r..
26 września 1920 dowódca 43 pp, podpułkownik Wacław Piekarski sporządził wniosek na odznaczenie śp. majora Rodzyńskiego orderem Virtuti Militari.
Był żonaty z Eugenią z Cichockich (1897–1939), z którą miał syna (ur. 7 października 1918).
Upamiętnienie Jego życiorys opisał Karol Koźmiński w książce pt. Kamienie na szaniec, wydanej w 1937.
Decyzją prezesa Instytutu Pamięci Narodowej grób Mieczysława Rodzyńskiego został wpisany do prowadzonej przez IPN ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1325 – pośmiertnie 13 kwietnia 1921Dekret Wodza Naczelnego L. 2862 z 13 kwietnia 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 16, poz. 560) Krzyż Niepodległości – pośmiertnie Krzyż Walecznych – pośmiertnie (po raz 1, 2 i 3 w 1921)Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 1987 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 39, poz. 1831) francuskie Kawaler Legii Honorowej Medal Wojskowy Krzyż Wojenny z palmami i gwiazdkamiWedług publikacji w wydaniu czasopisma „Hallerczyk” nr 1 z 1924 był to Krzyż Wojenny z 9 palmami i 5 gwiazdkami. Zgodnie z inskrypcją nagrobną był to Krzyż Wojenny z 4 palmami i 6 gwiazdkami.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Bajończycy Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Nieznana data urodzenia Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojennym (Francja) Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Wojskowym (Francja) Kategoria:Oficerowie Armii Polskiej we Francji 1917–1919 Kategoria:Oficerowie 43 Pułku Strzelców Legionu Bajończyków Kategoria:Osoby, których groby uznano za groby weteranów walk o wolność i niepodległość Polski Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy w Legii Cudzoziemskiej Kategoria:Polegli w wojnie polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy strajków szkolnych w Królestwie Kongresowym (1905–1908) Kategoria:Urodzeni w 1888 Kategoria:Zmarli w 1920 Kategoria:Żołnierze Armii Polskiej we Francji 1917–1919