Stefan Downar ps. Dewajtis (ur. 13 sierpnia 1886 w Wieruszowie, zm. 15 lipca 1942 w Dachau) – polski ksiądz, działacz społeczny, poseł na Sejm w II RP.

Życiorys Był synem Andrzeja i Antoniny z domu Ginkowskiej. Ukończył gimnazjum państwowe w Warszawie oraz Wyższe Seminarium Duchowne we Włocławku (w 1911 roku) i Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Poznańskiego: w 1925 roku uzyskał dyplom nauczyciela historii szkół średnich i seminariów nauczycielskich.

Po otrzymaniu święceń kapłańskich w 1911 roku został wikariuszem i prefektem szkół powszechnych kolejno w: Widawie, Kole (1912–1913), Parznie (1913–1914) i Łasku (od 1914 roku), następnie od 1916 roku był prefektem w gimnazjum humanistycznym w Pyzdrach (pracował przy jego powstaniu i rozwoju), od 1928 roku był proboszczem w tamtejszej parafii, a od końca 1935 roku – proboszczem parafii w Zbrachlinie (po wyborze na posła biskup Karol Radoński zaproponował mu tę mniejszą parafię, na którą przeniósł się 18 grudnia 1935 roku).

Był członkiem POW, w 1918 roku uczestniczył w akcji rozbrajania Niemców w Pyzdrach. Od 1925 roku pełnił funkcję radnego miejskiego w Pyzdrach, był członkiem Sejmiku i Wydziału Powiatowego w Słupcy i członkiem Rady Powiatowej w Koninie.

W 1935 roku został wybrany posłem na Sejm IV kadencji (1935–1938) 45 491 głosami z okręgu nr 19, obejmującego powiaty: kolski i koniński. W czasie tej kadencji pracował w komisjach: oświatowej (do grudnia 1937 roku) i regulaminowej. W październiku 1935 roku i w marcu 1936 roku był wybierany do specjalnej komisji dla rozważenia projektu ustawy o upoważnieniu Prezydenta RP do wydawania dekretów. W interpelacji z lipca 1938 roku zaproponował rozważenie możliwości rozwiązania wszelkich organizacji niemieckich w związku z zagrożeniem narodowosocjalistycznym, w pasie zachodniego pogranicza. Jako poseł przyczynił się do uzyskania przez KUL w Lublinie pełnych praw akademickich. Znany był z wypowiedzi skierowanych przeciwko Żydom. W 1937 jako poseł domagał się w Sejmie zakazania Żydom pod sankcją karną produkowania dewocjonaliów chrześcijańskichSprawozdanie stenograficzne z 51. posiedzenia Sejmu RP w dniu 20 marca 1937, łamy 51-52..

Po wybuchu II wojny światowej został aresztowany 21 października 1939 roku przez Niemców, był więziony w Aleksandrowie, od listopada – w zakładzie dla umysłowo chorych w Świeciu i klasztorze oo. Werbistów w Górnej Grupie. Od 28 lutego 1940 roku przebywał w obozie koncentracyjnym Stutthof, od 10 kwietnia tego roku – w Sachsenhausen. 4 maja 1942 roku został przewieziony transportem „inwalidzkim” do obozu koncentracyjnego w Dachau, gdzie zginął w komorze gazowej 15 lipca 1942 roku.

Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (19 marca 1936) „za zasługi na polu pracy społecznej”. Złoty Krzyż Zasługi (11 listopada 1934) „za zasługi na polu pracy społecznej”. Medal Niepodległości (19 grudnia 1933) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka pamiątkowa Polskiej Organizacji Wojskowej

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Absolwenci Wyższego Seminarium Duchownego we Włocławku Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie rad powiatowych II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie sejmików powiatowych II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie wydziałów powiatowych II Rzeczypospolitej Kategoria:Duchowni katoliccy – posłowie na Sejm II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Wieruszowie Kategoria:Ludzie związani z Kołem Kategoria:Ludzie związani z Pyzdrami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Odznaką pamiątkową Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ofiary KL Dachau Kategoria:Polscy duchowni katoliccy – działacze społeczni Kategoria:Polscy duchowni katoliccy – ofiary represji Niemiec nazistowskich w Polsce 1939–1945 Kategoria:Posłowie na Sejm II Rzeczypospolitej (województwo łódzkie) Kategoria:Posłowie na Sejm IV kadencji (1935–1938) Kategoria:Prezbiterzy diecezji włocławskiej Kategoria:Radni gmin miejskich II Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Więźniowie KL Sachsenhausen Kategoria:Więźniowie KL Stutthof Kategoria:Więźniowie niemieckich władz okupacyjnych w Okręgu Rzeszy Kraj Warty Kategoria:Zmarli w 1942