Ryżorek kretowaty (Oryzorictes hova) – gatunek ssaka z podrodziny ryżorków (Oryzorictinae) w obrębie rodziny tenrekowatych (Tenrecidae).
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1870 roku francuski przyrodnik Alfred Grandidier na łamach czasopisma Revue et Magasin de Zoologie pure et Appliquée. Miejsce typowe według oryginalnego opisu to „Ankaye i Antsianak” (w oryg. ); ograniczone w 19911 roku do Ankay (), wzdłuż rzeki Mangoro, w pobliżu Lac Alaotra i Antsianaka, w regionie na wschód od Lac Alaotra, na Madagaskarze. Holotyp pochodzi ze zbiorów Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu i jest to źle zachowana zamontowana skóra (sygnatura MNHN-ZM-MO 1887-874), głowa z kośćmi usunięta i zakonserwowana, ciało wraz z dwoma innymi bardzo młodymi okazami jest zakonserwowane w alkoholu. Badania z 2018 roku wykazały jednak rozbieżności między holotypem a oryginalnym opisem Grandidiera, i autorzy kwestionują autentyczność rzekomego holotypu O. hova.
Takson Oryzorictes talpoides znany z zapisów z północno-zachodniego Madagaskaru i obecnie traktowany jako synonim O. hova, może reprezentować odrębny gatunek na podstawie morfologicznych cech czaszkowo-zębowych, różnic siedliskowych i możliwą izolację geograficzną. Prowadzone są dodatkowe badania, aby formalnie opisać i nazwać te gatunki.
Gatunek monotypowy.
Etymologia Oryzorictes: oruza ‘ryż’; oρυκτης oruktēs ‘kopacz’. hova: Hova rdzenny klan z Madagaskaru.
Zasięg występowania Ryżorek kretowaty występuje na terenach bagnistych na Madagaskarze, zamieszkując w rozproszonych populacjach Northern Highlands, północną część (w tym Nosy Mangabe), zachodnią część (region Marovoay), Central Highlands oraz wschodnią i południowo-wschodnią część.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 95–124 mm, długość ogona 38–62 mm, długość ucha 8–16 mm, długość tylnej stopy 11–20 mm; masa ciała 28–59 g. Wzór zębowy: I C P M (x2) = 40.
Ekologia Zwyczaje i aktywność - większość życia spędza pod ziemią. Jego przednie łapy idealnie nadają się do kopania w ziemi. Choć O. hova pokazuje się na powierzchni tylko nocą, przypuszcza się, że pod ziemią jest aktywny również za dnia. Jest poważnym szkodnikiem dla mieszkańców Madagaskaru, ponieważ niszczy uprawiany tam ryż. Pożywienie: bezkręgowce glebowe, mięczaki, skorupiaki.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC ( ‘najmniejszej troski’).
Przypisy Nazwy zwyczajowe za:
Kategoria:Ssaki Afryki Kategoria:Tenrekowate