Laurence John Fishburne III (ur. 30 lipca 1961 w Augusta) – amerykański aktor, producent filmowy i reżyser.

Życiorys Młodość Urodził się w Augusta w stanie Georgia jako syn Hattie, nauczycielki szkoły średniej, i Laurence’a Fishburne’a II, który pracował jako strażnik więzienny w Bronksie. Gdy dorastał jego rodzice rozeszli się, a matka przeniosła się na Brooklyn. Ojciec spotykał się z synem raz w miesiącu. Jego ojcem chrzestnym był Maurice Anthony Watson, wykładowca uczelni.

Kariera Miał 10 lat gdy trafił na scenę New Federal Theatre w Nowym Jorku, wcielając się w rolę młodego fana baseballu. Od tamtej pory nieprzerwanie rozwijał swoją karierę aktorską. W wieku 12 lat pojawił się po raz pierwszy na małym ekranie jako Joshua West Hall, adoptowany syn kapitana policji w operze mydlanej ABC Tylko jedno życie (One Life to Live, 1973). Na dużym ekranie zadebiutował dwa lata później w dramacie Kukurydziana buła, Hrabia i ja (Cornbread, Earl and Me, 1975). W 1975 powrócił na scenę New Federal Theatre w spektaklu Sekcja D (Section D) jako Tony Pridgeon. W 1976 wraz z grupą Negro Ensemble Company wystąpił jako Solomon Barton na scenie off-Broadwayu w przedstawieniu Eden.

Po ukończeniu 15 roku życia, został zaangażowany do roli G.I. w dramacie wojennym Czas apokalipsy (Apocalypse Now, 1979) Francisa Forda Coppoli, który potem powierzył mu role w swoich filmach: Rumble Fish (1983), Cotton Club (1984) i Kamienne ogrody (Gardens of Stone, 1987). Tajniki aktorstwa poznawał w nowojorskiej szkole średniej Julia Richman High School i Akademii Lincoln Square.

Następnie dołączył do obsady pięcioodcinkowego komediowego serialu wojennego NBC The Six O’Clock Follies (1980) i pojawił się w jednym z odcinków serialu M*A*S*H (1982) jako kapral Dorsey. Zagrał niewielką rolę Swaina w dramacie Stevena Spielberga Kolor purpury (The Color Purple, 1985) z Whoopi Goldberg. Podjął współpracę ze Spikiem Lee na planie komediodramatu muzycznego Szkolne oszołomienie (School Daze, 1988). Telewidzowie mogli go dostrzec popularnym serialu NBC Policjanci z Miami (Miami Vice, 1986) oraz w roli kowboja Curtisa w komediowym programie dla dzieci CBS Pee-Wee’s Playhouse (1987). Zwrócił na siebie uwagę krytyków filmowych rolą kochającego ojca, strzegącego swojego syna przed zgubnymi wpływami gangu w dramacie kryminalnym Johna Singletona Chłopaki z sąsiedztwa (Boyz N The Hood, 1991).

W 1992 odebrał nagrody teatralne – Tony Award, Drama Desk, Outer Critics Circle Award oraz Theater World Award za rolę erupcyjnego Sterlinga Johnsona, byłego kelnera, którą po raz pierwszy zagrał w Yale Repertory Theatre w sztuce Augusta Wilsona Dwa pociągi wyścigowe (Two Trains Running) przeniesionej na scenę broadwayowską.

Wielkim sukcesem na kinowym ekranie okazała się autentyczna postać amerykańskiego muzyka, producenta i poszukiwacza talentów Ike’a Turnera Seniora, okrutnego męża Tiny Turner (Angela Bassett) w biograficznym dramacie muzycznym Briana Gibsona Tina (What’s Love Got to Do With It?, 1993). Rola ta przyniosła mu nominację do Oscara. W 1993 roku otrzymał nagrodę Emmy za występ w programie Tribeca. W roku 1995 debiutował na scenie off-Broadwayu jako scenarzysta i reżyser teatralny spektaklem Riff-Raff. Został po raz drugi laureatem nagrody Emmy jako producent telewizyjnego dramatu wojennego HBO Miss Evers’ Boys (1997).

W 1999 roku wystąpił w roli króla Henryka II w broadwayowskim przedstawieniu Lew w zimie (The Lion in Winter).

Sławę przyniosła mu rola Morfeusza w trylogii sci-fi Matrix (1999), Matrix Reaktywacja (The Matrix Reloaded, 2002) i Matrix Rewolucje (The Matrix Revolutions, 2003).

Życie prywatne W 1985 poślubił Hajnę O. Moss (ur. 1963), kierowniczkę obsady, którą poznał przez Spike’a Lee, z którą ma syna Langstona (ur. 1987) i córkę Montanę (ur. 7 września 1991; jej ojcem chrzestnym jest Martin Sheen). Jednak w 1992 rozwiódł się. Jego towarzyszką życia była Victoria Dillard (1992). 20 września 2002 w Nowym Jorku Fishburne ożenił się ponownie z aktorką Giną Torres (ur. 1969), z którą wcześniej romansował w 1995 i związał w roku 2000. W czerwcu 2007 urodziła się ich córka Delilah. 16 kwietnia 2018 para oficjalnie się rozwiodła.

Filmografia Aktor 1973–1976: Tylko jedno życie (One Life to Live) jako dr Joshua „Josh” Hall #1 1975: Cornbread, Earl and Me jako Wilford Robinson 1975: If You Give a Dance, You Gotta Pay the Band 1979: Czas apokalipsy (Apocalypse Now) jako pan Clean 1979: Szybka przerwa (Fast Break) jako dziecko 1980: Willie i Phil (Willie and Phil) 1980: The Six O’Clock Follies jako Robby Robinson 1980: A Rumor of War jako Lightbulb 1982: Życzenie śmierci 2 (Death Wish 2) jako Cutter 1983: For Us the Living: The Medgar Evers Story jako Jimbo Collins 1983: I Take These Men jako Hank Johnson 1983: Rumble Fish jako Midget 1984: Cotton Club (The Cotton Club) jako Bumpy Rhodes 1985: Kolor purpury (The Color Purple) jako Swain 1986: Żywe srebro (Quicksilver) jako Voodoo 1986: Band of the Hand jako Cream 1986: Posterunek przy Hill Street (Hill Street Blues, serial TV) jako Maurice Haynes 1986–1990: Pee-wee’s Playhouse (serial TV) jako kowboj Curtis 1987: Cherry model 2000 (Cherry 2000) jako Glu Glu Lawyer 1987: Kamienne ogrody (Gardens of Stone) jako Flanagan 1987: Koszmar z ulicy Wiązów III: Wojownicy snów (A Nightmare On Elm Street 3: Dream Warriors) jako Max 1988: Szkolne oszołomienie (School Daze) jako Dap 1988: Czerwona gorączka (Red Heat) jako porucznik Stobbs 1990: Kompania karna (Cadence) jako Roosevelt Stokes 1990: Decoration Day jako Michael Waring 1990: Król Nowego Jorku (King of New York) jako Jimmy Jump 1991: Precedensowa sprawa (Class Action) jako Nick Holbrook 1991: Chłopaki z sąsiedztwa (Boyz N the Hood) jako Furious Styles 1991: Serca ciemności (Hearts of Darkness: A Filmmaker’s Apocalypse) jako on sam 1992: Podwójny kamuflaż (Deep Cover) jako Russell Stevens Jr./John Hull 1993: Tina jako Ike Turner 1993: Szachowe dzieciństwo (Searching for Bobby Fischer) jako Vinnie 1995: Otello (Othello) jako Otello 1995: Czarna eskadra (The Tuskegee Airmen) jako Hannibal Lee Jr. 1995: W słusznej sprawie (Just Cause) jako Tanny Brown 1995: Złe towarzystwo (Bad Company) jako Nelson Crowe 1995: Studenci (Higher Learning) jako profesor Maurice Phipps 1995: Before Your Eyes: Angelie’s Secret jako narrator 1996: Ścigani (Fled) jako Piper 1997: Miss Evers’ Boys jako Caleb Humphries 1997: Ukryty wymiar (Event Horizon) jako Miller 1997: Gangster (Hoodlum) jako Bumpy Johnson 1998: Zawsze na dnie (Always Outnumbered) jako Socrates Fortlow 1999: Matrix (The Matrix) jako Morfeusz 2001: Osmosis Jones jako Thrax (głos) 2003: Matrix Reaktywacja (Matrix Reloaded) jako Morfeusz 2003: Matrix Rewolucje (The Matrix Revolutions) jako Morfeusz 2003: Pokonaj najszybszego (Biker Boyz) jako Manuel ‘Smoke’ Galloway 2003: Rzeka tajemnic (Mystic River) jako Whitey Powers 2005: Pięć palców (Five Fingers) jako Ahmat 2005: Atak na posterunek (Assault on Precinct 13) jako Marion Bishop 2006: Akeelah i jej nauczyciel jako dr Joshua Larabee 2006: Mission: Impossible III jako Brassell 2006: Bobby jako Edward Robinson 2006: Podwójna tożsamość (The Death and Life of Bobby Z) jako Tad Gruzsa 2007: Wojownicze Żółwie Ninja (Teenage Mutant Ninja Turtles) jako narrator 2007: Fantastyczna Czwórka: Narodziny Srebrnego Surfera (Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer) jako Norrin Radd/Srebrny Surfer (głos) 2008: 21 jako Cole Williams 2009–2010: CSI: Kryminalne zagadki Las Vegas (C.S.I.: Crime Scene Investigation) jako dr Raymond Langston 2009: Opancerzony (Armored) jako Baines 2010: Predators jako Noland 2011: Epidemia strachu jako doktor Ellis Cheever 2013–2015: Hannibal jako agent specjalny Jack Crawford 2013: Kolonia (The Colony) jako Briggs 2013: Człowiek ze stali (Man of Steel) jako Perry White 2014: Sygnał jako Damon 2016: Batman v Superman: Świt sprawiedliwości jako Perry White 2016: Pasażerowie (Passengers) jako Gus Mancuso 2016: Korzenie (Roots) jako Alex Haley (głos zza kadru) 2017: John Wick 2 jako the Bowery king 2018: Ant-Man i Osa jako Bill Foster 2019: Podróże z diabłem (Running with the Devil) jako The Man 2019: John Wick 3 jako the Bowery king 2023: John Wick 4 jako the Bowery king

Reżyser 2000: Once In the Life

Scenariusz 2000: Once In the Life

Producent 2007: A Landlord’s Tale 2006: Akeelah and the Bee 2005: Pięć palców (Five Fingers) 2005: The Beltway 2000: Once In the Life 1998: Zawsze na dnie (Always Outnumbered)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy reżyserzy teatralni Kategoria:Amerykańscy scenarzyści filmowi Kategoria:Laureaci nagrody Tony Kategoria:Laureaci nagrody Emmy Kategoria:Urodzeni w 1961 Kategoria:Laureaci nagrody Primetime Emmy