Towarzystwo Miłośników Miasta Poznania im. Cyryla Ratajskiego – najstarsze w Poznaniu stowarzyszenie, skupiające miłośników miasta.

Historia W 1913 założono w Poznaniu Towarzystwo Krajoznawcze. Rok później powołano w ramach towarzystwa Sekcję Miłośników Miasta Poznania, do której zadań należało między innymi troszczenie się o polskie pomniki narodowe czy profesjonalne oprowadzanie wycieczek po mieście.

Towarzystwo Miłośników Miasta Poznania zostało założone 14 grudnia 1922 w sali 15 ratusza w Poznaniu z inicjatywy Zygmunta Zaleskiego (do 1924 Zalewskizob. Bibliografia: Kronika Miasta Poznania 5-6/1924) i Cyryla Ratajskiego na wzór Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa w Krakowie. Poznańskie towarzystwo było z kolei wzorem do powstania podobnych organizacji tego typu w Bydgoszczy, Toruniu, Grudziądzu i Grodnie.

W 1939 działalność towarzystwa została przerwana przez II wojnę światową. W 1945 zostały reaktywowane struktury (po zebraniu organizacyjnym w dniu 29 majaFranciszek Jaśkowiak, Wróciłem do moich zabytków, w: red. Tadeusz Świtała, Trud pierwszych dni. Poznań 1945. Wspomnienia Poznaniaków, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, 1970, s.112, ). W zebraniu uczestniczyło blisko 40 osób. Powzięto m.in. decyzję o reaktywowaniu Kroniki stoł. Miasta Poznania. 27 lutego 1947 towarzystwo wpisano do rejestru stowarzyszeń i związków Urzędu Wojewódzkiego Poznańskiego pod nr 15postanowienie wojewody poznańskiego SPP.II – I/4/47 z 30.01.1947 opublikowane w Monitorze Polskim Nr 67 z 15 maja 1947; członkowie-założyciele: 1. Henryk Dembiński, 2. Maria Dropińska, 3. Feliks Dropiński, 4. dr Roman Graszyński, 5. Grażyna Kalkstein, 6. dr Józef Kołaczkowski, 7. Zygmunt Lisicki, 8. Kazimierz Lisiecki, 9. Marian Mika, 10. Hieronim Rozmiarek, 11. dr Maria Rymarkiewicz, 12. Stanisław Strugarek, 13. inż. Kazimierz Ulatowski, 14. Stanisław Waszak, 15. Adam Wodziczko.

W latach 60. wprowadzono nowe formy działalności - wystawy, konkursy o tematyce poznańskiej dla młodzieży, działania na rzecz ochrony środowiska czy uczestnictwo w dyskusjach nad odbudową miasta ze zniszczeń wojennych. Towarzystwo zajęło się również opieką nad miejscami pamięci narodowej oraz zabytkowymi cmentarzami. Powołano Komisję Młodzieżową pod przewodnictwem i 20-letnim kierownictwem Ireny Wingerowej i ustanowiono odznakę Młodego Miłośnika Miasta Poznania.

11 kwietnia 1984 powstał przy towarzystwie Klub im. Stanisława StrugarkaWydarzenia w Poznaniu w 1984 roku. Część druga, w: Kronika Miasta Poznania, nr 4/1985, s.133, ISSN 0137-3552.

W 1990 z inicjatywy Krystyny Srokówny i przy współpracy z Muzeum Polskim w Rapperswilu powstał Klub 6 Kontynentów pod hasłem "Nic co poznańskie nie jest mi obce". W 1993 powołano Koło Bambrów Poznańskich, a rok później dla ratowania Fary Poznańskiej Koło Przyjaciół Fary Poznańskiej (pod przewodnictwem Renaty Linette) oraz Koło Miłośników Ratusza skupiające dzieci w wieku przedszkolnym oraz młodzież szkolną (z inicjatywy G. Polarczyk).

Cele towarzystwa Celem towarzystwa jest pobudzanie obywatelskiej inicjatywy, szerzenie wszechstronnej wiedzy o dziejach i teraźniejszości miasta oraz popularyzacja poznańskich tradycji i pogłębianie tą drogą lokalnego patriotyzmu.

Towarzystwo realizuje swoje cele przez: ścisłe współdziałanie z władzami miasta w realizacji zadań towarzystwa i wypowiadanie opinii w sprawach dotyczących miasta, działalność w komisjach problemowych, klubach i kołach, działalność członków w miejscu zamieszkania, w miejscu pracy oraz w szkołach wszelkiego typu, wykłady publiczne z zakresu dziejów, stanu obecnego i przyszłości miasta, organizowanie wystaw, imprez, konkursów itp., organizowanie spotkań i dyskusji na tematy związane z miastem, inicjowanie wydawnictw o mieście, pieczę nad krajobrazem kulturowym miasta, zabytkami historycznymi oraz obiektami komunalnymi o szczególnym znaczeniu, działanie na rzecz ochrony środowiska naturalnego, współpracę z organizacjami o podobnym profilu działania, prowadzenie działalności gospodarczej zgodnie z celami statutowymi towarzystwa i służącej ich realizacji.

Władze towarzystwa Data Prezes Zarządu Zastępca Prezesa Sekretarz Skarbnik Inni członkowie Zarządu Komisja rewizyjna14 grudnia 1922Kazimierz RucińskiF. S. KrysiakZygmunt ZaleskiLudwik FrankiewiczNikodem Pajzderski, Antoni Stychel, Kazimierz Kaczmarczyk, D. Królikowski, Roman LeitgeberSt. Robiński, K. Gadebusch, Kowalski1923Nikodem Pajzderski, Antoni Stychel, Kazimierz Kaczmarczyk, D. Królikowski, Roman Leitgeber,Bolesław Erzepki, Szczęsny Dettloff, Henryk Likowski, L. Kasprowicz, M. Wicherkiewiczowa27 marca 1924Kasprowiczzmiana Skarbnika wcześniej: 31 stycznia 1924, reszta na walnym zebraniu 27.03.192430 marca 1925Kazimierz KaczmarczykNikodem Pajzderski, Antoni Stychel, Roman Leitgeber, Białkowski18 lutego 1933Adam WodziczkoA. ChybińskiZygmunt Zaleskistanowisko redaktora, St. Nowicki, Roman Leitgeber, Kazimierz Kaczmarczyk, B. Kasprowicz, J. Kuglin18 maja 1934St. NowickiWł. KultysZygmunt Zaleski, St. Nowicki, Roman Leitgeber, Kazimierz Kaczmarczyk, B. Kasprowicz, J. Kuglin,CzarneckiK. Gadebusch, Wł. Berkan, B. Kasprowicz19 maja 1936Zygmunt Zaleskirównież na stanowisku redaktoraKazimierz RucińskiB. WietrzychowskiJ. KuglinSt. Nowicki, Adam Wodziczko, Roman Leitgeber, Kazimierz Kaczmarczyk, Czarnecki31 maja 1937St. Nowicki, Adam Wodziczko, Kazimierz Kaczmarczyk, CzarneckiK. Gadebusch, Wł. Berkan, A. Chybiński10 maja 1938St. Nowicki, Adam Wodziczko, Kazimierz Kaczmarczyk, Czarnecki, M. Jabczyński4 września 1939II wojna światowa6 czerwca 1945Franciszek Jaśkowiak10 czerwca 1946Feliks Dropiński25 kwietnia 1948Ignacy Kaczmarek8 lutego 1960Józef Górski13 lutego 1961Stanisław Kubiak16 października 1978Zygmunt Wolniewicz14 marca 1983Stanisław Nawrocki17 lutego 2000Jadwiga Rotnicka12 czerwca 2008Antoni Szczuciński

Wydawnictwa Od 1923 towarzystwo wydawało Kronikę Miasta Poznania, do 1926 miesięcznik, a następnie kwartalnik. Do 1950 czasopismo było oficjalnym organem towarzystwawydawanie zawieszono z uwagi na ówczesną tendencję do centralizacji wszelkich organów, od 1956 wydawanie kontynuuje miasto Poznań.

Członkowie

Towarzystwo zostało założone przez 36 członków założycieli. Przed II wojną światową w Kronice Miasta Poznania publikowane były nazwiska nowo przyjętych wraz z krótkim opisem. W pierwszym roku istnienia pozyskano 206 członków, a do 1939 ponad 300.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne TMMP

!