Pułk jazdy koronnej Atanazego Miączyńskiego – oddział koronny autoramentu cudzoziemskiego wojska I Rzeczypospolitej przełomu XVII i XVIII wieku (okresu wojny polsko-tureckiej 1683–1699 i wielkiej wojny północnej).

Formowania i zmiany organizacyjne W końcu XVI wieku w Rzeczypospolitej zaczęto organizować pułki jazdy. Grupowały one w sobie kilka (kilkanaście) chorągwi husarskich i pancernych. Początkowo były tworzone jedynie na czas wojny i sprawowały funkcję większej jednostki taktycznej. W drugiej połowie XVII wieku pułki istniały też w okresie pokoju.

Komput wojska koronnego datowany na 10 maja 1683 zawierał podział jazdy na pułki. Jednym z nich był pułk starosty łuckiego. Składał się z kilku chorągwi pancernych. W czasie bitwy pod Wiedniem pułk znajdował się na prawym skrzydle ugrupowania uderzeniowego.

W wyniku silnego wyczerpania kraju długoletnią wojną z Turcją, w 1690 sejm warszawski obniżył komput wojska koronnego i ustalił liczbę husarii na 2810 koni, pancernych na 8500 koni a lekkich na 2500 koni. Zgodnie z tym etatem pułk podskarbiego nadwornego posiadał 3 chorągwie pancerne i dwie lekkie. Łącznie 480 koni.

W 1699 sejm zwyczajny pacyfikacyjny uchwalił przejście wojska na stopę pokojową. Jazda polska liczyła: 1360 husarzy, 4828 pancernych, 650 wołochów i 900 arkebuzerów. Zgodnie z nowym komputem pułk posiadał wtedy 3 chorągwie pancerne; razem 210koni.

W związku z rozpoczynającą sie wielką wojną północną, w organizacji jazdy narodowego zaciągu zaszły pewne zmiany. W 1702 w strukturze pułku podskarbiego nadwornego koronnego A. Miączyńskiego znajdowało się 9 chorągwi pancernych – razem 550 koni, a w 1704 to 9 chorągwi pancernych – razem 660 koni.

W 1710 Walna Rada Warszawska ustaliła liczbę husarii w Koronie na 2080 ludzi, pancernych na 6000 ludzi, a lekkich na 1600 ludzi. Zgodnie z tym etatem pułk podskarbiego powinien posiadać 330 pancernych. Stan faktyczny wynosił 275 pancernych.

Uchwalony na sejmie 1717 roku komput wojska koronnego przewidywał zmniejszenie jazdy koronnej w husarii do 1000 koni, w pancernej do 4000 koni i w lekkiej do 1000 koni. Komput likwidował jej podział na wiele stosunkowo słabych liczebnie pułków i pozostawiał jedynie cztery (królewski, królewicza, buławy wielkiej koronnej i buławy polnej koronnej). Pułk podskarbiego nadwornego koronnego został rozwiązany.

Struktura organizacyjna W 1683

Dowódca pułku – Atanazy Walenty Miączyński

Pancerni (jazda kozacka): Chorągiew pancerna koronna Anastazego Miączyńskiego Chorągiew pancerna koronna Andrzeja Miączyńskiego Chorągiew pancerna koronna Stanisława Miączyńskiego

W 1686

Pancerni chorągiew łowczego koronnego Anastazego Miączyńskiego – 150 koni chorągiew cześnika płockiego Andrzeja Miączyńskiego – 100 koni chorągiew cześnika mielnickiego Stanisława Miączyńskiego – 100 koni Jazda lekka – (wołoska) chorągiew Drozdowskiego – 100 koni chorągiew Jeżowskiego – 100 koni chorągiew Czerkasa – 100 koni chorągiew Bełchackiego – 80 koni chorągiew Eslińskiego – 80 koni Razem w pułku: 8 chorągwi ; 350 + 460 koni

W 1698

Pancerni jedna chorągiew − 120 koni jedna chorągiew − 100 koni jedna chorągiew po 80 koni Jazda lekka jedna chorągiew − 100 koni jedna chorągiew − 80 koni Razem w pułku: 5 chorągwi ; 480 koni

W 1699 sejm uchwalił przejście wojska na stopę pokojową. Zgodnie z nowym komputem pułk liczył wtedy 3 chorągwie pancerne – 210 koni.

W 1709:

Pancerni jedna chorągiew − 80 koni pięć chorągwi po 50 koni Razem w pułku: 6 chorągwi − 330 koni

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Pułki jazdy koronnej Kategoria:Polskie jednostki kawalerii rozwiązane w 1717 Kategoria:Pułki koronne w dobie wojny północnej Kategoria:Oddziały jazdy ciężkiej I Rzeczypospolitej Kategoria:Pułki autoramentu narodowego Kategoria:Oddziały wojskowe Miączyńskich herbu Suchekomnaty