Kolej (również kolej żelaznaKolej żelazna, Encyklopedia Gutenberga.) – droga szynowa wraz z przeznaczonymi do ich eksploatacji budowlami, urządzeniami oraz poruszającym się po tych drogach taborem, służąca do przewozu osób i rzeczy..

Według innej definicji kolej oznacza linię komunikacyjną, zbudowaną z szyn, wyłącznie do użytku przez pojazdy szynoweRozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/643 z dnia 18 kwietnia 2018 r. w sprawie statystyki transportu kolejowego ()..

Kolej była pierwszym efektywnym środkiem masowego transportu lądowegoPo kolei. Miejsca, wyzwania, inspiracje, s. 86..

Do kolei użytku niepublicznego zaliczane były również bocznice kolejowe, połączone z siecią kolei użytku publicznego.

Elementy infrastruktury kolejowej są prezentowane m.in. na mapach kolejowych. thumb|Kolej; na zdjęciu widać lokomotywę EP08-001|alt=Na zdjęciu widać zbliżający się do widza pociąg z wagonami przedziałowymi, na przedzie którego jedzie niebieska lokomotywa z włączonymi lampami. Obok kolejne tory, nad nią przewody elektryczne.

Historia kolei

Kolej, począwszy od 4. dziesięciolecia XIX w., znalazła zastosowanie jako środek transportu w Europie. Rozpowszechnienie kolei spowodowało olbrzymi przewrót w transporcie, w życiu gospodarczym, kulturalnym i politycznymJoachim Bartoszewicz: Podręczny słownik polityczny. Do użytku posłów, urzędników państwowych, członków ciał samorządowych i wyborców, s. 329–331..

Kolej przeobrażała charakter gospodarczy państw, jak np. w Szwajcarii, która dzięki kolejom z kraju pasterskiego i rolniczego stała się krajem wybitnie przemysłowym. Wzmacniała spoistość państw przez zbliżanie odległych granicznych terenów do centrum, np. Kolej Transsyberyjska, która na początku XX w. połączyła wschodnią Syberię i Mandżurię z Rosją europejską. Wzmacniała też zdolności militarne i obronne państwa, umożliwiając szybką mobilizację i przerzucanie wojsk oraz łatwe ich zaopatrzenie.

Historia kolei w Polsce

Ustawa z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach definiowała kolej jako:

1) drogi szynowe wraz z przeznaczonymi do ich eksploatacji i utrzymania budowlami, urządzeniami oraz poruszającym się po tych drogach taborem, służące do przewozu osób, przesyłek oraz ładunków,

2) urządzenia transportowe linowe i linowo-terenowe, służące do publicznego przewozu osób w celach turystyczno-sportowych.

Według ww. ustawy koleje dzieliły się na.: koleje użytku publicznego – przeznaczone do publicznego przewozu osób i przesyłek, koleje użytku niepublicznego – służące do wyłącznego użytku eksploatujących je jednostek.

Zobacz też

Transport kolejowy Transport szynowy

Przypisy

*