Hamm (łac. Hammona) – miasto na prawach powiatu w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Arnsberg. Port nad rzeką Lippe i kanałem Datteln-Hamm. Miasto leży między autostradą A1 i autostradą A2. Dnia 1 stycznia 1975 r. do miasta dołączono okoliczne gminy. W związku z tym liczba mieszkańców przekroczyła 100 000. Obecnie miasto liczy 181 783 mieszkańców (2010).
Toponimika nazwy Nazwa miasta oznacza „kąt” w starym dolnoniemieckim dialekcie. Pochodzi od położenia miasta w kącie utworzonym przez rzekę Lippe i jej wąski dopływ Ahse.
Geografia Hamm znajduje się na wschodnim krańcu Zagłębia Ruhry, w centrum Westfalii. Najwyższy punkt to góra Kurriker – 102 m n.p.m., a najniższy 37,7 m n.p.m. Długość obwodu miasta wynosi 104 km.
Historia Miasto zostało założone w Środę Popielcową, w marcu 1226 r. przez Adolfa I von der Mark, który zaproponował okolicznej bezdomnej ludności osiedlenie się na jego ziemiach. thumb|Kościół św. Pawła (Pauluskirche), główny kościół Hamm thumb|Prawa miejskie Hamm „Gründungsprivileg”
Kalendarium 1350 – miasto ogarnęła dżuma. Zarazę przeżyło tylko siedem rodzin 1398 – hrabstwo Mark wraz z Hamm, połączyło się z księstwem Kleve. Hamm straciło na znaczeniu, gdyż było stolicą hrabstwa Mark 1469 – Hamm stało się członkiem Hanzy. Było jednym z najpotężniejszych miast regionu, podczas gdy inne miasta Zagłębia Ruhry były małymi osadami 1609 – Hamm zostało wcielone do Prus. Jednakże wywołało to spór między hrabstwem Palatynu a Brandenburgią. Właściwe wcielenie do Prus nastąpiło w 1666 r. latach 1618–1648 Hamm uczestniczyło w wojnie trzydziestoletniej. Miasto było kilkakrotnie zdobywane i musiało znosić zmieniające się garnizony. Niemal wszystkie budynki zostały zniszczone oprócz kościoła św. Jerzego (dzisiaj: Pauluskirche) i kościoła św. Agnieszki (St. Agnes) 1734 – pożar zniszczył więcej niż 200 budynków 1741 – kolejny pożar niszczy 346 budynków 1769 – założono browary Isenbeck 1820 – regionalny sąd apelacyjny przenosi się z Kleve do Hamm 1847 – pierwszy pociąg zatrzymuje się na stacji kolejowej w Hamm 1901 – kopalnia węgla de Wendel w Herringen zaczyna wydobycie (później Heinrich-Robert, teraz Verbundbergwerk Ost). 1902 – kopalnia węgla Maximilian w Werries/Ostwennemar zaczyna wydobycie 1905 – kopalnia węgla Radbod w Bockum-Hövel zaczyna wydobycie 1912 – kopalnia węgla Sachsen w Heessen zaczyna wydobycie 1914 – budowa kanału Datteln-Hamm zostaje ukończona 1938 – autostrada A2 dochodzi do Hamm Podczas II wojny światowej miasto zostało zbombardowane przez 55 nalotów, które zniszczyły 60% Hamm. Na początku kwietnia 1945 r. miasto zajmują wojska amerykańskie. thumb|Dworzec kolejowy w Hamm, 6 kwietnia 1945r thumb|Hol dworca kolejowego w Hamm
1944 – następuje zamknięcie kopalni Maximilian z powodu powtarzających się problemów z osuszaniem kopalni z wody 1965 – autostrada A1 dochodzi do Hamm 1976 – następuje zamknięcie kopalni Sachsen 1984 – stary obszar kopalni Maximilian zostaje przekształcony w pierwszy Landesgartenschau (wystawa ogrodnicza) w Nadrenii Północnej-Westfalii. Największą atrakcją Maximilianparku jest wielki szklany słoń (Glaselefant), który stał się jednym z symboli miasta 1986 – rodacy z Gdańska wprowadzają się do Hamm 1990 – następuje zamknięcie kopalni Radbod 2002 – następuje wyświęcenie świątyni hinduskiej Sri-Kamadchi-Ampal. Jest ona największą świątynią hinduizmu w Europie thumb|Hamm – największa świątynia hinduistyczna w Europie
Herb Herb Hamm jest w użyciu od 750 lat. Przedstawia on czerwono-srebrną szachownicę na złotym tle. Początkowo był to herb założyciela miasta, hrabiego Mark – taką samą szachownicę i kolory można często znaleźć w herbach innych miast założonych przez hrabiów z tej rodziny. Stąd barwami miasta są czerwony i biały.
Demografia W 1890 r. Hamm miało 25 000 mieszkańców, w 1925 r. przekroczono 50 000. 1 stycznia 1975 r. liczba ludności wzrosła z 83 000 do 173 000. Taki skok nastąpił dzięki przyłączeniu się Bockum-Hövel (26 274 mieszkańców w 1974), Pelkum (25 496 mieszkańców w 1974) i innych gmin. Rok Ludność 1618 1000 1719 3250 1798 3065 1818 4680 1832 6272 3 grudnia 1861 11 600 3 grudnia 1867 16 000 1 grudnia 1871 16 924 1 grudnia 1875 18 877 1 grudnia 1880 20 800 1 grudnia 1885 22 523 1 grudnia 1890 24 969 2 grudnia 1895 28 589 Rok Ludność 1 grudnia 1900 31 371 1 grudnia 1905 38 429 1 grudnia 1910 43 663 1 grudnia 1916 40 776 5 grudnia 1917 40 516 8 października 1919 45 756 16 czerwca 1925 49 777 16 czerwca 1933 53 532 17 maja 1939 59 035 31 grudnia 1945 50 971 29 października 1946 49 751 13 września 1950 59 866 25 września 1956 66 327 Rok Ludność 6 czerwca 1961 70 641 31 grudnia 1965 73 520 27 maja 1970 84 942 31 grudnia 1975 172 210 31 grudnia 1980 171 869 31 grudnia 1985 166 379 25 maja 1987 171 170 31 grudnia 1990 179 639 31 grudnia 1995 183 408 31 grudnia 2000 181 197 31 grudnia 2005 180 849
Podział administracyjny Miasto podzielone jest na siedem dzielnic: Hamm-Mitte (centrum), Uentrop, Rhynern, Pelkum, Herringen, Bockum-Hövel i Heessen. Dla celów statystycznych każdą dzielnicę podzielono na tak zwane „dzielnice statystyczne”, które oznaczane są za pomocą dwóch cyfr i specjalnej nazwy. Dzielnice z ich dzielnicami statystycznymi: Hamm-Mitte: City, Innenstadt-Süd, Innenstadt-Ost, Süden östlich Werler Straße, Süden westlich Werler Straße, Westen nördlich Lange Straße, Westen südlich Lange Straße, Bahnhof einschließlich Ortsgüterbahnhof Uentrop: Kurpark, Mark, Braam, Werries, Geithe, Ostwennemar, Norddinker, Vöckinghausen, Frielinghausen, Uentrop Ortskern Rhynern: Berge, Westtünnen westlich Heideweg, Westtünnen östlich Heideweg, Rhynern Ortskern, Osttünnen, Freiske, Osterflierich, Wambeln, Allen Pelkum: Wiescherhöfen/Daberg, Lohauserholz, Selmigerheide/Weetfeld, Zechensiedlung, Harringholz, Pelkum Ortskern, Westerheide, Lerche Herringen: Westenfeldmark, Ostfeld, Heidhof, Herringen Ortskern, Nordherringen, Herringer Heide, Sandbochum Bockum-Hövel: Nordenfeldmark-West, Hövel-Mitte, Hövel-Nord, Hövel-Radbod, Bockum, Barsen, Hamm- Norden, Holsen, Geinegge, Hölter Hessen: Nordenfeldmark-Ost, Mattenbecke, Zeche-Sachsen, Heessener Gartenstadt, Heessener Dorf, Westhusen, Dasbeck, Frielick
Polityka Rada miejska Hamm liczy 58 radnych, z czego (po wyborach z 2004): CDU: 28 radnych SPD: 20 radnych Zieloni: 3 radnych FDP: 2 radnych Inne partie i inicjatywy łącznie: 5 radnych
Imprezy Od wielu lat na terenie Hamm regularnie odbywa się największa w Europie giełda terrarystyczna – Terraristika. Każda kolejna giełda, odbywająca się w marcu, wrześniu czy grudniu, przyciąga tysiące hodowców z całej Europy, którzy spotykają się by wymieniać informacje oraz przede wszystkim by zakupić nowe zwierzęta do swoich kolekcji, lub sprzedać swoje własne przychówki.
Religia Według danych z roku 2005: 39,0% (70 515) mieszkańców to katolicy 33,3% (60 253) mieszkańców to protestanci 27,7% (50 081) mieszkańców ma inne wyznanie.
Sport HSG Ahlen-Hamm – klub piłki ręcznej mężczyzn
Ludzie związani z Hamm
Współpraca Miejscowości partnerskie: Afyon, Turcja od 2006 Bradford, Wielka Brytania od 1976 Chattanooga, Stany Zjednoczone od 1977 Kalisz, Polska od 1991 Mazatlán, Meksyk od 1978 Neufchâteau, Francja od 1967 Oranienburg, Brandenburgia od 1990 Santa Monica, Stany Zjednoczone od 1969 Toul, Francja od 1987
Kategoria:Miasta w Nadrenii Północnej-Westfalii