Ewa Kruk (ur. 5 grudnia 1944 w Mościcach, zm. 28 sierpnia 2005 we Francji) – polska reżyserka, twórczyni filmów dokumentalnych i fabularnych.
Życiorys Jej ojcem był inżynier wywodzący się ze Lwowa. Do 1950 mieszkała z rodziną w Mościcach, potem przeniosła się do Warszawy. Po nieudanej próbie dostania się na PWSTiF w Łodzi podjęła studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Po roku ponownie spróbowała dostać się na studia filmowe w Łodzi, tym razem z sukcesem. W latach 1963–1964 studiowała na Wydziale Operatorskim, później przeniosła się na Wydział Reżyserski. Dyplom uzyskała w 1971.
W 1972 za film Sezon otrzymała Nagrodę Klubu Krytyki Filmowej Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich na Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Krakowie, a dwa lata później Brązowego Lajkonika na Krakowskim Festiwalu Filmowym za film Pradziadek Sól. Nakręciła też serię reportaży z placów budowy. W 1974 nakręciła na potrzeby telewizji swój pierwszy film fabularny – Koniec babiego lata, który przedstawiał zderzenie obyczajowości wiejskiej i miejskiej, a przedstawiony tam wizerunek mieszkańców wsi był na tyle niekorzystny, że pisarz wiejski Józef Morton groził Kruk sądem.
W 1975 wyszła za francuskiego reżysera dźwięku, Paula Grangera. W 1976 otrzymała II Nagrodę Międzynarodowego Stowarzyszenia Dziennikarzy Turystycznych na Festiwalu Filmów Turystycznych w Szpindlerowym Młynie za film Jest jeszcze taka szansa. W 1977 nakręciła film Palace Hotel na podstawie powieści Stanisława Dygata pt. Dworzec w Monachium; Dygat był także współautorem scenariusza. Film został silnie skrytykowany podczas kolaudacji, w której wzięły udział 22 osoby, w tym Janusz Wilhelmi, szef Komitetu Kinematografii. Kruk i Dygatowi zarzucano niezgodny z prawdą i krzywdzący dla Polaków obraz okupacji (np. łagodne zachowanie Niemców podczas rewizji czy scena rabowania płonącej ambasady francuskiej przez warszawiaków), zdaniem uczestniczącego w kolaudacji Bohdana Poręby na tyle szkalujący Polaków i zafałszowujący obraz ich okupacyjnych losów, że reżyserce należałoby wytoczyć proces. W obronie Kruk stanęli m.in. Jerzy Kawalerowicz (chwalący ją za dobre przełożenie prozy Dygata na język filmu) oraz Aleksander Ścibor-Rylski. Reżyserki stanowczo bronił także Dygat, biorąc na siebie całą odpowiedzialność za scenariusz i jego wymowę ideologiczną. Janusz Wilhelmi uznał film za niewłaściwy, prezentując tę opinię jako stanowisko Komitetu Kinematografii. Oskarżony o antypolskość Dygat, chorujący na serce, doznał pogorszenia stanu zdrowia i zmarł kilka tygodni później. Rozwiązano też Zespół Filmowy Pryzmat, w którym film powstał, ze względu m.in. na negatywne kolaudacje filmów w nim powstałych, w tym właśnie Palace Hotel. Sam film miał premierę dopiero w 1983.
W 1977 urodziła córkę, Nathalie Granger. W tym samym roku wyjechała z Polski do Francji, częściowo w wyniku rozczarowania po nieudanej kolaudacji Palace Hotelu, częściowo ze względu na okoliczności rodzinne. We Francji nadal zajmowała się kinem, kręcąc filmy telewizyjne i dokumentalne oraz prowadząc warsztaty filmowe dla trudnej młodzieży. Zmarła 28 sierpnia 2005.
Filmografia Z tamtej strony (1970) Osadnicy (1971) Sezon (1971) Ktoś od nich (1972) Hydrobudowa (1972) Pradziadek Sól (1973) Limanowa'74 (1974) Koniec babiego lata (1974) Jest jeszcze taka szansa (1976) Palace Hotel (1977) 13 marca (org. 13 mars, 1982, zrealizowany dla Stowarzyszenia na Rzecz Praw Polaków) Imperium Noisiel (org. L'empire de Noisiel, 1983, na zlecenie francuskiego Ministerstwa Kultury) Dom czterech pór (org. Maison á quatre temps, 1988) Nowi Europejczycy (org. The New Europeans, 1991) Dom św. Kazimierza (org. St. Casimir, 1993) Tawerny, Marna i akordeon (org. Les Guinguettes, la Marne er l'accordeon, 1993) Samotności (org. Solitudes, 1995, zrealizowany na zlecenie brukselskiego Centrum Zapobiegania Samobójstwom) Z gospodarstwa do mieszkania (org. De la ferme à l'appart, 1996) W polu kwiatów (org. Dans un Champs de Fleurs, 1999, zrealizowany na zlecenie Centrum Edukacji Pacjenta w Godinne)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Polscy reżyserzy filmowi Kategoria:Urodzeni w 1944 Kategoria:Zmarli w 2005