thumb thumb thumb Pierścieniak niebieskawy, pierścieniak białoniebieski, łysiczka niebieskawa (Stropharia caerulea Kreisel) – gatunek grzybów z rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Stropharia, Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go Hanns Kreisel w 1979 r. Niektóre synonimy naukowe: Agaricus politus Bolton 1788 Psilocybe caerulea (Kreisel) Noordel. 1995 W atlasach grzybów spotykane są też nazwy: łysiczka modra, pierścieniak modry.
Stanisław Domański w 1955 r. podał polską nazwę pierścieniak białoniebieski, Władysław Wojewoda w 2003 r. zaproponował nazwę łysiczka niebieskawa, jednak jest ona niezgodna z pozycją taksonomiczną tego gatunku, który obecnie nie należy do rodzaju łysiczka (Psilocybe), lecz do rodzaju Stropharia (pierścieniak). Nazwa podana przez S. Domańskiego jest spójna z nazwą naukową, jednak Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów w 2025 r. zarekomendowała nazwę pierścieniak niebieskawy.
Morfologia Kapelusz Średnica 5–7 cm. Za młodu stożkowato-łukowaty, później rozszerzony z wyraźnym garbem. Garb jest zazwyczaj tępy, rzadziej ostry. Skórka kapelusza śliska, błękitnoniebieska lub niebieskozielona, a u starszych okazów ma kolor od siarkowożółtego do kremowego. Kapelusz pierścieniaka białoniebieskiego szybko traci niebieskawą barwę. Blaszki Przyrośnięte i zbiegające ząbkiem. Początkowo mają cielistooliwkowy kolor, później purpurowobrązowy, a ich ostrza są białe, włókniste lub ząbkowane. Trzon Wysokość 3–7 cm, grubość 2–5 mm. Jest walcowaty i sprężysty. Początkowo ma niebieskozielonkawy kolor, później robi się jaśniejszy; u podstawy słomkowożółty, górą błękitnoniebieski. Na koniec staje się białawy i pokryty drobnymi płatkami lub włóknisto-łuskowaty. Miąższ Cienki, mięsisty. Początkowo jest błękitnozielony, potem zielonawoszary i brudnobiały, a u podstawy trzonu kremowy. Zapach kwaśny. Wysyp zarodników Purpurowo-brązowy. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, o grubych ścianach i bez pory rostkowej. Rozmiar 7-9 × 4.5-6 µm. Gatunki podobne Najbardziej podobny jest pierścieniak grynszpanowy (Stropharia aeruginosa). Jest jednak bardziej zielonkawy i na kapeluszu nie występują odcienie niebieskie. Jego blaszki są fioletowe z białymi ostrzami, jest też bardziej śliski.
Występowanie i siedlisko Występuje w Ameryce Północnej i Europie.
Rośnie na obrzeżu lasów iglastych, mieszanych i liściastych, także na polanach i pastwiskach, w parkach i ogrodach (szczególnie w sąsiedztwie pokrzywy zwyczajnej). Rośnie na ziemi, w trawie. Owocniki pojawiają się od sierpnia do listopada. Częściej spotykany jest poza lasami, preferuje gleby bogate w azot.
Znaczenie Grzyb niejadalny, przez grzybiarzy jest omijany. Czasami nawet uważany jest za grzyb trujący. W istocie jest nieszkodliwy, nie nadaje się jednak do spożycia ze względu na śluzowaty kapelusz i mierny smak.
Przypisy
Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pierścieniakowate