thumb|Łysostopek wodnisty thumb|Łysostopek niemiły thumb|Łysostopek pozrastany
Gymnopus (Pers.) Roussel (łysostopek) – rodzaj grzybów należący do rodziny Omphalotaceae.
Charakterystyka Gatunki obecnie zaliczane do tego rodzaju są zasadniczo zdefiniowane genetycznie. Są to drobne grzyby kapeluszowe o białym lub jasnokremowym wysypie zarodników. Owocniki mają centralny trzon, elastyczny trzon i dość mięsisty kapelusz, albo mają bardzo cienki, często ciemny trzon i prawie nie mają miąższu kapelusza. Blaszki są wolne lub przyrośnięte. Zarodniki mają cienkie ściany i w odczynniku Melzera nie są ani amyloidalne, ani dekstrynoidalne Nawet dojrzewające zarodniki nie stają się wtórnie dekstrynoidalne, co może mieć miejsce w blisko spokrewnionym rodzaju grzybów o różowych zarodnikach (Rhodocollybia). Strzępki skórki kapelusza mogą być guzowate lub rozgałęzione.
Większość gatunków to grzyby saprotroficzne żyjące w ściółce liściowej i iglastej. Łysostopek wrzecionowatotrzonowy (Gymnopus fusipes) jest prawdopodobnie pasożytem korzeni różnych drzew liściastych, najczęściej dębów, ale może także rozwijać się jako saprotrof na martwych korzeniach. Grzyby z grupy gatunków skupionych wokół łysostopka pospolitego (Gymnopus dryophilus) są uważane za jadalne.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Omphalotaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
W 1801 r. Christiaan Hendrik Persoon utworzył takson Agaricus sect. Gymnopus, w 1806 r. Henri François Anne de Roussel wydzielił z niego rodzaj Gymnopus. Niektóre gatunki zaliczane były do rodzaju Collybia (pieniążek), stąd też wiele łysostopków znanych jest pod tą nazwą. Synonimy naukowe: Agaricus familia Gymnopus Pers., Dictyoploca Mont. ex Pat. Polską nazwę łysostopek podał Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym rodzaj ten opisywany był też pod nazwami: bedłka, kółkorodek i pieniążek.
Występujące w Polsce Gymnopus androsaceus (L.) Della Maggiora & Trassinelli – łysostopek szpilkowy Gymnopus aquosus (Bull.) Antonín & Noordel. 1997 – łysostopek wodnisty Gymnopus brassicolens (Romagn.) Antonín & Noordel. 1997 – łysostopek kapuściany Gymnopus dryophilus (Bull.) Murrill 1916 – łysostopek pospolity Gymnopus erythropus (Pers.) Antonín, Halling & Noordel. – łysostopek twardzioszkowaty Gymnopus foetidus (Sowerby) P.M. Kirk 2014 – łysostopek prążkowany Gymnopus fuscopurpureus (Pers.) Antonín, Halling & Noordel. 1997 – łysostopek czerwonobrązowy Gymnopus fusipes (Bull.) Gray 1821 – łysostopek wrzecionowatotrzonowy Gymnopus hariolorum (Bull.) Antonín, Halling & Noordel. 1997 – łysostopek niemiły Gymnopus hybridus (Kühner & Romagn.) Antonín & Noordel. 1997 – łysostopek brązowoochrowy Gymnopus impudicus (Fr.) Antonín, Halling & Noordel. 1997 – łysostopek cuchnący Gymnopus inodorus (Pat.) Antonín & Noordel. 1997 – łysostopek bezwonny Gymnopus ocior (Pers.) Antonín & Noordel. 1997 – łysostopek bursztynowy Gymnopus putillus (Fr.) Antonín, Halling & Noordel. 1997 – łysostopek cynamonowoczerwony Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody oraz innych źródeł (oznaczone przypisami).
Niektóre inne gatunki Gymnopus fagiphilus (Velen.) Antonín, Halling & Noordel. 1997 – łysostopek bukolubny Gymnopus vernus (Ryman) Antonín & Noordel. 2008 – łysostopek wiosenny
Przypisy
Kategoria:Omphalotaceae