Czersk – gmina miejsko-wiejska w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie bydgoskim.
Siedziba gminy to Czersk.
Według danych z 2014 roku, gminę zamieszkiwało 21 202 osób.
Struktura powierzchni Według danych z roku 2002 gmina Czersk ma obszar 379,85 km², w tym: użytki rolne: 29% użytki leśne: 62%
Gmina stanowi 27,84% powierzchni powiatu.
Miejscowości Miejscowości podstawowe oraz ich integralne części gminy Czersk-obszar wiejski Identyfikator SIMCNazwa miejscowościRodzaj miejscowościPołożenie geograficzne0082794Bagnawieś0082475Będźmierowicewieś0082883Bielawywieś0083256Błotakolonia0082995Brdawieś0083078Budziskawieś0083049Bukowa Górawieś0083138Cisczęść wsi Malachin0082713Czerskosada leśna1014145Czerska Strugakolonia0082819Dąbkiosada leśna0082802Dąbkiwieś0082481Duża Kloniawieś0083262Duże Wędołykolonia0083486Gartkikolonia0082541Gotelpwieś0082720Gutowiecwieś0083279Jeziórkoosada leśna0082624Juńczaosada0083285Kaliskakolonia0082618Kamionkawieś0083291Karolewokolonia0082937Kęszawieś0082653Klaskawawieś0082498Klonia-Wybudowanieczęść wsi Duża Klonia0083428Klonowicewieś0082736Kłodniawieś0082825Konewkiwieś0083300Konigortkolonia0082506Konigórtekkolonia0083003Kosowa Niwaosada0082630Koszarykolonia0083470Koślinkaczęść wsi Zapędowo0082682Krzyżwieś0082788Kurczewieś0082742Kurkowowieś0082877Kwiekiwieś0082890Lipkiwieś0082908Lipki Dolneczęść wsi Lipki0082914Lipki Górneczęść wsi Lipki0083173Listewkaosada leśna0083492Lutomosada leśna0082989Lutomwieś0083500Lutomski Mostkolonia0083032Łągwieś0083055Łąg-Koloniawieś0083109Łubnawieś0082759Łukowoosada leśna0083115Łukowowieś0083150Malachinosada leśna0083121Malachinwieś0082512Mała Kloniakolonia0083316Małe Wędołykolonia0083322Młynkikolonia0083345Modrzejewokolonia0083167Mokrewieś0082660Mosnawieś0082765Nieżurawakolonia0082564Nowa Juńczawieś0082570Nowe Prusywieś0083517Nowy Młynkolonia0083180Odryosada leśna0083204Odrywieś1014151Olszynyosada leśna0083351Olszynywieś0082831Ostrowitewieś0083368Ostrowyosada leśna0083374Płecnoosada leśna0083530Pod Łągczęść wsi Złotowo0083546Pod Łubnęczęść wsi Złotowo0083552Pod Łukowoczęść wsi Złotowo0083569Pod Malachinczęść wsi Złotowo0083575Pod Strugęczęść wsi Złotowo0083581Pod Tucholęczęść wsi Złotowo0082593Polanakolonia 0082920Pragaczęść wsi Lipki0082647Przyjaźniawieś0082587Pustkiwieś0083196Rówkikolonia0083380Rytelosada0083233Rytelwieś0995833Rytel-Dworzeckolonia0995840Rytel-Nadleśnictwokolonia0082771Sienicakolonia1066188Spierewnikosada0082601Stara Juńczawieś0083084Stare Prusywieś0082707Stodółkiczęść wsi Krzyż0082676Strugawieś0083010Suszekosada0083090Szałamajewieś0082950Szyszkowiecwieś0082854Twarożnicaosada leśna0083397Ubogaosada leśna0083227Urożaosada leśna0082860Ustronieosada leśna0082966Wądoływieś0082529Wędowoosada0083405Wieckwieś0083457Wojtalosada leśna0083440Wojtalwieś0083061Wybudowania Łęskieczęść wsi Łąg-Kolonia0083411Wybudowania Wieckieczęść wsi Wieck0083210Wybudowanie Odrowskieczęść wsi Odry0083144Wybudowanie pod Kosobudyczęść wsi Malachin0083463Zapędowowieś0082535Zaporakolonia0083434Zawadawieś0082972Złe Mięsowieś0083523Złotowowieś0083026Żukowowieś Źródła: Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (xls), oraz , Zbiory danych państwowego rejestru nazw geograficznych ---
Demografia Dane z 30 czerwca 2004 roku: Opis Ogółem Kobiety Mężczyźnijednostka osób % osób % osób %populacja 20 380 100 10 206 50,1 10 174 49,9gęstość zaludnienia(mieszk./km²) 53,7 26,9 26,8
Piramida wieku mieszkańców gminy Czersk w 2014 roku: 690x480px
Infrastruktura Transport kolejowy Przez miasto i gminę przebiegają trzy linie kolejowe, z obsługującymi gminę stacjami i przystankami kolejowymi:
Nazwa i przebieg linii Stacje i przystanki kolejowe na terenie gminy linia kolejowa nr 203 z Tczewa do Kostrzyna nad Odrą Łąg, Czersk, Gutowiec, Rytel Wieś, Rytel linia kolejowa nr 215 z Laskowic Pomorskich do Bąka Będźmirowice, Czersk linia kolejowa nr 201z Nowej Wsi Wielkiej do Gdyni Łąg Południowy, Szałamaje, Wojtal
Transport drogowy Przez teren miasta i gminy przebiegają następujące drogi: Drogi krajowe: Grzechotki – Malbork – Starogard Gdański – Czarna Woda - Czersk - Chojnice – Człuchów – Wałcz – Gorzów Wielkopolski – Kostrzyn nad Odrą (główna droga przebiegająca przez miasto i gminę - popularnie zwana Berlinką), stanowiąca połączenie Czerska z Trójmiastem i Piłą i Koszalinem. Drogi wojewódzkie Mąkowarsko – Tuchola - Czersk, stanowiąca połączenie z Bydgoszczą. Komunikację autobusową w Czersku i okolicy zapewniają przedsiębiorstwa PKS Chojnice i PKS Starogard Gdański. Miasto posiada bezpośrednie połączenia autobusowe z Gdańskiem, Bydgoszczą, Chojnicami, Tucholą, Starogardem Gdańskim, Tczewem, Czarną Wodą oraz mniejszymi miejscowościami w bliskiej okolicy.
Transport wodny W zasadzie słabo rozwinięty, przez gminę przepływa Czerska Struga (rzeka) nadająca się jedynie na odcinkach do uprawiania turystyki kajakowej.
Ochrona przyrody Rezerwat przyrody Cisy nad Czerską Strugą Rezerwat przyrody Kręgi Kamienne Rezerwat przyrody Mętne Rezerwat przyrody Ustronie Tucholski Park Krajobrazowy
Sołectwa W skład gminy wchodzi 20 sołectw: Będźmierowice, Gotelp, Gutowiec, Klaskawa, Krzyż, Kurcze, Lipki, Łąg, Łąg-Kolonia, Łubna, Łukowo, Malachin, Mokre, Mosna, Odry, Rytel, Wieck, Zapędowo, Zapora, ZłotowoStrona gminy, sołectwa i osiedla
Pozostało 77 miejscowości podstawowych: Badzianko, Bagna, Bielawy, Błota, Brda, Budziska, Bukowa Góra, Cegielnia, Czersk (leśniczówka), Czerska Struga, Dąbki, Dąbki (leśniczówka), Duża Klonia, Duże Wędoły, Gartki, Jeziórko, Juńcza, Kaliska, Kameron, Kamionka, Karolewo, Kęsza, Klonowice, Kłodnia, Konewki, Konigort, Konigórtek, Kosowa Niwa, Koszary, Kurkowo, Kwieki, Listewka, Lipki Dolne, Lipki Górne, Lutom, Lutom (leśniczówka), Lutomski Most, Łukowo (leśniczówka), Malachin (leśniczówka), Mała Klonia, Małe Wędoły, Młynki, Modrzejewo, Nieżurawa, Nowa Juńcza, Nowe Prusy, Nowy Młyn, Odry (leśniczówka), Olszyny, Olszyny (osada leśna), Ostrowite, Ostrowy, Płecno, Polana, Przyjaźnia, Pustki, Rówki, Rytel (osada), Rytel-Dworzec, Rytel-Nadleśnictwo, Rytel Zarzecze, Sienica, Spierewnik, Stara Juńcza, Stare Prusy, Struga, Stodółki, Suszek, Szałamaje, Szary Kierz, Szyszkowiec, Twarożnica, Uboga, Uroża, Ustronie, Wądoły, Wędowo, Wojtal, Wojtal (gajówka), Zawada, Złe Mięso, Żukowo.
Sąsiednie gminy Brusy, Chojnice, Czarna Woda, Kaliska, Karsin, Osieczna, Stara Kiszewa, Śliwice, Tuchola
Przypisy [https://bip.czersk.pl/2182.html?file=23580 Raport o stanie gminy Czersk w 2025. Przeglądanie TERYT