thumb|Ulica Stefana Okrzei przy ulicy Wrzesińskiej, widok w kierunku wschodnim (2020) Ulica Stefana Okrzei – ulica w dzielnicy Praga-Północ w Warszawie.

Historia Ulica to dawna droga narolna, oddzielająca grunty Pragi od gruntów Skaryszewa. Biegła od brzegu Wisły do dawnego traktu do Woli Ząbkowskiej (współczesnej ulicy Ząbkowskiej). Pierwotnie, ze względu na nawierzchnię (była w tamtym czasie jedną z nielicznych wybrukowanych ulic na Pradze), nazywana Brukowaną, a po 1815 roku – Brukową. Obecną nazwę nadano w 1949 roku.

W 1792 roku przy ulicy znajdowało się m.in. 18 drewnianych domów. Ulica prowadziła do przeprawy przez Wisłę; u jej wylotu budowano w II połowie XVIII i na początku XIX wieku sezonowe mosty łyżwowe (m.in. most Ponińskiego). Po 1809 roku funkcję ulicy przelotowej przejęła równoległa ulica Szeroka (nazywana również Brukową, od 1991 roku ks. Ignacego Kłopotowskiego), przy której mosty łyżwowe wznoszono do 1864 roku, tj. do czasu oddania do użytku mostu Kierbedzia.

W XIX wieku w okolicy zaczęły powstawać zakłady przemysłowe m.in. Warszawskie Towarzystwo Wyrobów Metalowych i Emaliowanych „Wulkan”, przeniesione tutaj w 1864 roku z lewobrzeżnej części miasta. Pracował tam późniejszy patron ulicy Stefan Okrzeja. Przed 1898 rokiem przy ulicy rozpoczęła działalność manufaktura pończoszniczo-trykotowa Augusta Marschela, przebudowana po 1915 roku na młyn Fiszela Fuchsa. Nieruchomość ta została w 1930 roku przejęta przez Przetwórczą Spółdzielnię Pracy „Warmłyn”; relikty budynku młyna (ceglana elewacja magazynu) zostały w 1999 roku wkomponowane w kompleks apartamentowo-usługowy „Symfonia” (nr 23).

Od lat 90. XIX wieku przy Brukowej zaczęły powstawać wielkomiejskie eklektyczne kamienice, wśród nich wzniesiona w 1906 roku narożna kamienica Pod Sowami (nr 26).

W 1925 roku po południowej stronie Brukowej powstały nowoczesne obiekty rzeźni miejskiej. W latach 1924–1926 przy ulicy (z frontem do ulicy Sierakowskiego) wzniesiono monumentalny budynek Żydowskiego Domu Akademickiego, przeznaczony dla studiujących w Warszawie studentów żydowskich.

Zabudowa ulicy została częściowo zniszczona podczas II wojny światowej. Szczególnie ucierpiała podczas walk o Pragę we wrześniu 1944 oraz niemieckiego ostrzału artyleryjskiego z lewego brzegu Wisły. W latach 1945−1946 stanowiła dojazd do mostu wysokowodnego.

26 marca 1949 roku uchwałą Rady Narodowej m.st. Warszawy ulicy Brukowej nadano imię Stefana Okrzei.

W związku z uciążliwością dla otoczenia po wojnie podjęto decyzję o stopniowej rozbiórce rzeźni. W latach 1964–1967 między ulicami Okrzei, Panieńską, Olszową i Wybrzeżem Szczecińskim powstało osiedle Panieńska. W latach 1997–1999 pod numerem 1a wzniesiono neomodernistyczny budynek biurowy Dominanta Praska.

Na osi ulicy Okrzei powstała kładka na Wiśle oddana do użytku w 2024 roku.

Ważniejsze obiekty Pomnik Kościuszkowców Osiedle Panieńska Kamienica Mintera Żydowski Dom Akademicki Dom Generalny Sióstr Loretanek (ul. ks. I. Kłopotowskiego 18) Kamienica Pod Sowami zabytkowa kamienica nr 30

Obiekty nieistniejące Fabryka Ślusarska Zagórnego i Ogórkiewicza

Przypisy

Bibliografia

Okrzei Kategoria:Praga-Północ