thumb|250px|Detroit, policja sprawdza wyposażenie znalezione w podziemnym browarze w okresie prohibicji
Prohibicja w Stanach Zjednoczonych (znana jako „Szlachetny Eksperyment”; ang. The Noble Experiment) – trwała od 1919 do 1933. W okresie tym sprzedaż, produkcja oraz transport alkoholu były zakazane na terenie całego kraju „Bootleg Paradise,” American Heritage, April/May 2007.. Prohibicję wprowadzała 18. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych.
Senat Stanów Zjednoczonych zaproponował tę poprawkę 18 grudnia 1917; poparta przez 36 Stanów, została ratyfikowana 16 stycznia 1919, natomiast wprowadzona w życie została 17 stycznia 1920 roku. Niektóre stany wprowadziły prohibicję zanim 18. poprawka została ratyfikowana.
„Ustawa Volsteada”, jak od nazwiska wnioskodawcy potocznie nazywano Narodową Ustawę o Prohibicji, została uchwalona przez Kongres mimo weta prezydenta Woodrowa Wilsona 28 października 1919 roku i ustaliła definicję prawną alkoholi oraz kary za ich produkcję„Beer: A History of Brewing in Chicago”, Bob Skilnik, Baracade Books, 2006 and The National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism, National Institutes of Health, , National Prohibition Act.. Choć ustawa zakazywała sprzedaży alkoholu, jego produkcji i transportu, rząd federalny podjął niewielkie kroki, by ustawa była respektowana. W 1925 roku w Nowym Jorku funkcjonowało od 30 do 100 tys. klubów, w których można było nielegalnie napić się alkoholu.
Po wprowadzeniu zakazu ilość spożywanego alkoholu zmalała, jednak prohibicja doprowadziła do rozprzestrzenienia się organizacji przestępczych i rozkwitu podziemnego handlu. W czasach Wielkiego Kryzysu (1929–1933) ustawa stawała się coraz bardziej niepopularna, szczególnie w dużych miastach. Do czasu Masakry w Dniu Świętego Walentego w 1929, Amerykanie uważali, pomimo niektórych niepowodzeń, że prohibicja działa i przynosi zamierzone efekty.
W dniu 22 marca 1933 roku prezydent Franklin Roosevelt podpisał poprawkę do ustawy Volsteada, zwaną „Cullen-Harrison”, pozwalającą na produkcję i sprzedaż niektórych rodzajów napojów alkoholowych. 5 grudnia 1933 ratyfikowano 21. poprawkę do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, która znosiła poprawkę 18. wprowadzającą prohibicję. Tym niemniej, prawo federalne Stanów Zjednoczonych nadal zakazuje produkcji wyrobów spirytusowych bez spełnienia wymogów licencyjnych.
Historia Początki thumb|275px|Rozwój pijaka: szkic Nathaniela Curriera wspierający Ruch na Rzecz Wstrzemięźliwości, styczeń 1846 W maju 1657 Sąd Generalny Massachusetts zabronił sprzedaży mocnych alkoholi takich jak: rum, brandy, wino, whisky etc.
Ogólnie rzecz biorąc, nadużywanie alkoholu było w społeczeństwie amerykańskim nieakceptowane. „Pijaństwo było potępiane i karane, lecz wyłącznie jako nadużycie daru danego przez Boga. Picie samo w sobie nie było uważane za karygodne, tak jak żywności nie obwiniono by o grzech obżarstwa. Nadmierne spożycie było osobistą nieroztropnością”Aaron, Paul and Musto, David. Temperance and Prohibition in America: An Historical Overview. In: Moore, Mark H., and Gerstein, Dean R. (eds.) Alcohol and Public Policy: Beyond the Shadow of Prohibition. Washington, DC: National Academy Press, 1981. s. 127–181..
Jeden z ważniejszych lekarzy końca XVIII wieku, Benjamin Rush, twierdził w 1784 roku, że nadmierne używanie alkoholu jest szkodliwe dla zdrowia fizycznego, jak i psychicznego (wierzył jednak bardziej w ograniczenie spożycia, niż w jego zakaz). Pod wpływem szeroko znanych poglądów Rusha, około 200 rolników w stanie Connecticut założyło w 1789 roku Ruch na Rzecz Wstrzemięźliwości. Podobne stowarzyszenia powstawały w 1800 roku w Wirginii, a w 1808 w Nowym Jorku. W następnej dekadzie powstały kolejne organizacje głoszące wstrzemięźliwość w ośmiu stanach, niektóre z nich były stowarzyszeniami międzystanowymi.
W 1830, przeciętny Amerykanin spożywał 1,7 butelki wysokoprocentowych napojów wyskokowych w tygodniu, trzy razy więcej niż w 2010. Źródła naukowe podają, że w latach prohibicji konsumpcja alkoholu zmniejszyła się o 50%, przyjęcia do szpitali psychiatrycznych z powodu psychozy alkoholowej o 60%, a zatrzymania z powodu stanu nietrzeźwości o 50%; zmniejszyła się też liczba spraw rodzinnych powiązanych z nadużywaniem alkoholu, a liczba przypadków śmiertelnych w związku z zatruciem nielegalnym alkoholem nie wzrosłaJoseph Califano, „Fictions and Facts About Drug Legalization,” America 174:9 (16 marca 1996), s. 7..
Rozwój ruchu na rzecz prohibicji Ruch na rzecz prohibicji (ruch „suchych”) zaczął działać w latach 40. XIX wieku. Przodownikami były pietystyczne nurty chrześcijaństwa, w szczególności metodyści. W późnym wieku XIX, Ruch na Rzecz Wstrzemięźliwości poszerzył zakres swych działań, z abstynencji na wszystkie zachowania i instytucje związane z konsumpcją alkoholu. Duchowni tacy jak Mark A. Matthews utożsamiali bary, w których spożywano alkohol, z prostytucją. thumb|upright|„Kto nie kocha wina, żony i muzyki, będzie głupcem przez całe życie!” – życiowa sentencja niemiecko-amerykańskich imigrantów w 1873 r.
W latach 50. XIX w. ruch odnotował pewne sukcesy, w tym całkowity zakaz wytwarzania i sprzedaży alkoholu wprowadzony w 1851 roku w stanie Maine. Uchylenie tego przepisu nastąpiło w 1856 roku. Ruch szybko tracił siły, a w czasie trwania wojny secesyjnej (1861–1865) został zmarginalizowany.
Kwestia ta została na nowo poruszona wraz z założeniem Partii Prohibicji w 1869 roku i Chrześcijańskiego Związku Kobiet na Rzecz Wstrzemięźliwości, powstałego w 1873 roku. Organizacje te uważały, że najlepszą metodą do osiągnięcia celu jest edukacja. Starano się więc dotrzeć do dzieci, aby one mogły w przyszłości doprowadzić do wprowadzenia zakazu.
W 1881 roku Kansas jako pierwszy stan wyjął spod prawa napoje alkoholowe w Konstytucji, zaś aktywistka Carry Nation zyskała rozgłos za wkroczenie do jednego z barów, zbesztanie ich klientów i zniszczenie siekierą butelek z alkoholem. Założyła także stowarzyszenie „Grupa Carry Nation za prohibicją”. Inni działacze próbowali nawoływać do zaprzestania sprzedaży alkoholu w barach poprzez śpiew i modlitwę. Wiele innych stanów, szczególnie na Południu, także wprowadziło prohibicję.
W erze wzrostu popularności prohibicji (1890–1920), wrogość do saloonów i ich wpływów politycznych stała się powszechna. Czołowe miejsce wśród organizacji prohibicyjnych zaczęła przejmować Liga Antysalonowa, wypierając Partię Prohibicji i Chrześcijański Związek Kobiet na rzecz Wstrzemięźliwości.
Prohibicja była ważnym tematem w polityce państwowej i samorządowej od 1840 roku, aż do lat 1930. Jak pokazują liczne studia, była ona silnie uwikłana w podziały religijne i etniczne społeczeństwa amerykańskiegoPaul Kleppner, The Third Electoral System 1853-1892: Parties, Voters, and Political Cultures. (1979) pp 131-39; Paul Kleppner, Continuity and Change in Electoral Politics, 1893-1928. (1987); Ballard Campbell, „Did Democracy Work? Prohibition in Late Nineteenth-century Iowa: a Test Case.” Journal of Interdisciplinary History (1977) 8(1): 87-116; and Eileen McDonagh, „Representative Democracy and State Building in the Progressive Era.” American Political Science Review 1992 86(4): 938-950.. Prohibicji żądał tak zwany „suchy” ruch – przede wszystkim pietystyczne odmiany protestantyzmu, zwłaszcza metodyści, Północna Konwencja Baptystów, Południowa Konwencja Baptystów, prezbiterianie, wyznawcy Kościołów Chrystusowych, Kongregacjonaliści, kwakrzy oraz luteranie. Postrzegali oni saloony jako politycznie skorumpowane, a picie alkoholu jako osobisty grzech. Opozycją byli tak zwani „mokrzy” – głównie protestanci liturgiczni (niemieccy luteranie), członkowie Kościoła Episkopalnego, oraz Kościoła rzymskokatolickiego. Katolicy potępili myśl, jakoby rząd miał określać co jest moralne. Nawet w twierdzy „mokrych”, jaką był Nowy Jork, działał ruch na rzecz prohibicji, na czele którego stał kościół norweski oraz Afroamerykańscy działacze związkowi, którzy wierzyli, że prohibicja będzie korzystna dla pracowników, zwłaszcza dla Afroamerykanów. Sprzedawcy herbaty i producenci wód źródlanych także popierali prohibicję, sądząc, że zakaz sprzedaży alkoholu zwiększy zapotrzebowanie na ich produktyLerner, Michael A. Dry Manhattan: Prohibition in New York City, Harvard University Press, 2007..
W 1916 roku podczas wyborów prezydenckich, zarówno kandydat Demokratów Woodrow Wilson, jak i kandydat Republikanów Charles Evans Hughes zignorowali problem prohibicji. W każdej partii istniały frakcje, zarówno „suchych”, jak i „mokrych”, kandydaci omijali ten temat, aby nie zrazić do siebie żadnej części politycznego zaplecza.
W styczniu 1917 roku zwołano 65. Kongres, w którym zwolennicy prohibicji byli w zdecydowanej większości (odpowiednio 140 do 64 w Partii Demokratycznej i 138 do 62 wśród Republikanów). Po przyłączeniu się Stanów Zjednoczonych do I wojny światowej, sformułowano nowe uzasadnienie wprowadzenia prohibicji: zakaz produkcji napojów alkoholowych pozwoliłby na zwiększenie zasobów zboża, które inaczej wykorzystywane byłoby do produkcji alkoholiE.g., „The Economics of War Prohibition”, s. 143–144 in: Survey Associates, Inc., The Survey, Volume 38, April–September, 1917.. thumb|left|Obrońca 18. poprawki. Za Klansmen: Guardians of Liberty opublikowane w Pillar of Fire Church
Rezolucja wzywająca do podjęcia zmian odnośnie do prohibicji wprowadzona została przez Kongres i uchwalona przez obie izby w grudniu 1917 roku. Do 16 stycznia 1919 roku poprawka została ratyfikowana przez trzydzieści sześć z czterdziestu ośmiu stanów. W dniu 28 października 1919 roku, zmiana została wprowadzona przez zatwierdzenie „Ustawy Volsteada”. Prohibicja zaczęła obowiązywać 17 stycznia 1920 roku, kiedy 18. poprawka do Konstytucji weszła w życie. Na straży nowego prawa czuwało 1520 agentów federalnych ds. prohibicji.
Chociaż wprowadzone prawo było bardzo kontrowersyjne, prohibicja była popierana przez różne grupy społeczne. Zwolennicy uważali, że zakaz wprowadzi ład społeczny i równość szans dla kobiet, Południowców, osób mieszkających na obszarach wiejskich, jak i dla Afroamerykanów. Will Rogers często żartował z południowych prohibicjonistów: „Południe jest suche i będzie głosowało za suchością. A przynajmniej każdy, kto będzie wystarczająco trzeźwy aby dotoczyć się do urn”. Zwolennicy zmian wkrótce stali się pewni siebie i wiedzieli, że ustawa nie zostanie szybko uchylona. Przekonanie to było tak silne, że nawet jeden z jej twórców, Senator , zażartował, że jest tyle szans na uchylenie 18. poprawki, jakie są szanse na to, że koliber doleci na Marsa z przywiązanym do ogona pomnikiem Washingtona”Kyvig, David E: „Women Against Prohibition.” American Quarterly. 28, no. 4 (Autumn, 1976), 465-482..
W tym samym czasie powstały piosenki, które ogłaszały wprowadzenie ustawy. Książę Walii, Edward, kiedy powrócił do Wielkiej Brytanii po wizycie w 1919 roku w Kanadzie, opowiedział ojcu, królowi Jerzemu V, o pieśni którą usłyszał na granicy:
Kwestia prohibicji stała się bardzo kontrowersyjna wśród lekarzy, którzy bardzo często przepisywali alkohol jako lek w celach terapeutycznych. Kongres wysłuchał wystąpień o wartościach medycznych piwa w 1921 roku. Następnie lobby lekarskie zaczęło wnioskować o zniesienie prohibicji na trunki alkoholowe, które także miały zastosowanie lecznicze.
Choć sprzedaż, produkcja i transport alkoholu były nielegalne, 29 paragraf Ustawy Volsteada pozwalał na wytwarzanie w domu wina i cydru z owoców (wyrób piwa był zakazany). Można było wytwarzać do 200 galonów rocznie, uprawiano także winorośle do wytworzenia domowych win. Ponadto jedną z luk w ustawie było to, że faktycznie nie zabraniała ona spożywania alkoholu. Wiele osób zaczęło składować wina i mocniejsze alkohole w drugiej połowie 1919 roku, zanim w styczniu roku następnego sprzedaż alkoholu stała się nielegalna.