Łomka (Narthecium Huds.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny łomkowatych (Nartheciaceae), obejmujący 7 gatunków występujących w Europie, Kaukazie, Turcji, Japonii oraz zachodnich i wschodnich Stanach Zjednoczonych. W przeszłości do flory Polski błędnie włączano łomkę zachodnią.
Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckiego słowa (narthex – trzcina) i odnosi się do pokroju łodygi, względnie jest anagramem nazwy naukowej rodzaju pajęcznica (Anthericum)
Morfologia left|210px|Morfologia łomki zachodniej Łodyga Smukłe, podziemne, płożące kłącze. Łodygi naziemne proste, nagie.
Liście Liście głównie odziomkowe, ciasno nachodzące na siebie u nasady, o blaszce wąsko równowąskiej i ostrym wierzchołku. Liście łodygowe od 3 do 6, szczątkowe. thumb|Kwiatostan łomki zachodniej Kwiaty Kwiaty 6-pręcikowe, obupłciowe, zebrane w grono na wierzchołku łodygi. Szypułki proksymalnie z drobnymi podkwiatkami. Okwiat pojedynczy, 6-listkowy. Listki okwiatu zielonkawożółte do żółtych, nagie, równowąsko-lancetowate. Pręciki o białych, gęsto owłosionych nitkach i równowąskich główkach. Zalążnie trójkomorowe, górne, o szyjkach słupków zrośniętych w długi dzióbek i drobnych, trójklapowych znamionach.
Owoce Podługowato-lancetowate torebki. Nasiona jasnożółte, nitkowato-elipsoidalne.
Biologia i ekologia thumb|Łomka zachodnia na stanowisku naturalnym Rozwój Wieloletnie geofity ryzomowe. Kwiaty pachnące. Na gęsto owłosionych nitkach pręcików zatrzymuje się pyłek, dlatego u tych roślin dochodzi do samozapylenia w czasie deszczu.
Siedlisko Mokradła.
Cechy fitochemiczne Rośliny z tego rodzaju zawierają saponiny sterydowe, podejrzewane o wywoływanie u owiec silnej nadwrażliwości na światło, prowadzącej do żółtaczki.
Genetyka Liczba chromosomów 2n = 26.
Systematyka Pozycja rodzaju według APW (aktualizowany system APG IV z 2016) Rodzaj należy do rodziny łomkowatych (Nartheciaceae), w rzędzie pochrzynowców (Dioscoreales) w obrębie kladu jednoliściennych (monocots).
Gatunki Narthecium americanum Ker Gawl. Narthecium asiaticum Maxim. Narthecium balansae Briq. Narthecium californicum Baker Narthecium ossifragum (L.) Huds. – łomka zachodnia Narthecium reverchonii Celak. Narthecium scardicum Košanin
Zastosowanie Rośliny spożywcze Na Szetlandach z kwiatów łomki zachodniej produkowało się substytut szafranu.
Rośliny ozdobne Narthecium californicum jest uprawiana w Stanach Zjednoczonych jako roślina ogrodowa.
Inne zastosowania W Lancashire i na Szetlandach z pomarańczowych owoców łomki zachodniej pozyskiwało się barwnik, który był wykorzystywany m.in. do farbowania włosów.
Przypisy
Kategoria:Łomkowate