thumb|240px|Benjamin Bilse Johann Ernst Benjamin Bilse (ur. 17 sierpnia 1816 w Legnicy, zm. 13 lipca 1902 tamże) – niemiecki dyrygent i kompozytor, popularyzator muzyki symfonicznej, legniczanin.
Ojcem jego był Benjamin Bilse prowadzący zajazd „Zum Schwarzkretscham” (Pod Czarną Karczmą) na Przedmieściu Głogowskim w Legnicy. Matką była Anna Rozyna z domu Stier. Ojciec zmarł w 1831 roku, pozostawiając żonę z pięciorgiem dzieci. Benjamin Bilse naukę muzyki rozpoczął w 1830 roku w wieku 14 lat. Muzyki uczył go ówczesny legnicki muzyk miejski Ernst Friedrich Scholz. Pod jego kierunkiem Bilse zdobył umiejętność gry na skrzypcach i gry w zespole. Grał również na harfie, rogu i trąbce. Prawdopodobnie ojciec jego też był muzykiem i dał mu podstawy wykształcenia. Już w dzieciństwie Benjamin Bilse posiadał spore umiejętności muzyczne. Dzięki pomocy dwóch zamożnych legniczan udał się na studia do Wiednia. W Wiedniu studiował dyrygenturę i naukę gry na skrzypcach. Uczył go znany wirtuoz pochodzenia węgierskiego Joseph Böhm. W czasie studiów grywał w orkiestrze Johanna Straussa, jako pierwszy skrzypek, zarabiając w ten sposób na życie. Po powrocie w wieku 26 lat ze studiów zaczął ubiegać się o posadę dyrektora miejskiej orkiestry. Stanowisko to objął 1 października 1842 roku. Rok później, gdy Friedrich Wilhelm Tschirch został powołany na stanowisko organisty i kantora w głównym kościele w Legnicy, rozpoczął z nim współpracę. W tym okresie Bilse skompletował pełną i dobrze wyszkoloną orkiestrę symfoniczną. Ponieważ magistrat miejski początkowo finansował tylko 6 koncertów rocznie, sam wypłacał honoraria muzykom za pozostałe koncerty. W tym celu musiał się podejmować dobrze płatnych kontraktów. Koncertował wszędzie, w Legnicy i okolicy, grał w śląskich i czeskich uzdrowiskach. Gdy w 1844 roku otwarto linię kolejową Wrocław - Berlin, wykorzystał możliwość szybkiego przemieszczania się z orkiestrą.
Popularność zdobyta, jako kompozytor i dyrygent, dorównuje sławie największych mistrzów XIX wieku, jak np. Johann Strauss. Bilse koncertował w całej Europie. W 1882 r. 54 muzyków odeszło z jego zespołu i założyło własną orkiestrę nazwaną Ehemalige Bilsesche Kapelle (Dawna Orkiestra Bilsego), która stała się wkrótce znana jako Berliner Philharmoniker. Bilse usiłował odbudowywać zespół, ale ostatecznie w 1884 r. wrócił do rodzinnego miasta.
Przez wiele lat wraz z legnicką orkiestrą grywał w Dolinie Szwajcarskiej w Warszawie, w tym także polskie utwory. Był zaprzyjaźniony ze Stanisławem Moniuszką. Komponował utwory na orkiestrę, m.in. tańce.
Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi Orderu Korony Wendyjskiej, 1875 (Meklemburgia) Order Świętego Stanisława III Klasy, 1876 (Rosja) Krzyż Kawalerski I Klasy Orderu Alberta, 1876 (Saksonia) Krzyż Kawalerski I Klasy Orderu Fryderyka, 1876 (Wirtembergia) Krzyż Kawalerski II Klasy Orderu Zasługi św. Michała, 1876 (Bawaria) Krzyż Kawalerski Orderu Hohenzollernów, 1880 (Prusy) Krzyż Kawalerski Orderu Danebroga, 1881 (Dania) Order Orła Czerwonego III Klasy z Kokardą, 1885 (Prusy) Order Lwa Zeryngeńskiego (Badenia) Order Medżydów (Turcja)
Przypisy Kultusministerium: Personalakten von Künstlern, Schriftstellern etc., 2023 Geheimes Staatsarchiv Preußischer Kulturbesitz (archivdatenbank.gsta.spk-berlin.de)
Linki zewnętrzne
Strona domowa Benjamin Bilse – nuty w bibliotece Polona
Kategoria:Niemieccy dyrygenci Kategoria:Niemieccy kompozytorzy Kategoria:Ludzie urodzeni w Legnicy Kategoria:Ludzie związani z Legnicą przed 1945 Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Wendyjskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Alberta Kategoria:Odznaczeni Orderem Fryderyka (Wirtembergia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Świętego Michała (Bawaria) Kategoria:Odznaczeni Orderem Hohenzollernów Kategoria:Odznaczeni Orderem Danebroga Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Czerwonego Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Zeryngeńskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Medżydów Kategoria:Zmarli w 1902 Kategoria:Urodzeni w 1816