Festiwal Filmowy w Turynie (wł. Torino Film Festival) – międzynarodowy festiwal filmowy organizowany corocznie w Turynie na przełomie listopada i grudnia, skupiający się na kinie niezależnym, dokumentach oraz twórczości debiutujących reżyserów.
Historia Festiwal Filmowy w Turynie powstał w 1982 roku jako Międzynarodowy Festiwal Filmów Młodzieżowych. Od samego początku prezentował się jako festiwal wielkomiejski, powiązany z jednej strony z krytycznym myśleniem, a z drugiej z ewolucją języka filmowego. Został założony przez Gianniego Rondolino i Ansana Giannarelliego, którzy wspólnie poprowadzili jego pierwszą edycję.
Szczególną uwagę od początku poświęcono retrospektywom – stojącym zawsze na wysokim poziomie i połączonym z rzetelnymi, głębokimi analizami – oraz kreatywności, tworząc sekcję dedykowaną niezależnemu kinu awangardowemu pod względem technologicznym. Trzonem festiwalu, który przyciągnął bezprecedensową we Włoszech publiczność, była żywiołowość uniwersyteckich filmoznawców (gdzie Rondolino wykładał jako profesor) w połączeniu z relacją z widzami wypracowaną przez stowarzyszenia filmowe (AIACE, Movie Club), z których wywodzili się najbardziej zaufani współpracownicy założyciela.
Od 1989 roku, gdy dyrektorem festiwalu został Rondolino, imprezą kierowali: Alberto Barbera (z AIACE), Steve Della Casa, Roberto Turigliatto i Giulia D’Agnolo (z klubu filmowego Movie Club założonego przez Baldo Vallero, który przez długi czas zasiadał w radzie festiwalu). Od 2006 roku festiwalem kierowali wybitni reżyserzy, tacy jak Nanni Moretti, Gianni Amelio, Paolo Virzì, a także dwoje krytyków filmowych – Emanuela Martini i Stefano Francia di Celle. Na 40. edycję festiwalu na stanowisko dyrektora powrócił Steve Della Casa. Od 2024 roku funkcję dyrektora artystycznego festiwalu pełni włoski reżyser i aktor Giulio Base.
Laureaci nagrody głównej (konkurs pełnometrażowy) Główną nagrodą przyznawaną w Konkursie Głównym dla Najlepszego Filmu (wł. Concorso Lungometraggi – Miglior film) jest nagroda pieniężna połączona z oficjalną statuetką. RokFilmReżyserKraj pochodzenia2025The Garden of Earthly DelightsMorgan Knibbe2024Holy RositaWannes Destoop2023La PalisiadaPhilip Sotnychenko2022Palm Trees and Power LinesJamie Dack2021Between Two Dawns (İki Şafak Arasında)Selman Nacar / 2020BotoxKaveh Mazaheri2019Biały, biały dzień (Hvítur, Hvítur Dagur)Hlynur Pálmason2018Kraina wielkiego nieba (Wildlife)Paul Dano2017Don’t Forget MeRam Nehari2016Wir sind die FlutSebastian Hilger
Przełomowe debiuty i sukcesy Festiwal słynie z odkrywania młodych talentów. Wiele ważnych i uznanych na świecie dzieł lub debiutów współczesnych mistrzów kina miało swoje wczesne pokazy właśnie w Turynie. Do reżyserów, których pierwsze produkcje zyskały tam rozgłos, należą m.in. Jane Campion, Pablo Larraín, Paolo Sorrentino, Matteo Garrone, Gabriele Muccino, Jafar Panahi czy Bryan Singer. Spektakularnym sukcesem artystycznym okazał się także film Usta wilka (La bocca del lupo, 2009) w reżyserii Pietro Marcello, który po zdobyciu głównej nagrody w Turynie otworzył twórcy drzwi do światowej kariery.
Polskie akcenty Polskie kino regularnie zaznacza swoją obecność w programie festiwalu:
Retrospektywy: Retrospektywy twórczości Krzysztofa Kieślowskiego (w tym pokazy filmów Przypadek, Podwójne życie Weroniki oraz trylogii Trzy kolory) wywarły istotny wpływ na turyńskie debaty o współczesnym języku filmu. Udział w jury: Wybitni polscy twórcy filmowi regularnie są zapraszani do oceniania filmów konkursowych. W skład Jury Konkursu Głównego wchodzili m.in. reżyser Krzysztof Zanussi (podczas 42. edycji w 2024 roku) oraz producentka Ewa Puszczyńska, która oceniała projekty w ramach sekcji szkoleniowej Torino FilmLab. Nagrody i pokazy: W 2025 roku polska aktorka Maria Wróbel otrzymała nagrodę za najlepszą kreację aktorską (Best Performance) za rolę we francuskojęzycznym filmie Que ma volonté soit faite. Ponadto w konkursach głównych regularnie pojawiają się polskie koprodukcje, takie jak np. Under the Grey Sky (2024) w reżyserii Mary Tamkovich.
Przypisy
Turyn Kategoria:Wydarzenia w Turynie