Wojciech Hejnosz (ur. 3 kwietnia 1895 w Budach Łańcuckich, zm. 22 czerwca 1976 w Toruniu) – polski historyk prawa, archiwista, profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Życiorys Pochodził z niezamożnej rodziny chłopskiej, był synem Pawła i Katarzyny z domu Lasek. W latach 1906–1914 uczęszczał do gimnazjum w Jarosławiu, które ukończył z wyróżnieniem. W czasie I wojny światowej został powołany do Legionu Wschodniego armii austriackiej, od 1915 kilka lat spędził w niewoli rosyjskiej w Turkiestanie. Ochotniczo służył w Wojsku Polskim w czasie wojny polsko-bolszewickiej. 16 lutego 1921 został z dniem 1 stycznia 1921 mianowany podporucznikiem w piechocie z równoczesnym zaliczeniem do rezerwy i równoczesnym powołaniem do służby czynnej w 39 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich. Należał do grupy oficerów wywodzących się z byłej armii austro-węgierskiej. 8 stycznia 1924 został zweryfikowany w stopniu podporucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 1263. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty. Posiadał przydział w rezerwie do 39 pp w Jarosławiu.
W 1920 podjął studia w dziedzinie prawa i filozofii na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, m.in. u Przemysława Dąbkowskiego, Władysława Abrahama i Kazimierza Twardowskiego. Doktorat obronił w 1924 pod opieką Oswalda Balzera. W czasie studiów pracował jako aplikant w Archiwum Krajowym Aktów Grodzkich i Ziemskich (od 1929 był tam archiwariuszem), potem, do 1944 roku pozostawał w służbie archiwalnej na etacie w Archiwum Państwowym we Lwowie. W latach 1925–1929 był zatrudniony w Sądzie Okręgowym i Apelacyjnym we Lwowie oraz jako sędzia grodzki w Drohobyczu. W 1937 habilitował się na Uniwersytecie Lwowskim (na podstawie pracy Zagadnienie niewoli na Rusi Czerwonej pod koniec średniowiecza w świetle stosunków prawnych Polski i krajów sąsiedzkich) i został docentem w Katedrze Dawnego Prawa Polskiego. Brał udział w tajnym nauczaniu we Lwowie na poziomie uniwersyteckim w czasie II wojny światowej.
W marcu 1944 został kierownikiem Oddziału Archiwalnego w Tyńcu koło Krakowa (do stycznia 1945), przez kilka miesięcy 1945 prowadził wykłady z historii ustroju i prawa polskiego oraz prawodawstw słowiańskich na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1945 podjął pracę na Uniwersytecie Toruńskim; został kierownikiem Katedry Historii Państwa i Prawa Polskiego, w 1946 profesorem zwyczajnym. W latach 1958–1960 pełnił funkcję dziekana Wydziału Prawa. Przeszedł na emeryturę w 1965.
W latach 30. był członkiem Komisji Naukowej Towarzystwa Badania Historii Obrony Lwowa i Województw Południowo-Wschodnich. Od 1936 był członkiem korespondentem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, w 1937 został członkiem Komisji Historycznej Polskiej Akademii Umiejętności. Należał ponadto do Towarzystwa Naukowego we Lwowie (1932 członek przybrany), Polskiego Towarzystwa Historycznego (1937–1939 sekretarz, 1948–1962 wiceprezes), Towarzystwa Naukowego w Toruniu, Polskiego Towarzystwa Archeologicznego, Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego.
W pracy naukowej zajmował się historią prawa polskiego oraz prawodawstw słowiańskich. Opracował i przygotował do wydania lauda sejmikowe halickie i chełmskie. Zajmował się położeniem i stanowiskiem prawnym ludności chłopskiej (do końca XVIII wieku). Dokonał porównania dziejów prawa w Polsce i Czechach na przestrzeni wieków. Przygotował do wydania Źródła do dziejów ekonomii malborskiej oraz lwowskie akta grodzkie i ziemskie (z indeksami). Ogłosił wiele prac naukowych, m.in.: „Ius Ruthenicale”. Przeżytki dawnego ustroju społecznego na Rusi Halickiej XV wieku (1928) Rzut oka na dzieje skarbowości Polski przedrozbiorowej (1931) Kilka uwag o niewoli w I Statucie Litewskim (1934) Śp. prof. Oswald Balzer jako historyk praw słowiańskich (1934) Lauda sejmikowe chełmskie (1935) Deklaracja królewska z roku 1661 (1936) O zasadzie pertynencji w archiwistyce kilka uwag (1958)
Pochowany na Cmentarzu św. Jerzego w Toruniu.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1965) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1956) Złoty Krzyż Zasługi (1938). „za zasługi na polu pracy naukowej”. Medal Niepodległości (1928)
Przypisy
Bibliografia
Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 1: A–J, Wrocław 1983
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego we Lwowie Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Historycznego Kategoria:Ochotnicy w wojnie polsko-bolszewickiej Kategoria:Pochowani na Cmentarzu św. Jerzego w Toruniu Kategoria:Podporucznicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polscy historycy prawa Kategoria:Polscy archiwiści Kategoria:Sędziowie sądów grodzkich II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Urzędnicy administracji archiwów państwowych II Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1976 Kategoria:Żołnierze Legionu Wschodniego Kategoria:Oficerowie 39 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich