Browarnictwo w Gdańsku – przez wieki Gdańsk stanowił centrum browarnictwa tej części Europy, m.in. Pomorza, Państwa zakonu krzyżackiego, Prus Królewskich Korony Królestwa Polskiego, Rzeczypospolitej i Królestwa Prus. Potencjał tworzyły setki niewielkich browarów typu rzemieślniczego. Jednoczył ich bogaty i wpływowy Cech Browarników. Przez wiele stuleci, piwo, zwłaszcza tzw. piwo jopejskie eksportowano do wielu krajów Europy, głównie do Anglii. Dla ułatwienia prac przy załadunku na statki głównie beczek z piwem zbudowano Żuraw. W 1378 doszło do konfliktu z zakonem krzyżackim, w okresie późniejszym, pomiędzy gdańszczanami a browarnikami warszawskimi. Około 1416 najwięcej browarników (73) mieszkało przy Hundegasse, obecnej ul. Ogarnej. W XV wieku nastąpił rozkwit browarnictwa – do około 250 tys. beczek. Wydawane spisy w 1565 i w latach następnych odnotowały wśród największych browarników w Gdańsku i na Pomorzu rodzinę Schröder (Hans Schröder, Joachim Schröder i Georg Schröder).
Od początku XVI wieku produkcję stopniowo zaczęto przenosić na przedmieścia – Biskupią Górkę, Chełm, i Stare Szkoty. W tym okresie szereg browarów prowadzili Mennonici (np. rodzina Fischerów). Około 1620 przy wspomnianej już Hundegasse 11 zbudował sobie siedzibę cech browarników. W XVII wieku znacznie zmniejszyła się ilość produkowanego piwa – do około 50 tys. beczek. W okresie napoleońskim piwo uważano za napój najniższych warstw społecznych. Przebywający w Gdańsku Józef Ignacy Kraszewski zanotował, że "nie dane mu już było spróbować tego smaku, z którego kiedyś słynęło miasto". Sytuacja częściowo się odwróciła w XIX wieku - powstały nowe browary w Nowym Porcie, Oliwie, na Oruni, we Wrzeszczu, i Sopocie. W tym okresie najwięcej ich funkcjonowało przy ul. Korzennej (9), Szerokiej (8), Ogarnej (7), i w rejonie Targu Rybnego, ul. Rycerskiej i Grodzkiej, oraz Starej Stoczni (łącznie 6).
W tym samym czasie również importowano piwo, m.in. z Lubeki, Wismaru, Słupska, i Warmii, w okresie międzywojennym - m.in. z Warszawy (Haberbusch i Schiele) i Żywca (Browar w Żywcu).
Koncentracja kapitału W Gdańsku postępowała koncentracja kapitału: rosła potęga rodziny Fischer zarządzającej 4 browarami - Bierbrauerei Richard Fischer, Brauerei Paul Fischer Inh. Frau Johanna Wenkel, Brauerei A.Fischer jun. Inh. Rud. Winkelhausen oraz Brauerei A.Fischer, większe browary przejmowały mniejsze, np. wymieniony już Brauerei Paul Fischer wykupił Alte Danziger Schloßbrauerei, Bergschlösschen Brauerei Zoppot, Michael Wanninger Söhne oraz Brauerei Leonhard Waas, które następnie zlikwidował, kupowano browary poza Gdańskiem, np. browar Brauerei Paul Fischer przejął w Kwidzynie (Brauerei und Malzfabrik Hammermühle) i Lubawie koło Iławy (Bartnikowski & Eschholz), browar Danziger Aktien Bierbrauerei - w Wejherowie (Mälzerei Neustadt/Westpr.), browar Brauerei Englisch Brunnen z Elbląga przejął 2 zakłady w Gdańsku - Alt-Danziger Rodenacker Brauerei i Brauerei Paul Fischer, które również zlikwidowano.
Koncentracja lokalizacji browarów Można przyjąć, iż najwięcej browarów mieściło się przy: Pfefferstadt (ul. Korzenna) W.L. Jenin, Pfefferstadt 11 J. Kniewel, Pfefferstadt 18 Brauerei L.O. Kämmerer Inh. W. Krohm, Pfefferstadt 19-21 Brauerei A. Fischer, Pfefferstadt 20 de Veer, Pfefferstadt 21-22 Brauerei J. von Puttkamer vorm. O.F. Drewke, Pfefferstadt 23-27 Readner, Pfefferstadt 36 Brauerei P.F. Eisenhardt Nachf. Inh. Th. Holtz, Pfefferstadt 46 H.W. Mayer Brauerei, Pfefferstadt 54 Breitgasse (ul. Szeroka) E. Baer, Breitgasse 44 Wunnicker, Breigasse 48 G. Linck, Breitgasse 50 Grangé Noel Erdmann, Breitgasse 56-57 Otto Schwartz, Breitgasse 85 Peters, Breitgasse 94 C. Zimmermann, Breitgasse 113 J.C. Axt, Breitgasse 120 Hundegasse (ul. Ogarna) Baer, Hundegasse 6-7 Brauerei F. Durand, Hundegasse 8 Brauerei Paul Fischer Inh. Frau Johanna Wenkel, Hundegasse 8-9 Alte Danziger Brauerei E. Rodenacker, Hundegasse 11-12 J. Kossakowski, Hundegasse 16 Germania Brauerei F. Lemon, Hundegasse 46 J.M. Mundt, Hundegasse 127-128 miejsce w rejonie Rittergasse (ul. Rycerska), Burgstr. (ul. Grodzka), Fischmarkt (Targ Rybny) oraz Brabank (Stara Stocznia) Brauerei Heinrich Glaubitz Inh. August Jürgensen, Rittergasse 7 Alte Danziger Schloßbrauerei, Ritttergasse 10 genossenschaftsbrauerei, Burgstr. Störmer, Fischmarkt 25 Rexin, Fischmarkt 31 Fritz Jansen & Sohn, Brabank
Liczba browarów w 1416 na Głównym Mieście - 378, na początku XV wieku w Gdańsku - 300, a według innych źródeł 370, na początku XVI wieku - ponad 400, 1691 – 70 browarów na przedmieściach, 1745 – 20 browarów w Gdańsku i 160 na przedmieściach, 1793–1806 – łącznie 34 browary, 1820 – 31 browarów, 1880 – 13 browarów, 1900 – 15 browarów,
1908 – 17 browarów, 1912 – 11 browarów, 1913 – 10 browarów, 1914 – 8 browarów, 1918 – 7 browarów, 1920 – 4 browary, 1929 – 3 browary, 1945 – 2 browary.
Browary Lista ułożona według lat kończenia produkcji. Baer, Hundegasse 6-7 (ul. Ogarna), okres funkcjonowania: 1790-1808 de Veer, Pfefferstadt 21-22 (ul. Korzenna), okres funkcjonowania: 1808 Readner, Pfefferstadt 36 (ul. Korzenna), okres funkcjonowania: 1808 Stürmer, Johannisgasse 67 (ul. Świętojańska), okres funkcjonowania: 1808 Störmer, Fischmarkt 25 (Targ Rybny), okres funkcjonowania: 1808 Rexin, Fischmarkt 31 (Targ Rybny), okres funkcjonowania: 1808 M. Jantzen, Ropergasse 20 (ul. Powroźnicza), okres funkcjonowania: -1808 Peters, Breitgasse 94 (ul. Szeroka), okres funkcjonowania: -1800-1810 C.F. Mroczek, Pfefferstadt 55Jarosław Włodarczyk: Piwowar z Gdańska (ul. Korzenna), okres funkcjonowania: (1649→) 1800-1813 Brauerei Abraham Hevelke Brauerei Michael Hevelke Brauerei Johannes Hevelke (Browar Jana Heweliusza) 1649-1687 E. Baer, Breitgasse 44 (ul. Szeroka), okres funkcjonowania: -1800-1814 część browaru G. Lincka, Breitgasse 48-50 1815- Wunnicker, Breigasse 48 (ul. Szeroka), okres funkcjonowania: -1800-1815 część browaru G. Lincka, Breitgasse 48-50 1815- J.C. Hopp, Strzyża, okres funkcjonowania: 1817 J. Jantzen, St. Adalbert (Święty Wojciech), okres funkcjonowania: 1817 J.B. Söncke, St. Adalbert (Święty Wojciech), okres funkcjonowania: 1817 A. Zimmermann, Langfuhr (Wrzeszcz), okres funkcjonowania: 1817 C. Zimmermann, Breitgasse 113 (ul. Szeroka), okres funkcjonowania: 1817 Grangé Noel Erdmann, Breitgasse 56-57 (ul. Szeroka), okres funkcjonowania: -1808-1817 J.F. Bethge, Heilige-Geist-Gasse 124 (ul. Sw. Ducha), okres funkcjonowania: 1808-1817 Störmer, 3. Damm 7 (ul. Grobla III), okres funkcjonowania: -1808 (→1817) J.G. Gumlich 1817 K.A. Groddeck, 3. Damm 16-17 (ul. Grobla III), okres funkcjonowania: (-1800) 1808 (→1854) A.T. Groddeck 1817 Meyer 1854 Taubert, 3 Damm 2 (ul. Grobla III), okres funkcjonowania: -1800-1808 (→1824) B. Momber 1808-1824 Bast & Co. GmbH Bierbrauerei Danziger Mumme, Weidengasse 35-38 (ul. Łąkowa), okres funkcjonowania: 1825-1828 J. Löwens, Altstädtischer Graben 28 (ul. Podwale Staromiejskie), okres funkcjonowania: 1817-1831 D. Siemens, An der Schneidemühle 11 (ul. Tartaczna), okres funkcjonowania: 1831-1834 F. Dommer, Langgarten 63 (ul. Długie Ogrody), okres funkcjonowania: 1820-1839 W. Janzen, Stadtgebiet 24 (Oruńskie Przedmieście), okres funkcjonowania: 1839 H. Voigt, Steindamm 4-6 (ul. Kamienna Grobla), okres funkcjonowania: 1839 J. Kniewel, Pfefferstadt 18 (ul. Korzenna), okres funkcjonowania: -1800-1810 (→1839) A. Kniewel 1810-1839 J. Kossakowski, Hundegasse 16 (ul. Ogarna), okres funkcjonowania: (1797→) 1815-1842 G. Krüger 1797-1808 J.C. Axt, Breitgasse 120 (ul. Szeroka), okres funkcjonowania: (1808→) 1817-1844 Peters 1808 J.C. Axt 1817-1844 J.W. Krumbügel, Mattenbuden 31 (ul. Szopy), okres funkcjonowania: 1850 C.W. Krumbügel 1815- J.M. Mundt, Hundegasse 127-128 (ul. Ogarna), okres funkcjonowania: -1800-1850 H. von Steen, Langfuhr (Wrzeszcz), okres funkcjonowania: 1839-1854 C.A. Axt, Holzmarkt 4 (Targ Drzewny), okres funkcjonowania: (-1800→) 1831-1856 Tilenius -1800 C.J. von Zielinski 1817 C.A. Axt 1831-1856 C.W.M. Burkhard, Ankerschmiedegasse 15 (ul. Kotwiczników), okres funkcjonowania: (1817→)-1858 J. Weis 1817-1821 A.H. Weis 1821-1839 C.W.M. Burkhard 1854 W.L. Jenin, Pfefferstadt 11 (ul. Korzenna), okres funkcjonowania: -1839-1859 Brauerei Carl Reclam, okres funkcjonowania: 1855-1862 G. Linck, Breitgasse 50, 47/50 po 1839, (ul. Szeroka), okres funkcjonowania: -1800-1865 Otto Schwartz, Breitgasse 85 (ul. Szeroka), okres funkcjonowania: 1862-1869 M. Dauter 1808 Krüger 1854 Otto Schwartz 1862-1869 A. Krüger, Häkergasse 13-14, (ul. Straganiarska), okres funkcjonowania: (-1800→) 1862-1870 B.H. Krüger -1800-1837 G.H. Krüger 1837-1841 C. Lämmer 1854 A. Krüger 1862-1870 Brauerei Franz Durand, Hundegasse 8 (ul. Ogarna), okres funkcjonowania: 1865-1872 Brauerei C.F.W. Müller, okres funkcjonowania: 1880-1888 Brauer Johann Ludwig, Töpfergasse 5/6 i 5/8 (ul. Garncarska), okres funkcjonowania: -1800-1813 (→1895) Brauer I.C. Hopp 1817-1840 Brauer J.P. Kilp 1854-1881 Brauerei F. Kilp 1865-1896 Brauer R. Kilp 1881-1889 Brauer W.L. Rennwenz 1889-1895 Jopenbierbrauerei G.F.A.S. Steiff (Browar Piwa Jopejskiego), Schmiedegasse 30 (ul. Kowalska 30-31), nast. Halbengasse 2 (ul. Na Piaskach), okres funkcjonowania: (1808→)-1898 J. Hildebrandt 1808-1813 Brauerei G.F.A. Steiff & Co. 1825-1855 Jopenbierbrauerei G.F.A. Steiff Inh. Bischoff & Lickfett 1881 Danziger Malz- und Exportbierbraurei, Ohra-Hauptstrasse 4 (Trakt św. Wojciecha), okres funkcjonowania: 1901 Danziger Vereinsbrauerei Heinrich Barczewski (Zjednoczony Browar Gdański), Wrzeszcz, Hauptstrasse 38 (ul. Grunwaldzka), okres funkcjonowania: (1855→) 1896-1904 Brauerei C.G.E. Rohloff 1855 Brauerei Th. Barg 1875 Brauerei A.B. Barg 1875-1892 Brauerei Albert Victor Ziehn 1892-1896 Danziger Vereinsbrauerei Heinrich Barczewski 1896-1901 Brennerei und Hefenfabrik, St. Adalbert 43 (Święty Wojciech), okres funkcjonowania: 1835-1905 Erste Ostdeutsche Malzextract Brauerei von Adolph Schwarz (Pierwszy Wschodnioniemiecki Browar Słodowy), Pfarrhof 3 (ul. Plebania), okres funkcjonowania: 1896-1906 Brauerei Heinrich Glaubitz Inh. August Jürgensen, Rittergasse 7 (ul. Rycerska), okres funkcjonowania: 1896-1906 Brauerei Heinrich Glaubitz 1896 Walter Kämmerer Brauerei, Stadtgebiet 12 (ul. Trakt św. Wojciecha), okres funkcjonowania: 1904-1908 Gesellschaft für Brauerei-Spirituis und Preßhefe-Fabrik, Nowy Port, Hafenstrasse 21 (Nabrzeże Oliwskie), okres funkcjonowania: 1904-1908 Brauerei P.F. Eisenhardt Nachf. Inh. Th. Holtz, Pfefferstadt 46 (ul. Korzenna), okres funkcjonowania: (1808→)-1908 Krüger 1808 L.A. Jenin 1817-1836 W.L. Jenin 1836-1860 Brauerei Kreissig & Eisenhardt 1860-1870 Brauerei P.F. Eisenhardt 1870-1879 Max Eisenhardt 1879-1887 Brauerei P.F. Eisenhardt Nachf. Inh. Th. Holtz/Holz 1887-1905 H.W. Mayer Brauerei, Pfefferstadt 54jeden z domów należących wcześniej do rodziny Jana Heweliusza (ul. Korzenna), okres funkcjonowania: (1856→)-1908 Ackermannn -1800 H.W. Mayer 1815-1856 H.W. Mayer 1856-1907 Danziger Malzbier Brauerei Bernhardt Behrendt (Gdański Browar Piwa Słodowego), Orunia, Hauptstr 4 (ul. Dworcowa), okres funkcjonowania: 1892-1908 Brauerei Ohra Gustav Naumien 1898 Germania Brauerei F. Lemon, Hundegasse 46 (ul. Ogarna), okres funkcjonowania: 1900-1908 Brauerei J. Gramm, St. Albrecht 49/51 (Św. Wojciech), okres funkcjonowania: 1865-1908 Brauerei H. Penner 1865 Brauerei Wilhelm Penner 1895 genossenschaftsbrauerei (Browar Spółdzielczy), Burgstr. (ul. Grodzka), okres funkcjonowania: 1910-1913