Evita (musical)

Evita to musical powstały w roku 1976 z muzyką Andrew Lloyda Webbera i librettem Tima Rice’a. Jest opartą na faktach muzyczną biografią Evy Perón-Duarte – drugiej żony prezydenta Argentyny Juana Peróna. Dzieło jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej wystawianych dzieł kompozytora, w 1996 roku Alan Parker nakręcił jego adaptację filmową.

Historia Idea thumb|Oficjalny portret Evy Peron – wykorzystany również w scenografii musicalu Autor libretta, Tim Rice zainteresował się postacią Evy Perón w roku 1972 po wysłuchaniu w radiu podczas prowadzenia samochodu krótkiego słuchowiska. Wkrótce obejrzał w TV Thames film dokumentalny „Queen of Hearts” argentyńskiego reżysera Carlosa Pasiniego Hansena poświęcony Evicie. Rice’a zafascynowała postać Evy, udał się m.in. do Argentyny w celu zebrania materiałów źródłowych. Przedstawił Webberowi koncepcję libretta, kompozytor był bardzo zainteresowany musicalem wykorzystującym rytmy tanga argentyńskiego, paso doble i innych tańców latynoskich, ale pierwotnie odrzucił pomysł. Andrew Lloyd Webber postanowił pracować z Alanem Ayckbournem nad musicalem Jeeves, który okazał się jednak klapą i zszedł z afisza po 38 przedstawieniach. Webber wrócił do koncepcji Rice’a, który zaczął rozwijać koncepcję libretta w oparciu o biografię autorstwa Mary Main, The Woman with the Whip – bardzo krytyczną wobec postaci Evy Perón. Rice wpadł na pomysł wprowadzenia postaci Che, mającego pełnić w spektaklu rolę narratora w stylu chóru greckiego. Późniejszy reżyser, Hal Prince zasugerował, by ta postać nawiązywała do Che Guevary.

Album koncepcyjny Kompozytor i autor tekstu zdecydowali się najpierw wydać w 1976 roku dwupłytowy album koncepcyjny (podobnie kilka lat wcześniej postąpili z Jesus Christ Superstar). Partię Evity zaśpiewała Julie Covington, Colm Wilkinson wystąpił jako Che, Paul Jones jako Juan Perón a Tony Christie jako Agustín Magaldi. Inspirujący Rice’a Pasini napisał dialog w języku hiszpańskim do pierwszego utworu płyty oraz wystąpił w nim (jako kierownik kina).

Album odniósł duży sukces w Wielkiej Brytanii, Australii, RPA, Ameryce Południowej i Europie. Singiel Don’t Cry for Me Argentina (w wykonaniu Covington) został wydany w październiku 1976 roku i dotarł do 1 miejsca na UK Singles ChartUK Singles Chart – notowania z lutego 1977 i odniósł podobny sukces na arenie międzynarodowej. Drugi singiel Another Suitcase in Another Hall (w wykonaniu Barbary Dickson) dotarł do 18 miejsca brytyjskiej listy przebojówMiejsce na liście.

Na scenie Webber i dyrygent Anthony Bowles zdecydowali się wystawić próbne przedstawienie na festiwalu w Sydmonton (zamku należącym do Webbera, gdzie zwykł on prezentować zaproszonym gościom wszystkie prapremiery swoich kompozycji), do wizualizacji wykorzystano materiały zebrane przez Passiniego. Skontaktowali się z reżyserem Haroldem Princem, który podszedł entuzjastycznie do projektu, lecz dysponował wolnym terminem dopiero za 2 lata. W międzyczasie Webber i Rice dokonali przeróbek materiału muzycznego (z niektórych utworów z płyty zrezygnowano, niektóre skrócono lub dodano tekst). Prince podjął się reżyserii na wiosnę 1978, dokonano wtedy jeszcze niewielkich zmian w libretcie (dodano m.in. utwór „The Art of the Possible” opisujący dotarcie Peróna do szczytów władzy przed poznaniem Evy).

Znaczące przedstawienia West End

Prapremiera Evita miała premierę w Prince Edward Theatre na londyńskim West Endzie w dniu 21 czerwca 1978 roku. Przedstawienie zamknięto w dniu 8 lutego 1986 r., po 2900 występach. Reżyserował Hal Prince. W premierowej obsadzie wystąpili: Elaine Paige jako Eva David Essex jako Che Joss Ackland jako Perón Siobhan McCarthy jako kochanka Peróna Mark Ryan jako Agustín Magaldi Paige została wybrana w castingu, ponieważ Julie Covington zrezygnowała z udziału w spektaklu.

Wznowienie W dniu 2 czerwca 2006, w Adelphi Theatre na West Endzie ponownie wystawiono Evitę. Reżyserował Michael Grandage, w obsadzie znaleźli się: Elena Roger (urodzona w Argentynie) jako Eva, Philip Quast jako Perón Matt Rawle jako Che. W musicalu znalazł się również utwór „You Must Love Me”, dokomponowany w 1996 roku na potrzeby filmu. Produkcja miała entuzjastyczne recenzje, ale sprzedaż biletów była słaba, toteż spektakl zamknięto po niecałym roku w dniu 26 maja 2007Informacja o zamknięciu spektaklu.

Broadway Spektakl wystawiono w Broadway Theatre w dniu 25 września 1979 roku i zamknięto w dniu 26 czerwca 1983 r., po 1567 występach (i 17 przedstawieniach przedpremierowych)Evita w bazie IBdB. Reżyserował również Hal Prince. W premierowej obsadzie wystąpili: Patti LuPone jako Eva Mandy Patinkin jako Che Bob Gunton jako Perón Jane Ohringer jako kochanka Peróna Mark Syers jako Agustín Magaldi

Na wiosnę 2012 zapowiedziano powrót Evity na BroadwayInformacja o wznowieniu na Broadwayu

Polska Chorzów Musical miał polską prapremierę 11 grudnia 1994 w chorzowskim Teatrze Rozrywki, ostatnie 172 przedstawienie odbyło się po 10 latach, 17 grudnia 2004Pożegnanie ze spektaklem chorzowskim. Spektakl w reżyserii Marcela Kochańczyka, libretto tłumaczył Andrzej Ozga. Główne postacie odtwarzali: Maria Meyer jako Eva, Janusz Kruciński (albo Krzysztof Respondek, Michał Bajor i Paweł Kukiz) jako Che, Jacenty Jędrusik jako Perón.

Gdynia Od 1 lutego 1997 spektakl był wystawiany w Teatrze Muzycznym w Gdyni w reżyserii Macieja Korwina. W obsadzie znajdowali się: Anna Gębalówna jako Eva, Mieczysław A. Gajda jako Che, Tomasz Steciuk jako Perón. Data ostatniego spektaklu nie jest znana.

Poznań 26 września 2015 Teatrze Muzycznym w PoznaniuSzczegóły inscenizacji poznańskiej w reżyserii Sebastiana Gonciarza, kierownictwo muzyczne Piotr Deptuch, scenografia Mariusz Napierała, choreografia Paulina Andrzejewska, kostiumy Agata Uchman. W premierowej obsadzie znaleźli się: Marta Wiejak, Oksana Hamerska jako Eva, Janusz Kruciński, Patryk Kośnicki jako Che, Przemysław Rezner, Tomasz Steciuk jako Perón.

Warszawa Na kwiecień 2027 roku zapowiedziano premierą nowej inscenizacji musicalu na Scenie Relax. Będzie to produkcja Broadway w Polsce oraz Annjen Productions we współpracy z LW Entertainment pierwszy raz w przekładzie Michała Wojnarowskiego. Reżyseruje Jakub Wocial.

Inne produkcje Madryt Spektakl miał premierę w hiszpańskiej wersji językowej w Teatro Monumental w Madrycie w dniu 23 grudnia 1980 r. Reżyserował Jaime Azpilicueta, w rolach głównych wystąpili: Paloma San Basilio jako Eva, Patxi Andión jako Che, Julio Catania jako Perón. Piosenka No llores por mí, Argentina (Don’t Cry for Me Argentina) stała się hitem.

Produkcje objazdowe W porządku chronologicznym: 1984–1986 Tournée po Stanach Zjednoczonych. 1987 Tournée po Wielkiej Brytanii i Irlandii. 1989 Tournée światowe. 1994 Roczne tournée po Stanach Zjednoczonych. 1995 Tournée po Wielkiej Brytanii wyprodukowane przez Roberta Stigwooda. 1998 Tournée z okazji 20 rocznicy premiery po Stanach Zjednoczonych (od 3 listopada 1998 roku do lata 1999 roku). Główne role odtwarzali Amerykanie pochodzenia hiszpańskiego (Natalie Toro jako Eva, Raul Esparza jako Che i Raymond Jaramillo McLeod jako Juan Perón). 2004–2008 Tournée po Stanach Zjednoczonych spektaklu wyreżyserowanego przez Hala Prince’a, zakończone w czerwcu 2008 rokuo tournee. 2008–2011 Tournée po Wielkiej Brytanii (oraz po Europie) rozpoczęło się w 2008 roku, zakończone pod koniec 2009 r. Reaktywowane w marcu 2010 na trasę po Europie. Spektakle są zakontraktowane w Wielkiej Brytanii i Niemczech do września 2011 rokuPlan tournée europejskiego.

Streszczenie fabuły Akt I W kinie w Buenos Aires publiczność ogląda film (A Cinema in Buenos Aires, 26 July 1952). Film zostaje zatrzymany, publiczność protestuje, przed ekran wychodzi kierownik kina oznajmiając: „Eva Perón przeszła do nieśmiertelności o 8:25 godziny wieczorem”. Zrozpaczona publiczność opuszcza kino, na scenie pojawia się kondukt pogrzebowy śpiewający requiem po łacinie (Requiem for Evita). Che Guevara (narrator) cynicznie opisuje histeryczny smutek, który ogarnął Argentynę po śmierci Evity (Oh What a Circus).

Akcja przenosi się do roku 1934. Wokalista i gitarzysta Agustín Magaldi daje recital tanga argentyńskiego w kawiarni w mieście Junín, czemu przysłuchuje się jego 15-letnia kochanka, Eva Duarte (On This Night of a Thousand Stars). Magaldi chce zakończyć przelotny romans i opuścić miasto, lecz Eva i mieszkańcy szantażują go, zmuszając do wzięcia kobiety ze sobą do Buenos Aires (Eva and Magaldi / Eva, Beware of the City).

Po przybyciu do stolicy Eva, pełna optymizmu, śpiewa o ambicjach i przyszłej chwale (Buenos Aires). W Buenos Aires szybko porzuca Magaldiego. Che komentuje jej dalszą karierę – Eva, zmieniając kolejnych kochanków, zostaje (kolejno): modelką, gwiazdą radia i aktorką filmową (Goodnight and Thank You). Następnie Che podsumowuje kilka lat przewrotów wojskowych w latach 40., które stopniowo wynoszą pułkownika Juana Domingo Peróna na szczyty władzy (The Lady’s Got Potential). Groteskowa „zabawa w gorące krzesła” (przywódcy junty, którym zabrano krzesło są rozstrzeliwani) eliminuje wszystkich pretendentów do władzy poza Peronem (The Art of the Possible).

22 stycznia 1944 w San Juan dochodzi do trzęsienia ziemi. Pułkownik Perón organizuje koncert charytatywny, na którym występuje Magaldi (Charity Concert). Perón i Eva spotykają się po raz pierwszy, błyskawicznie uświadamiając sobie nawzajem, że mogą pomóc sobie w karierach (I'd Be Surprisingly Good For You). Eva natychmiast opuszcza towarzyszącego jej oficera, po czym udaje się do domu Peróna i wyrzuca z niego nieletnią kochankę (Hello and Goodbye). Ta początkowo rozpacza (Another Suitcase in Another Hall), lecz wkrótce znajduje pocieszenie w ramionach innego oficera.

Eva zostaje wprowadzona na salony, lecz spotyka się z ostracyzmem wyższych sfer i pogardą oficerów armii (Perón's Latest Flame). W 1946 Perón, mianowany w międzyczasie generałem, staje do wyborów prezydenckich, opierając się w kampanii na niższych warstwach społecznych („descamisados” – dosł. ludzi „bez koszul”), przy aktywnym udziale Evy w kampanii organizując populistyczne wiece wygrywa wybory (A New Argentina).

Akt II thumb|Evita na balkonie Casa Rosada Perón zostaje wybrany na prezydenta. Stoi na balkonie pałacu prezydenckiego Casa Rosada, pozdrawiając popierających go descamisados (On the Balcony of the Casa Rosada). Później zaczyna przemawiać Eva, a swoim emocjonalnym wystąpieniem (Don’t Cry for Me Argentina) wywołuje aplauz zgromadzonych, którzy po raz pierwszy określają ją zdrobnieniem Evita. W trakcie balu inaugurującego prezydencję Che zastanawia się nad wpływem sławy na dalsze poczynania Evity (High Flying Adored). Evita zmienia image i oddaje się w ręce konsultantów mody, zamawiając dziesiątki strojów (Rainbow High). W 1946 wyrusza na dwumiesięczne tournée po Europie (Rainbow Tour) w celu uzyskania wsparcia dla polityki Perona – spotyka się zarówno ze wsparciem (Hiszpania), jak i pogardą (Włochy), obojętnością (Francja) lub lekceważeniem (Anglia). Che oskarża ją po powrocie o małą wrażliwość na potrzeby biedoty, która wyniosła jej męża do władzy – rozbieżność między słowami a czynami (The Actress Hasn't Learned the Lines [You'd Like to Hear]). Eva w odpowiedzi na krytykę otwiera fundację charytatywną swego imienia. Che opisuje kontrowersyjne działania fundacji – wymuszanie składek, brak kontroli nad wydatkami prowadzący do defraudacji (And the Money Kept Rolling In [And Out]).

Uwielbienie dla Evity staje się karykaturalne, a sama kobieta staje się nieomal żyjącą świętą. W kościele przyjmuje sakrament w otoczeniu adorujących ją zwolenników (Santa Evita). Wpada w trans, a w swojej wizji spiera się z Che o metody działania. Che oskarża Evę o wykorzystywanie ludzi do własnych celów, za to ona oskarża go o ucieczkę z kraju (A Waltz for Eva and Che). Na końcu utworu Eva przyznaje się do śmiertelnej choroby, trawiącej jej ciało. thumb|Evita w szpitalu – rok 1951