Jan Aleksander Dańkowski (ur. 25 października 1895 w Krakowie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – major piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys Syn Aleksandra i Pauliny z Wajów, urodzony 25 października 1895 w Krakowie. Tam też ukończył szkołę realną. Od 1913 należał do Drużyn Strzeleckich.

6 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich. Służył początkowo w I, a następnie w II Brygadzie Legionów Polskich. W składzie 3 pułku piechoty i 2 pułku piechoty walczył w Karpatach i na Bukowinie. 13 maja 1915 dostał się do niewoli rosyjskiej pod Czerniowcami, gdzie przebywał do 3 stycznia 1918. Po zwolnieniu z niewoli wstąpił do I Korpusu Polskiego, a po jego rozwiązaniu przedarł się do 4 Dywizji Strzelców Polskich, dowodzonej przez Lucjana Żeligowskiego w Kubaniu. W końcu 1918 wstąpił do Wojska Polskiego i jako dowódca 12 kompanii, w stopniu porucznika, służył w 30 pułku piechoty Strzelców Kaniowskich. Wraz z tym pułkiem walczył z Ukraińcami oraz w wojnie polsko-bolszewickiej. 28 lutego 1921 został odznaczony krzyżem „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.:3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 430. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a jego oddziałem macierzystym był nadal 30 pułk Strzelców Kaniowskich. W 1923 był przydzielony do 43 pułku piechoty, najpierw jako p.o. dowódcy baonu sztabowego, a następnie jako dowódca II baonu. W jednostce awansował do stopnia majora piechoty ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924. W 1928 pełnił służbę w 43 pp w Dubnie na stanowisku dowódcy II batalionu detaszowanego w Brodach.

26 marca 1931 został przeniesiony do 12 pułk piechoty w Wadowicach na stanowisko kwatermistrza pułku. 28 czerwca 1933 został przesunięty na stanowisko dowódcy batalionu. 30 marca 1934 został zwolniony z zajmowanego stanowiska z pozostawieniem bez przynależności służbowej i równoczesnym oddaniem do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr V. Z dniem 31 sierpnia 1934 został przeniesiony w stan spoczynku.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 – po agresji ZSRR na Polskę – w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod pozycją 1005.

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Był żonaty.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 700 – 28 lutego 1921 Krzyż Niepodległości – 24 października 1931 roku „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych dwukrotnie Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Upamiętnienie W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, przy Szkole Podstawowej nr 3 w Zabrzu, został zasadzony Dąb Pamięci, honorujący Jana Dańkowskiego.

Zobacz też

jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Kwatermistrzowie 12 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Charkowie Kategoria:Oficerowie 30 Pułku Strzelców Kaniowskich Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu na Piatichatkach w Charkowie Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1940 Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918 (Austro-Węgry) w niewoli rosyjskiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie