Parafia Ewangelicko-Augsburska w Łasku – luterańska parafia w Łasku, należąca do diecezji warszawskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. Jej siedziba mieści się przy placu 11 Listopada 35.
Historia thumb|Kościół św. Ducha w Łasku, w latach 1811–1946 ewangelicki Osadnictwo ewangelickie rozpoczęło się w okolicach Łasku pod koniec XVIII wieku w związku z przybyciem do pobliskich wsi emigrantów z Turyngii, Saksonii, Pomorza oraz Wielkopolski, którzy zasiedlili wsie Chorzeszów, Anielin, Rembów, Zalesie, Jesionna, Rokitnica, Teodory, Erywangród, Mierzączka, Zabłoty, Bocianicha, czy Okup.
Z uwagi na stale powiększającą się społeczność ewangelicką zdecydowano o pozyskaniu na jej rzecz kościoła. W końcu XVIII wieku katolicy na terenie miasta Łask stanowili około ⅓ mieszkańców, pozostawało ono zdominowane przez żydów. Katolicy z uwagi na małą liczebność nie byli w stanie utrzymać należących tutaj do nich trzech świątyń – Kolegiaty Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny i św. Michała Archanioła oraz kościoła św. Ducha. Jedynie kolegiata była użytkowana na potrzeby ich nabożeństw, pozostałe dwa kościoły pozostawały nieczynne. W 1799 zamknięte kościoły katolickie w Łasku zostały odwiedzone przez właściciela miasta Antoniego Wyganowskiego oraz pruskiego urzędnika i ewangelickiego duchownego. W wyniku kontroli postanowiono o zakupie dla luteran kościoła św. Ducha i prośba o sprzedaż tego kościoła wspólnocie ewangelickiej została wystosowana do kapituły kolegiaty. Chęć sprzedaży kościoła ewangelikom spotkała się z negatywną reakcją ze strony kurii archidiecezji gnieźnieńskiej, na skutek czego kwestia ta została porzucona na okres kilku lat.
Parafia ewangelicka w Łasku została oficjalnie powołana w 1809. Miasto zamieszkiwało wówczas 19 ewangelickich rodzin, a wliczając okoliczne miejscowości, społeczność luterańską stanowiło około 3000 wiernych. Proboszczem został ks. Johann Karl Ulrich. W skład parafii oprócz Łasku weszły pobliskie niemieckie kolonie Anielin, Bocianicha, Chorzeszów, Jesionna, Erywangród, Mierzączka, Rembów, Rokitnica, Okup, Teodory oraz Zalesie.
Zaczęto również czynić naciski na rzymskokatolickiego infułata ks. Grzegorza Zacharjasiewicza w celu powrotu do sprawy pozyskania przez luteran jednego z nieużywanych kościołów katolickich. Wystosował on w 1809 prośbę o opinię w tej sprawie do kapituły łaskiej, która w porozumieniu z Antonim Wyganowskim wydała zezwolenie na odstąpienie kościoła szpitalnego św. Ducha jako niepotrzebnego parafii katolickiej. Do ostatecznego przekazania kościoła ewangelikom doszło po zakupie miasta i okolicznych dóbr ziemskich przez Piotra Czołchańskiego na mocy dekretu kapituły kolegiackiej z 10 sierpnia 1811 o przeznaczeniu obiektu do dowolnego rozporządzania przez Czołchańskiego.
Dotychczasowy proboszcz zmarł 12 marca 1816. Na jego miejsce 1 września 1818 obrano ks. Friedricha Christopha Rudigera, pełniącego tę funkcję do 1824. W kolejnych latach parafia pozbawiona była własnego duchownego, czynności duszpasterskie były sprawowane przez księży z Pabianic i Zduńskiej Woli. W 1831 parafia w Łasku została zdegradowana do roli filiału podległego parafii w Zduńskiej Woli. Filiał w Łasku dysponował kościołem oraz kwaterą na miejscowym cmentarzu chrześcijańskim. Należało do niego także sześć szkół w kantoratach oraz sześć cmentarzy ewangelickich (w Anielinie, Chorzeszowie, Erywangrodzie, Okupie, Rokitnicy i Zabłotach).
Po wojnach napoleońskich Łask został włączony do Imperium Rosyjskiego, stając się częścią Królestwa Polskiego. Rozpoczęty został rozwój przemysłu włókienniczego, co doprowadziło do osiedlania się na tym obszarze tkaczy będących w większości pochodzenia niemieckiego. Nas skutek tego okoliczne zbory ewangelickie rozrastały się liczebnie. W 1839 filiał w Łasku wszedł krótkotrwale w skład parafii w Pabianicach, co trwało do 1840, kiedy powrócił pod administrację parafii w Zduńskiej Woli. W 1855 dokonano ponownego włączenia go w struktury parafii w Pabianicach, natomiast w 1859 na powrót został przyłączony do parafii w Zduńskiej Woli. W okresie sprawowania stanowiska proboszcza w Zduńskiej Woli przez ks. Edwarda Boernera w latach 1856–1910 dokonano remontów kościoła w Łasku oraz zakupu dla niego nowego wyposażenia. Rozpoczęta została również zbiórka funduszy w celu jego rozbudowy, ponieważ w związku z przyrostem liczby wiernych stał się on zbyt mały dla miejscowej wspólnoty. Z uwagi na inflację spowodowaną I wojną światową zebrane środki znacznie straciły na wartości, wobec czego dokonano jedynie nabycia placu wraz ze znajdującymi się na jego terenie budynkami.
W 1927 na rzecz zboru w Łasku został przekazany przez Emilię Grass budynek położony przy Placu 11 listopada 35. Zaistniała wtedy możliwość pozyskania własnego duchownego. 16 sierpnia 1927 doszło do przekształcenia dotychczasowej filii w Łasku należącej do parafii w Zduńskiej Woli w samodzielną parafię. 8 grudnia 1927 w Łasku zamieszkał ks. Alfred Freyde, który 30 maja 1929 mianowany proboszczem, sprawując tę funkcję do 1939.
W okresie międzywojennym parafia w Łasku wchodziła w skład superintendentury (diecezji) kaliskiej. Do parafii należało sześć kantoratów. Drewniane kościoły zostały wybudowane w kantoratach w Chorzeszowie i w Pelagii. Domy modlitwy powstały w Zabłotach, Drzewocinach i Rokitnicy, natomiast sale modlitwy w Okupie i Anielinie. W Rokitnicy, Chorzeszowie i Okupie działały szkoły, w których naukę pobierało 300 uczniów. Oprócz cmentarza ewangelickiego w Łasku, każdy z filiałów posiadał własną nekropolię. W 1928 parafia liczyła 2800 wiernych.
W dwudziestoleciu międzywojennym w parafii działały cztery chóry, trzy zespoły puzonistów, trzy stowarzyszenia młodzieżowe oraz dwa kościelne.
Po zakończeniu II wojny światowej majątek parafii został uznany za mienie poniemieckie i zajęty na rzecz państwa. 8 sierpnia 1946 kościół św. Ducha został przejęty przez Polski Okręgowy Urząd Likwidacyjny, który przekazał go na powrót kościołowi rzymskokatolickiemu. Z uwagi na protesty ewangelików wobec tej decyzji i trwający kilka lat spór w 1950 między parafiami ewangelicką i rzymskokatolicką została zawarta umowa, na mocy której parafia ewangelicka uzyskała prawo do prowadzenia w jej dawnym kościele jednego nabożeństwa miesięcznie.
Końcem lat 70. XX ewangelicy odzyskali część ich dawnego budynku parafialnego przy Placu 11 listopada 35, gdzie następnie została urządzona kaplica, poświęcona 21 maja 1979. Ze względu na zły stan techniczny kościoła św. Ducha zakończono jego użytkowanie do czasu remontu, wobec czego kaplica stała się od tego czasu jedynym miejscem sprawowania ewangelickich posług religijnych na terenie miasta.
Z czasem parafia w Łasku utraciła samodzielność i jako filiał weszła w struktury parafii w Zduńskiej Woli. Ponownie uzyskała niezależność 1 lipca 2008.
W 2017 parafia liczyła około 25 wiernych, natomiast w 2024 było to 14 członków.
Działalność Nabożeństwa w kaplicy ewangelickiej w Łasku odbywają się w każdą niedzielę i święta. Opiekę duszpasterską nad wiernymi sprawuje diak. Paweł Gumpert. Parafia nie posiada własnego proboszcza, jest administrowana przez duszpasterza parafii w Pabianicach, ks. bp. Jana Cieślara.
Przy parafii działa stacja diakonijna, prowadząca wypożyczalnię sprzętu rehabilitacyjnego.
Przypisy
Bibliografia
Parafia Ewangelicko-Augsburska w Łasku Kategoria:Parafie w diecezji warszawskiej