Samuel Leszczyński, kryptonim: S.L.O.K.Ł.K.S. = Samuel Leszczyński Oboźny Koronny Łucki Korsuński Starosta, (ur. 1637, zm. 1676) – oboźny koronny (dworski)Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku. Spisy. Oprac. Krzysztof Chłapowski, Stefan Ciara, Łukasz Kądziela, Tomasz Nowakowski, Edward Opaliński, Grażyna Rutkowska, Teresa Zielińska. Kórnik 1992, s. 94. w latach 1664-1676, starosta łucki w latach 1658-1673, starosta korsuński w latach 1667-1676Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku. Spisy. Oprac. Krzysztof Chłapowski, Stefan Ciara, Łukasz Kądziela, Tomasz Nowakowski, Edward Opaliński, Grażyna Rutkowska, Teresa Zielińska. Kórnik 1992, s. 179., rotmistrz królewski (1659), pułkownik królewski (1665), panegirysta i poeta.
Życiorys Jedyny syn wojewody dorpackiego Andrzeja Leszczyńskiego i Anny Koreckiej, córki Samuela. Ochrzczony w wyznaniu kalwińskim, ale wychowywany przez katolickiego stryja Bogusława, podobnie jak on przeszedł w młodości na katolicyzm. Wiązało się to z likwidacją zboru w Baranowie Sandomierskim i przekazaniem kościoła katolikom oraz usunięciem z wnętrza pomników nagrobnych, a nawet – jak informują akta synodów różnowierczych – z wyrzuceniem ciał pochowanych tu ewangelików Leszczyńskich (7 stycznia 1652).
W 1660 wystawił pułk jazdy koronnej swojego imienia, który wziął udział w kampanii prowadzonej przez hetmanów koronnych przeciw Moskwie.
Był oboźnym koronnym oraz starostą łuckim i korsuńskim. Poseł na sejm 1662 roku z województwa wołyńskiegoStefania Ochmann-Staniszewska, Sejmy lat 1661-1662. Przegrana batalia o reformę ustroju Rzeczypospolitej, Wrocław 1977, s. 255.. Poseł sejmiku opatowskiego województwa sandomierskiego na sejm wiosenny i jesienny 1666 rokuPaweł Krakowiak, Dwa Sejmy w 1666 roku, Toruń 2010, s. 482, 489.. Brał udział w walkach z Moskwą i Kozakami w roku 1660 pod Cudnowem. Pod Chocimiem (1673) nie pojawił się z racji słabego zdrowia.
Był elektorem Michała Korybuta Wiśniowieckiego z województwa wołyńskiego w 1669 rokuSvffragia Woiewodztw y Ziem Koronnych y Wielkiego Xięstwa Litewskiego, Zgodnie na Naiaśnieyßego Michała Korybvtha, Obranego Krola Polskiego [....] Dnia dziewiętnastego Czerwca, Roku 1669, [b.n.s]., podpisał jego pacta conventaPorzadek na seymie walnym electiey między Warszawą a Wolą przez opisane artykuły do samego tylko aktu elekcyey należące vchwalony y postanowiony, Roku Pańskiego tysiąc sześćset sześćdziesiąt dziewiątego dnia wtorego miesiąca maia. [b.n.s]. Poseł na sejm nadzwyczajny 1670 roku z województwa wołyńskiegoKazimierz Przyboś, Sejm nadzwyczajny w Warszawie 5 marca - 19 kwietnia 1670 roku, w: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne, Z. 130 (2003), s. 114.. Elektor Jana III Sobieskiego z województwa wołyńskiego w 1674 rokuVolumina Legum, t. V, Petersburg 1860, s. 154..
Po 1656 ożenił się z księżną Konstancją Wiśniowiecką (zm. 1669), córką starosty kamionackiego Jerzego (zm. 1641), wnuczką Konstantego (1564–1641). Był spadkobiercą dużej fortuny. Zmarł w roku 1676.
Twórczość Potrzeba z Szeremetem, hetmanem moskiewskim, i z Kozakami w roku Pańskim 1660 od Polaków wygrana, Kraków 1661, drukarnia S. Lenczewskiego Bertutowica, (wyd. anonimowe); egz. Biblioteka Narodowa, sygn. XVII.3.15033 Classicum nieśmiertelnej sławy po szczęśliwej i niesłychanej victoriej pod Hocimiem dnia XI Novembra R. P. 1673 otrzymanej, Kraków 1674, drukarnia K. Schedel; fragmenty przedr. K. M. Górski „Król Jan III w poezji polskiej XVII w.” w: Pisma literackie, Warszawa 1913, s. 62-69, (utwór wyd. pod krypt. S.L.O.K.Ł.K.S., który przypisywano także, za J.A. Załuskim, Stanisławowi H. Lubomirskiemu). Wydanie krytyczne: „Classicum” nieśmiertelnej Sławy, oprac. P. Borek, R. Krzywy, Warszawa 2016, . Carmen ojczyste (na cześć Jana Sobieskiego), rękopis, wiad. podaje M. Sipayłłówna „Działalność kulturalna rodu Leszczyńskich”, Spr. Poz. Tow. Przyj. Nauk, 1935 i odb., Poznań 1936
Zobacz też Pułk jazdy koronnej Samuela Leszczyńskiego
Bibliografia Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut, t. 2 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964, s. 449
Przypisy
Kategoria:Elektorzy Jana III Sobieskiego Kategoria:Elektorzy Michała Korybuta Wiśniowieckiego Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo wołyńskie) Samuel Leszczyński Kategoria:Oboźni koronni (urzędnicy dworscy) Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny 1662 Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1666 (I) Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1666 (II) Kategoria:Posłowie na sejm nadzwyczajny 1670 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo sandomierskie) Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo wołyńskie) Kategoria:Rotmistrzowie chorągwi pancernych Kategoria:Starostowie łuccy Kategoria:Starostowie korsuńscy Kategoria:Sygnatariusze paktów konwentów Michała Korybuta Wiśniowieckiego Kategoria:Szlachta kalwińska w Polsce (I Rzeczpospolita) Kategoria:Szlachta kalwińska w Polsce konwertowana na katolicyzm Kategoria:Urodzeni w 1637 Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1676