J. Samuel White − brytyjska stocznia mająca swoją siedzibę we wschodnim Cowes (East Cowes) na wyspie Wight, obecnie nieistniejąca. Jedna z najstarszych stoczni brytyjskich (podczas II wojny światowej wymieniana jako najstarsza ze stoczni na liście Admiralicji)F.E. McMurtrie (1941), Jane's Fighting Ships 1940, s.9.
Historia thumb|Niszczyciel typu Almirante Lynch dla Chile, w służbie brytyjskiej jako HMS "Botha" thumb|Zbudowany dla Argentyny niszczyciel "Tucumán" thumb|ORP "Grom" Historia stoczni w Cowes związana jest z rodziną Johna White'a, która zajmowała się wcześniej produkcja stoczniową w Broadstairs Harbour w hrabstwie Kent. Na początku XIX wieku jego syn Thomas White (1773–1859) przeniósł się do Cowes, aby zarządzać istniejącą tam od XVII wieku stocznią NayaZ. Kryger, Polskie..., s. 59-60. W następnych latach rozbudował i powiększył stocznię położoną na wschodnim brzegu rzeki Medina. Nad projektowaniem jednostek pracowali też jego synowie: Joseph, John i Robert. Thomas zarządzał firmą do 1853, a następnie, do 1860, zarządzał nią syn Josepha, Hamilton White. Do śmierci w 1915 stocznią zarządzał syn Johna, John Samuel White, za którego rządów nastąpił najbardziej dynamiczny rozwój zakładu. Od jego imienia przyjęto ostateczną nazwę stoczni J. Samuel White & Co Ltd. Zakładem później zarządzali jego synowie John Lee White i Herbert Samuel White.
Stocznia White była zakładem średniej wielkości i specjalizowała się w małych i średnich statkach i okrętach. Nie budowano okrętów większych od niszczycieli - z wyjątkiem stawiacza min "Abdiel" dla marynarki brytyjskiej wodowanego w 1940. W okresie międzywojennym stocznia nie uzyskiwała licznych zamówień ze strony marynarki brytyjskiej (z 77 typowych niszczycieli serii A-I, White zbudował na zamówienie brytyjskie tylko 5 jednostek), natomiast produkowała niszczyciele na eksport. Eksportowe niszczyciele projektu White były to duże i silne jednostki, jak sześć okrętów typu Almirante Lynch dla Chile, trzy typu Mendoza dla Argentyny, a przede wszystkim dwa polskie niszczyciele typu Grom. Te ostatnie były wykorzystywane w przedwojennych publikacjach reklamowych jako "wizytówka" stoczni, będąc jednymi z największych, najszybszych i najsilniej uzbrojonych jednostek tej klasy na świecie, a także największymi okrętami zbudowanymi do tamtej pory w tej stoczni.
Więcej zamówień ze strony marynarki brytyjskiej na niszczyciele i mniejsze jednostki stocznia otrzymała w związku z intensyfikacją budowy okrętów tuż przed wojną i w jej trakcie. W tym czasie stocznia posiadała 7 pochylni do budowy okrętów do 122 metrów długości (400 stóp) i 80-tonowy dźwig przy nabrzeżu wyposażeniowym. Posiadała też własne zakłady produkujące kotły wodnorurkowe, maszyny parowe, turbiny i silniki Diesla.
Ostatnią jednostką zbudowaną dla marynarki brytyjskiej była fregata ukończona w 1965. W tym roku w związku z generalnym kryzysem brytyjskiej branży stoczniowej stocznia zakończyła budowę statków. Kontynuowała natomiast produkcję turbin parowych, urządzeń klimatyzacyjnych i innych podzespołów. W 1972 została zakupiona przez American Company Elliot Turbomachinery Ltd, lecz w 1982 ponownie została wystawiona na sprzedaż, po czym sprzedana w częściach.
Największymi jednostkami cywilnymi zbudowanymi przez stocznię były dwa promy pasażerskie "Caesarea" i "Sarnia" z 1960 roku dla Kolei Brytyjskich (4174 BRT) [dostęp 18-3-2011].
Jednostki Bardziej znane statki i okręty zbudowane przez White (w nawiasach daty wodowania):
niszczyciele: niszczyciele typu Tribal (pierwszego): HMS "Mohawk" (1907) HMS "Saracen" (1908) HMS "Crusader" (1909) niszczyciele typu Almirante Lynch (Faulknor): "Almirante Lynch" (1912) "Almirante Condell" (1913) "Almirante Williams Rebolledo" (HMS "Botha") (1914) "Almirante Goñi" (HMS "Broke") (1914) "Almirante Simpson" (HMS "Faulknor") (1914) "Almirante Riveros" (HMS "Tipperary") (1915) niszczyciele typu V/W HMS Vampire (1917) i 7 innych niszczyciele typu Mendoza: "Mendoza" (1928) "La Rioja" (1929) "Tucuman" (1928) niszczyciele typów A-I HMS "Kempenfelt" (1931) (1934) (1934) HMS "Intrepid" (1936) HMS "Impulsive" (1937) HMS "Havant" (1939) HMS "Havelock" (1939) niszczyciele typu Grom: ORP "Grom" (1936) ORP "Błyskawica" (1936) niszczyciele typu J/K/N HMS "Jersey" (1938) HMS "Kingston" (1939) niszczyciele typu Hunt, m.in.: ORP "Krakowiak" (1940) niszczyciele typu Q/P: HMS Quentin (1941) HMS Quiberon (1942) HMS Quickmatch (1942) niszczyciele typów S-W HMS "Success" (1943) HMS "Swift" (1943) HMS Vixen (1943) HMS Volage (1943) niszczyciele typu Z/Ca HMS Carysfort (1944) HMS Cavalier (1944)
inne: "Kasuga" (1863 - bocznokołowy slup marynarki Japonii) HMS "Swift" (1885) HMS E32 okręt podwodny HMS "Abdiel" (1940, stawiacz min) HMS "Bittern" (1937, slup)
Przypisy
Bibliografia Zdzisław Kryger: Polskie związki z Cowes, w: Przegląd Morski nr 2(032) z 2010 Robert Gardiner (red.): Conway's All the World's Fighting Ships: 1906-1921, US Naval Institute Press, Annapolis, 1985, Roger Chesneau (red.): Conway's All the World's Fighting Ships 1922-1946, Londyn 1992, Francis E. McMurtrie (red.): Jane's Fighting Ships 1940, Londyn 1941, s.9
Linki zewnętrzne Lista statków i okrętów zbudowanych przez J.S. White
Kategoria:Brytyjskie stocznie okrętowe Kategoria:Wight