Wręczyca Wielka – gmina wiejska w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim. W latach 1975–1998 położona była w województwie częstochowskim. Południowe obrzeża gminy leżą na terenie Parku Krajobrazowego Lasy nad Górną Liswartą wchodzącego w skład Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Śląskiego. Gmina należy do Lokalnej Grupy Działania realizującej projekt „Zielony Wierzchołek Śląska”.

Gminę Wręczyca Wielka utworzono z dniem 1 stycznia 1973 na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 r. Nr XX/99/72. Siedzibą gminy jest Wręczyca Wielka.

Historia Na terenie gminy zarejestrowano 38 stanowisk archeologicznych. Najdawniejsze ślady działalności człowieka pochodzą z epoki kamienia. Dobrze udokumentowane są wykopaliska z okolic Truskolasów, gdzie odkryto cmentarzyska kultury łużyckiej pochodzące z V okresu epoki brązu.

O kształtowaniu się osadnictwa na terenie gminy świadczą pozostałości po wczesnośredniowiecznym grodzie na terenie wsi Grodzisko. Miejsce to, obecnie teren rezerwatu Zamczysko, świadczy o istnieniu na tym terenie osady z czasów wczesnopiastowskich (XI wiek). Gród miał budowę pierścieniową, otoczony był wałami obronnymi i fosą, których ślady zachowały się do dziś. Nieliczne przekazy i legendy dotyczące grodziska mówią, iż spłonęło ono od uderzenia pioruna w XII wieku.

Teren dzisiejszej gminy był niegdyś ośrodkiem przemysłowym związanym z wydobyciem rudy i kuźnicami. Pozostałościami po tym wydobyciu są hałdy zlokalizowane w pobliżu miejscowości Truskolasy, Golce, Wręczyca Wielka i Kalej.

Gminę Wręczyca Wielka utworzono z dniem 1 stycznia 1973, a w obecnym kształcie istnieje ona od roku 1977. W 1999 roku w wyniku reformy administracyjnej teren gminy znalazł się w powiecie kłobuckim.

Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Wręczyca Wielka ma obszar 148,07 km², w tym: użytki rolne: 57% użytki leśne: 36%

Gmina stanowi 16,65% powierzchni powiatu.

Demografia Według danych z 30 VI 2010 r. gminę zamieszkiwało 17 258 osób.

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 17 258 100 8725 50,7 8533 49,3gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 115,6 58,6 57

thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców gminy Wręczyca Wielka w 2014 roku

Instytucje użyteczności publicznej Jednostki oświatowe znajdujące się w gminie Wręczyca Wielka Zespół Szkół we Wręczycy Wielkiej Zespół Szkół w Truskolasach Zespół Szkół w Węglowicach Zespół Szkolno-Przedszkolny w Kalei Szkoła Podstawowa w Kulejach Szkoła Podstawowa w Borowem Szkoły stowarzyszeniowe: Szkoła Podstawowa w Bieżeniu Szkoła Podstawowa w Grodzisku Przedszkole z oddziałem integracyjnym we Wręczycy Wielkiej Oddział Przedszkola we Wręczycy Wielkiej w Grodzisku Przedszkole w Truskolasach Oddział Przedszkola w Truskolasach w Pile I Oddział Przedszkola w Truskolasach w Hutce Przedszkole w Węglowicach

Placówki medyczne na terenie gminy Ośrodek Zdrowia we Wręczycy Wielkiej Ośrodek Zdrowia w Węglowicach Ośrodek Zdrowia w Truskolasach Ośrodek Zdrowia w Kalei Gabinet Fizjoterapii w Golcach

Placówki związane z działalnością kulturalną Na terenie gminy działa Gminny Ośrodek Kultury we Wręczycy Wielkiej istniejący od roku 1974. Przez 26 lat mieścił się on w budynku starej szkoły podstawowej, obecnie rozebranej. W 2000 GOK przeniósł się do nowego budynku. Mieszczą się w nim sale pozwalające na prowadzenie zajęć w różnych kołach i klubach zainteresowań. Są to m.in. „Studio Piosenki”, klub tańca towarzyskiego „Zorba”, Dziecięco - Młodzieżowa Orkiestra Dęta, zajęcia indywidualne z gry na instrumentach muzycznych, zajęcia choreografii scenicznej „Mażoretki”, taniec nowoczesny i ludowy oraz pracownia plastyczna. Budynek GOK-u służy także jako miejsce spotkań Gminnej Komisji do spraw Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Związku Emerytów i Rencistów oraz Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych.

W ośrodku działa także świetlica profilaktyczno-wychowawcza dla dzieci szkolnych. Dwa razy w tygodniu dyżuruje psycholog dla dzieci i dorosłych.

Pierwszym dyrektorem placówki był Eugeniusz Parkitny, kolejnymi Andrzej Lisiecki i Zbigniew Sabat. Od 1976 r. dyrektorem jest Andrzej Kała.

W skład GOK-u wchodzi także Gminna Biblioteka Publiczna we Wręczycy Wielkiej z filiami w: Borowem Szarlejce Truskolasach Węglowicach

Inne Bank Spółdzielczy we Wręczycy Wielkiej Filia Banku Spółdzielczego w Truskolasach Agencja PKO BP we Wręczycy Wielkiej Trzy urzędy pocztowe: Wręczyca Wielka Węglowice Truskolasy Warsztaty Terapii Zajęciowej w Hutce

Pomniki przyrody + Pomniki przyrody Gminy Wręczyca Wielka Lp. Nr Data ustanowienia Nazwa obiektu Lokalizacja 1. 57/229 1994 Wiąz górski Wręczyca Wielka 2. 57/228 1994 Grupa 2 lip Bór Zapilski 3. 57/227 1994 Grupa 3 drzew (Wiąz górski i 2 okazy olszy czarnej) Grodzisko, ul. Floriańska 3 4. 57/223 1956 Lipa drobnolistna Pierzchno 37 5. 57/224 1956 Lipa drobnolistna Pierzchno 37 6. 57/225 1963 Grupa 30 lip Truskolasy (obok kościoła) 7. 57/226 1989 Aleja 14 lip Truskolasy (cmentarz) 8. 57/230 1994 Orzech czarny Leśnictwo Połamaniec 9. 57/223 1956 Buk pospolity Leśnictwo Rybno 10. 57/312 1996 Dąb szypułkowy Leśnictwo Rybno 11. 57/313 1996 Dąb szypułkowy Leśnictwo Rybno 12. 57/314 1996 Buk pospolity Leśnictwo Rybno 13. 57/315 1996 Buk pospolity Leśnictwo Rybno 14. 57/316 1996 Grupa 12 dębów szypułkowych Leśnictwo Rybno 15. 57/316 1993 Dąb szypułkowy Leśnictwo Rybno

Sąsiednie gminy Blachownia, Częstochowa, Herby, Kłobuck, Opatów, Panki, Przystajń

Przypisy

Bibliografia Gmina Wręczyca Wielka, Wręczyca Wielka 2007, GOK.