Anne Bancroft, właśc. Anna Maria Louise Italiano (ur. 17 września 1931 w Nowym Jorku, zm. 6 czerwca 2005 tamże) – amerykańska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna. Laureatka Oscara, trzech nagród BAFTA, dwóch Złotych Globów, Tony, Emmy oraz Nagrody za pierwszoplanową rolę kobiecą na Festiwalu Filmowym w Cannes.

8 lutego 1960 otrzymała własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6368 Hollywood Boulevard.

Życiorys Urodziła się w nowojorskiej dzielnicy Bronx jako druga z trzech córek Carmelli „Mildred” (z domu Di Napoli), operatorki telefonicznej, i Michaela G. Italiano, twórcy wzorów ubiorów. Miała dwie siostry − starszą Joanne i młodszą Phyllis. Jej rodzice byli włoskimi imigrantami z Mezzogiorno. Wychowała się w wierze rzymskokatolickiej.

W wieku 9 lat napisała na płocie swojego mieszkania „Chcę zostać aktorką”. W 1948 ukończyła szkołę średnią Christopher Columbus High School. Uczyła się aktorstwa w nowojorskim Herbert Berghof Studio, American Academy of Dramatic Arts, Actors Studio i American Film Institute. Jeszcze jako studentka zdobyła kontrakt telewizyjny występując w programach Studio One i Goldbergowie.

Przez sześć lat była związana kontraktem z 20th Century Studios. Zadebiutowała na ekranie w dramacie Proszę nie pukać (Don’t Bother to Knock, 1952) w reż. Roya Warda Bakera z Marilyn Monroe. W latach 50. grywała głównie drugoplanowe role, m.in. w horrorze Goryl atakuje (Gorilla at Large, 1953) z Raymondem Burrem. W 1958 odniosła sukces na Broadwayu jako Gittel Mosca w sztuce Williama Gibsona Dwoje na huśtawce w reż. Arthura Penna u boku Henry’ego Fondy, otrzymała nagrodę Tony i nagrodę Theatre World. Równie głośny był spektakl Cudotwórczyni Williama Gibsona w reż. Arthura Penna, w którym grała Anne Sullivan, nauczycielkę głuchoniemej i ociemniałej Helen Keller (Patty Duke) i zdobyła kolejną nagrodę Tony za tę kreację, a dwa lata później powtórzyła ją w filmie Cudotwórczyni (The Miracle Worker, 1962), który obiegł kina niemal całego świata i przyniósł jej Oscara, nagrodę BAFTA oraz nominację do Złotego Globu.

Powróciła na Broadway w przedstawieniu Matka Courage i jej dzieci Bertolta Brechta (1963), w roli siostry Joanny od aniołów, średniowiecznej zakonnicy mającej obsesję na punkcie księdza (Jason Robards) w sztuce Diabły Petera Halla (1965) i jako Stephanie Abrahams w spektaklu Duet na jedną osobę (1981) w reż. Williama Friedkina u boku Maxa von Sydow. Była nominowana do Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej za rolę Jo Armitage w brytyjskim dramacie Jacka Claytona Zjadacz dyń (The Pumpkin Eater, 1964), jako pani Robinson w dramacie Mike’a Nicholsa Absolwent (The Graduate, 1968), Emma Jacklin w melodramacie muzycznym Herberta Rossa Punkt zwrotny (The Turning Point, 1977) i za rolę matki Miriam Ruth w dreszczowcu psychologicznym Normana Jewisona Tajemnica klasztoru Marii Magdaleny (Agnes of God, 1988) z Jane Fondą. Zaproponowano jej rolę Chris MacNeil (matki) w Egzorcyście (1973), ale musiała ją odrzucić, ponieważ była w ciąży. W miniserialu biblijnym NBC Franco Zeffirelliego Jezus z Nazaretu (Jesus of Nasareth, 1977) jako Maria Magdalena. W melodramacie Charing Cross 84 (1988) wcieliła się w postać pisarki Helene Hanff. W 2002 wystąpiła na Off-Broadwayu w roli Louise Nevelson w sztuce Mieszkaniec Edwarda Albee.

Życie prywatne Była dwukrotnie zamężna. 1 lipca 1953 zawarła związek małżeński z Martinem Mayem. Małżeństwo rozpadło się 13 lutego 1957. W 1961 Bancroft poznała Mela Brooksa, z którym wzięła ślub 5 sierpnia 1964. Mieli syna Maximiliana Michaela (ur. 22 maja 1972). Ze swoim drugim mężem wzięła udział w komedii Być albo nie być (1983), gdzie zagrała polską aktorkę Annę Brońską.

6 czerwca 2005 zmarła w wieku 73 lat w następstwie choroby nowotworowej.

Filmografia thumb|Grób Anne Bancroft (2011) Filmy fabularne 1952: Proszę nie pukać (Don’t Bother to Knock) jako Lyn Leslie 1953: Tonight We Sing jako Emma Hurok 1953: Treasure of the Golden Condor jako Marie 1953: The Kid from Left Field jako Marian Foley 1954: Goryl atakuje (Gorilla at Large) jako Laverne Miller 1954: Demetriusz i gladiatorzy (Demetrius and the Gladiators) jako Paula 1954: The Raid jako Katie Bishop 1955: The Last Frontier jako Corinna Marston 1955: The Naked Street jako Rosalie Regalzyk 1955: A Life in the Balance jako María Ibinia 1955: New York Confidential jako Kathy Lupo 1956: Walk the Proud Land jako Tianay 1957: O zmierzchu (Nightfall) jako Marie Gardner 1957: The Girl in Black Stockings jako Beth Dixon 1957: The Restless Breed jako Angelita 1962: Cudotwórczyni (The Miracle Worker) jako Annie Sullivan 1964: Zjadacz dyń (The Pumpkin Eater) jako Jo Armitage 1965: Wątła nić (The Slender Thread) jako Inge Dyson 1966: Siedem kobiet (7 Women) jako dr D.R. Cartwright 1967: Absolwent (The Graduate) jako pani Robinson 1970: Annie, the Women in the Life of a Man 1972: Młody Winston (Young Winston) jako Jenny (Lady Randolph) Churchill 1974: Płonące siodła (Blazing Saddles) jako statystka w kościele (niewymieniona w czołówce) 1975: Hindenburg (The Hindenburg) jako księżna Ursula 1975: Więzień Drugiej Alei (The Prisoner of Second Avenue) jako Edna 1976: Dziewczyna z reklamy (Lipstick) jako Carla Bondi 1977: Jezus z Nazaretu (Jesus of Nasareth) jako Maria Magdalena 1977: Punkt zwrotny (The Turning Point) jako Emma Jacklin 1980: Człowiek słoń (The Elephant Man) jako pani Kendal 1980: Grubas (Fatso) jako Antoinette 1983: Być albo nie być (To Be or Not to Be) jako Anna Bronski 1984: Garbo mówi (Garbo Talks) jako Estelle Rolfe 1985: Tajemnica klasztoru Marii Magdaleny (Agnes of God) jako matka Miriam Ruth 1986: Dobranoc, mamusiu ( 'night, Mother) jako Thelma Cates 1987: Charing Cross 84 (84 Charing Cross Road) jako Helene Hanff 1988: Trylogia miłosna (Torch Song Trilogy) jako Ma Beckoff 1989: Ten idiota Bert Rigby (Bert Rigby, You’re a Fool) jako Meredith Perlestein 1992: Pani Cage (Mrs. Cage) jako Lillian Cage 1992: Droga na Broadway (Broadway Bound) jako Kate Jerome 1992: Eliksir miłości (Love Potion No. 9) jako madame Ruth 1992: Miesiąc miodowy w Las Vegas (Honeymoon in Vegas) jako Bea Singer 1993: Pełnia zła (Malice) jako pani Kennsinger 1993: Kryptonim Nina (Point of no Return) jako Amanda 1993: Mr. Jones jako dr Catherine Holland 1994: Wdowa po konfederacie mówi wszystko (Oldest Living Confederate Widow Tells All) jako Lucy Marsden (wiek 99-100) 1995: Skrawki życia (How to Make an American Quilt) jako Glady Joe Cleary 1995: Dracula – wampiry bez zębów (Dracula – Dead and Loving it) jako pani Ouspenskaya 1995: Wakacje w domu (Home for the Holidays) jako Adele Larson 1996: Kres długiej drogi (Homecoming) jako Abigail 1996: Dogonić słońce (The Sunchaser) jako dr Renata Baumbauer 1997: G.I. Jane jako senator Lillian DeHaven 1997: Intensywna terapia (Critical Care) jako zakonnica 1998: Wielkie nadzieje (Great Expectations) jako Nora Dinsmoor 1998: Mrówka Z (Antz) jako królowa (głos) 1999: Deep in My Heart jako Gerry Cummins 2000: Zakazany owoc (Keeping the Faith) jako Ruth Schram 2000: Ostatnie lato (Up at the Villa) jako księżniczka San Ferdinando 2001: Bezpieczny port (Haven) jako mama Gruber 2001: Wielki podryw (Heartbreakers) jako Gloria Vogal / Barbara 2003: Rzymska wiosna pani Stone (The Roman Spring of Mrs. Stone) jako Contessa 2008: Delgo jako Sedessa (głos)

Seriale telewizyjne 1950–1951: Studio One jako Maria Cassini 1951: Suspense 1951: The Adventures of Ellery Queen 1951: Danger 1951: Lights Out 1953: Omnibus 1953: Kraft Television Theatre 1954–1957: Lux Video Theatre jako Ann / Kendal Browning 1956–1957: Climax! jako Elena / Audrey 1956–1957: The Alcoa Hour jako Alegre / Giselle 1957: Playhouse 90 jako Isobel Waring / Julie Bickford 1957: Zane Grey Theater jako Isabelle Rutledge 1958: The Frank Sinatra Show jako Carol Welles 1964: Bob Hope Presents the Chrysler Theatre jako Faye Benet Garret 1967: ABC Stage 67 jako Virginia 1969: The Kraft Music Hall 1977: Jezus z Nazaretu (Jesus of Nazareth) jako Maria Magdalena 1982: Marco Polo jako Signora Polo 1990: Freddie and Max jako Maxine (Max) Chandler 1994: Great Performances jako pani Fanning 1994: Simpsonowie (The Simpsons) jako dr Zweig (głos)

Reżyser 1980: Grubas (Fatso)

Scenariusz 1980: Grubas (Fatso)

Nagrody Rok Nagroda Kategoria Film / Sztuka / Serial 1958Nagroda Tony Najlepsza aktorka drugoplanowa w sztuce Dwoje na huśtawce 1959 Najlepsza aktorka w sztuce Cudotwórczyni1963 Nagroda Akademii Filmowej Najlepsza aktorka pierwszoplanowaCudotwórczyni (1962) Nagroda BAFTA Najlepsza aktorka pierwszoplanowa National Board of Review Najlepsza aktorka Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San Sebastián Najlepsza aktorka1965 Nagroda BAFTA Najlepsza aktorka pierwszoplanowaZjadacz dyń (1964) Złoty Glob Najlepsza aktorka w filmie dramatycznym 17. MFF w Cannes Najlepsza aktorka 1968 Złoty Glob Najlepsza aktorka w filmie komediowym lub musicalu Absolwent (1967) 1970 Nagroda Emmy Znakomity program rozrywkowy lub muzyczny – muzyka różnorodna i popularna Annie: Kobiety w życiu mężczyzny (1969) 1978 National Board of Review Najlepsza aktorka Punkt zwrotny (1977) 1988 Nagroda BAFTA Najlepsza aktorka pierwszoplanowa Charing Cross 84 (1987) 1999 Nagroda Emmy Najlepsza aktorka drugoplanowa w miniserialu lub filmie telewizyjnym Deep in My Heart (1999)

Bibliografia

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci American Academy of Dramatic Arts Kategoria:Amerykanie pochodzenia włoskiego Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe Kategoria:Amerykańskie aktorki teatralne Kategoria:Amerykańskie aktorki telewizyjne Kategoria:Laureaci potrójnej korony aktorstwa Kategoria:Laureatki nagrody BAFTA dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej Kategoria:Laureatki Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej Kategoria:Laureatki Srebrnej Muszli dla najlepszej aktorki Kategoria:Laureatki Złotego Globu dla najlepszej aktorki w filmie dramatycznym Kategoria:Laureatki Złotego Globu dla najlepszej aktorki w filmie komediowym lub musicalu Kategoria:Laureaci nagrody Tony Kategoria:Laureaci nagrody Emmy Kategoria:Laureatki nagrody za pierwszoplanową rolę kobiecą na Festiwalu Filmowym w Cannes Kategoria:Ludzie urodzeni w Bronksie Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Zmarli w 2005