Recz (Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262).) – miasto w woj. zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, położone nad rzeką Iną. Siedziba miejsko-wiejskiej gminy Recz.
Według danych z 31 grudnia 2009 roku miasto miało 2971 mieszkańców.
Położenie Według danych z 1 stycznia 2010 powierzchnia miasta wynosi 12,40 km². Miasto stanowi 0,9% powierzchni powiatu.
Recz leży na historycznym Pomorzu Zachodnim.
W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego.
Toponimia Najstarszą wzmiankę o Reczu zawiera dokument z 1269 r., w którym pada nazwa Recz. W 1362 wymieniono nazwę Recz, w 1368 napisano Recze, w 1385 Reczze, w 1420 Recze, w 1433 ReczE. Rymar, Nazwy miejscowe ziemi choszczeńskiej (w granicach powiatu choszczeńskiego z 1945 roku), cz. 2, Ł–Ż, PZ 2002, t. 17 (46), nr 2, s. 186.. Nazwa Recz pochodzi prawdopodobnie od słowiańskiego słowa oznaczającego miejsce nad rzeką. Przez stulecia miasto nosiło nazwę Reetz. Po II wojnie światowej używano nazw tymczasowych Raciąż, Rzeczyca, Rzeczyca nad Iną, Recz Pomorski. Obowiązującą do dziś nazwę Recz wprowadzono formalnie rozporządzeniem Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 roku..
Historia Miasto zachowało układ średniowiecznego miasta o owalnym zarysie i jest do dzisiaj w większości opasany murem obronnym z kamieni polnych, zbudowanym w XIV-XV wieku, w murach były cztery bramy i dwie furty wodne. Na przełomie XIV w. do XVIII w. Recz był własnością rodziny von Wedel. Miasto usytuowane jest na historycznym pograniczu Pomorza i Wielkopolski. Przez Recz przebiega historyczna droga handlowa „droga marchijska”, zwana dalej szlakiem cysterskim. W czasie II wojny światowej miasto zostało zniszczone w 70%. Po wojnie zostało odbudowane. Pierwszym burmistrzem Recza w latach 1945–1946 był Mieczysław Czajkowski. Kalendarium mały|lewo|Brama Choszczeńska (Młyńska) w 1914 thumb|left|Herb Recza z okresu PRL we wczesnym średniowieczu (X-XII wiek) był tu słowiański gród stanowiący plemienną strażnicę pograniczną i osada targowa na podgrodziu w 1269 tutejsze tereny opanowała Brandenburgia po 1284 obok starej osady lokowano miasto, a na miejscu dawnego słowiańskiego grodu ufundowano w 1296 r. klasztor Cysterek od 1370 do XVIII wieku miasto należało do rodu von Wedel, początkowo jako lenno od 1373 pod zwierzchnictwem Korony Czeskiej w 1402 zawarto w Krakowie porozumienie w sprawie sprzedaży miasta Polsce, jednakże sprzedano je Krzyżakom w 1454 po wybuchu wojny trzynastoletniej Krzyżacy sprzedali miasto w celu pozyskania środków na prowadzenie wojny, miasto wróciło pod wpływy Brandenburgii w 1657 podczas wojny polsko-szwedzkiej Recz zdobyli Polacy pod wodzą hetmana Stefana Czarnieckiego w czasie wojny trzydziestoletniej Recz został częściowo zniszczony przez pożary w 1686 w XVIII wieku nastąpił upadek gospodarczy miasta w XIX wieku miasto było lokalnym ośrodkiem handlowym dla rolniczego zaplecza w 1895 zbudowano linię kolejową w 1945 miała miejsce bitwa czołgów, w wyniku której miasto zostało zniszczone w około 70%. po 1945 uruchomienie wytwórni sprzętu okrętowego, rozlewni wód mineralnych i mleczarni
Demografia mały|Pomnik "Na Zawsze z Polską" na rynku w Reczu thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców Recza w 2014 roku
Zabytki mały|Kościół Chrystusa Króla mały|Organistówka
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: teren starego miasta z XIII wieku Kościół pw. Chrystusa Króla, ceglany, gotycki z 1352–1355, przebudowany w XV w. i w 1859 r. trójnawowy, halowy z wieżą od zachodu pochodzącą z początków XV wieku i wyodrębnionym z przęsłowym, trójbocznie zamkniętym prezbiterium od wschodu. Partie nawowe – czteroprzęsłowe. W nawie głównej i prezbiterium sklepieniu gwiaździste, w bocznych – krzyżowe. W kościele: ołtarz barokowy, rzeźbiony w drzewie i polichromowany, kilkukondygnacyjny, architektoniczny z lat 1607–1611 z bogatą dekoracją snycerską. Na prawym filarze prezbiterium - drewniany krucyfiks późnogotycki z XV w., polichromowany, zachowany w bardzo dobrym stanie. Ambona renesansowa z początku XVII w., rzeźbiona w drzewie, polichromowana. Romańska chrzcielnica z granitu prawdopodobnie z XII w. Epitafia z herbami znaczących okolicznych rodów z lat: 1603, 1613, 1635, 1663 i 1746. Na wieży dzwony: jeden duży, renesansowy z 1593 r. i dwa mniejsze, gotycki z 1520 r. i renesansowy z 1567 r. organistówka szachulcowo-murowana z połowy XIX wieku, ul. Ratuszowa 6. Obecnie Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy, pieczołowicie odnowiona w latach 80. XX wieku. Jej ścianę od ul. Ratuszowej zdobią medaliony Jana Kochanowskiego, Adama Mickiewicza oraz Stefana Żeromskiego. Na piętrze swą siedzibę ma Towarzystwo Miłośników Recza pozostałości murów obronnych z połowy XIV wieku, połowy XV wieku, XIX wieku; zarys zachował się na całym obwodzie dawnego miasta, zbudowane są one z kamienia polnego, w skład których wchodzą baszty: baszta Choszczeńska zwana inaczej Młyńska z XIV wieku, przy rozwidleniu dróg do Choszczna i Szczecina baszta Drawieńska zwana inaczej brama kamienna, z XVI wieku o wysokości 15 m. chroniła wjazdu do miasta, obecnie ma charakter widokowy dom z połowy XIX wieku, murowano-szachulcowy, Rynek 1, odrestaurowany w końcu lat 80. XX wieku inne obiekty: czatownia z XV wieku, obok Baszty Drawieńskiej grodzisko średniowieczne pocysterskie, jest stanowiskiem archeologicznym cmentarz żydowski
Europejski Szlak Cystersów Zakon panien Cysterek został sprowadzony do Recza w 1296 r. przez margrabiów brandenburskich. Opactwo ulokowane zostało na wzgórzu (dzisiaj zwanym klasztornym) w widłach rzeki Iny i Reczanki (Młynówki). Panny cysterki zajmowały się prowadzeniem gospodarstwa rolnego i młynów, wprowadzając na ziemię recką nowe techniki upraw rolnych. Prowadzona zgodnie z dewizą cystersów ora et labora (módl się i pracuj) działalność zakonna trwała aż do 1552 r., kiedy to sekularyzowano dobra opactwa, przeznaczając je na domenę państwową. Ostatecznie zniszczone z czasem budowle pocysterskie rozebrano w 1827 roku.
Gospodarka Recz stanowi mały ośrodek przemysłowy i usługowy. Funkcjonują tu m.in.: bank, poczta, ośrodek zdrowia, Ośrodek Pomocy Społecznej, Środowiskowy Dom Samopomocy, apteka, straż pożarna, dom kultury, kino oraz miejska biblioteka.
Rozwój miasta uwarunkowany jest z produkcją rolną, przemysłem metalowym, przemysłem stolarki okiennej PCW, oraz drobną wytwórczością i usługami. W mieście działa ciepłownia na biomasę, produkująca energię odnawialną. Rozwija się tutaj turystyka, powstają gospodarstwa agroturystyczne.
Transport mały|Recz Pomorski – zmodernizowany przystanek kolejowy
Transport drogowy W mieście krzyżują się droga krajowa i wojewódzka: droga krajowa nr 10 -- granica państwa (Lubieszyn) «» Szczecin «» Stargard «» Wałcz «» Piła «» Białe Błota «» Sierpc «» Płońsk droga wojewódzka nr 151 -- Świdwin «» Łobez «» Węgorzyno «» Recz «» Barlinek «» Gorzów Wielkopolski
Transport kolejowy Przez miasto przebiega linia kolejowa nr 403 (Piła – Ulikowo), przy której znajduje się przystanek kolejowy.
Edukacja mały|Szkoła Podstawowa w Reczu W Reczu mieści się przedszkole miejskie, przedszkole niepubliczne oraz Szkoła podstawowa im. Stefana Czarnieckiego.
Administracja
Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Mieszkańcy wybierają do Rady Miejskiej w Reczu 8 radnych (8 z 15), w dwóch okręgach wyborczychUchwała Nr XL/281/10 Rady Miejskiej w Reczu z dnia 12 sierpnia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2010 r. Nr 91, poz. 1667).. Pozostałych 7 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Recz. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest ratusz przy ul. Ratuszowej.
Burmistrzowie Recza: Czesław Mojecki (1998–2002)BIP Urząd Miejski w Reczu. Zbigniew Ligus (2002–2006) Józef Romanowski (2006–2014) Wiesław Łoński (od 2014–2024) Dawid Koźmiński (od 2024)
Mieszkańcy Recza wybierają parlamentarzystów z okręgów wyborczych z siedzibą komisji w Koszalinie, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 13.
Sport
Od 1953 roku w Reczu działa klub piłkarski Miejski Klub Sportowy „Remor” Recz. Klub rozgrywa mecze na Stadionie Miejskim w Reczu.
W Reczu mieści się także boisko „Orlik 2012”.
Wspólnoty wyznaniowe Kościół rzymskokatolicki: parafia Chrystusa Króla Świadkowie Jehowy: zbór.
Ochrona przyrody Z miastem Recz graniczy Rezerwat przyrody „Grądowe Zbocze” (2 km na północny wschód od centrum, zaraz za przystankiem kolejowym Recz Pomorski), pokryty lasem mieszanym, o powierzchni 33,28 ha, utworzony w 1996. Duże powierzchnie rezerwatu porośnięte są czosnkiem niedźwiedzim, co jest szczególnie efektowne w czasie jego kwitnienia (przeważnie w maju).Na terenie miasta znajdują się dwa pomniki przyrody:
Olbrzym znad Iny - okaz żywotnika olbrzymiego o obwodzie 304 cm Słoneczny Buk - okaz buka pospolitego o obwodzie 324 cm
Oba drzewa rosną na terenie poniemieckiego, nieczynnego cmentarza przy ul. Podgórnej.
Ludzie związani z Reczem
Przypisy
Bibliografia Folder UMiG, Wydział Promocji i Funduszy Unijnych, Recz
Linki zewnętrzne niezależny portal internetowy mieszkańców Recza
Kategoria:Miasta w województwie zachodniopomorskim Kategoria:Miasta w Polsce lokowane w XIII wieku