Isaak Zacharowicz Sztejnberg, Isaac Steinberg, ros. Исаак Захарович Штейнберг (ur. 13 lipca 1888 w Dyneburgu, zm. 2 stycznia 1957 w Nowym Jorku) – komisarz ludowy (minister) sprawiedliwości Rosyjskiej Republiki Radzieckiej/RFSRR (1917–1918).
Życiorys Studiował na Uniwersytecie Moskiewskim, działacz partii eserowców, aresztowany i w 1907 skazany na dwa lata zesłania do guberni tobolskiej, później wyemigrował na pewien czas do Niemiec, po powrocie do Rosji pracował jako adwokat w Ufie. Od 1917 komisarz rolnictwa Ufijskiego Komitetu Wojskowo-Rewolucyjnego, od grudnia 1917 działacz Lewicowych Eserowców. W grudniu 1917 w demokratycznych wyborach do Zgromadzenia Ustawodawczego Rosji wybrany na deputowanego z listy partii eserowców (okręg ufijski)Штейнберг Исаак Захарович (13.07. 1888, Двинск Витебской губ. – 2.01.1957, Нью-Йорк). Уфимский округ. № 9 – эсеры и Совет КД. Штейнберг Исаак Захарович.. Od grudnia 1917 do 1918 członek KC Partii Lewicowych Eserowców. Od 25 grudnia 1917 do 18 marca 1918 ludowy komisarz sprawiedliwości Rosyjskiej Republiki Radzieckiej/Rosyjskiej FSRR, równolegle kierownik wydziału Ludowego Komisariatu Sprawiedliwości RFSRR i szef Zarządu Więzień Ludowego Komisariatu Sprawiedliwości RFSRR. Kwestionował aresztowania przeprowadzane przez Czeka, niejednokrotnie uwalniając więźniów (m.in. Władimira Burcewa), wszedł w konflikt z Feliksem DzierżyńskimKonflikty takie były nieuniknione, gdyż dekret powołujący WCzK zapewne celowo określał jej uprawnienia mgliście, prócz „prowadzenia śledztwa” i „kierowania sprawy do Trybunału” miała ona także samoistnie orzekać „konfiskaty, wysiedlenia, pozbawienia kartek zaopatrzeniowych, ogłaszanie list wrogów ludu itp.” Postanowienie z 7/20 grudnia 1917 o utworzeniu WCzK .. Próbował poddać działania Czeka nadzorowi innych resortów. Zgodnie z projektem Sztejnberga „Aresztowanie i wszczynanie spraw posłów do Zgromadzenia Ustawodawczego i innych osób, których zatrzymanie ma wybitne znaczenie polityczne, nastąpić ma tylko za zgodą Komisariatów Ludowych: Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych”Ostateczny tekst, przeredagowany przez Lenina, brzmiał „O aresztowaniach mających wybitne znaczenie polityczne Komisje Nadzwyczajne powiadamiają Ludowe Komisariaty: Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych” zaś „wniesienie do Sownarkomu skargi na działania Komisji nie wstrzymuje zaskarżonego działania” (Poprawka projektu postanowienia Sownarkomu o rozgraniczeniu zadań Ludowego Komisariatu Sprawiedliwości i WCzK z , w: В. И. Ленин и ВЧК. Сборник документов, Moskwa 1975, Dok nr 23, s. 44).. Wnioskował też, by zadania Czeki ograniczyć do działań wstępnych a śledztwo powierzyć komisji śledczej przy TrybunaleTamże, Dok nr 35.. Zaprotestował przeciw dekretowi z 21 lutego 1918 o rozstrzeliwaniu bez sądu nieprzyjacielskich agentów, spekulantów, grabieżców, chuliganów i kontrrewolucyjnych agitatorówTamże, Dok nr 38.. Podał się do dymisji wraz z innymi eserowskimi komisarzami w proteście przeciw zawarciu traktatu brzeskiego, wyjechał do Kurska organizować eserowską partyzantkę antyniemiecką.
10 lutego 1919 aresztowany przez Czeka, w czerwcu 1919 zwolniony. W roku 1923 wyjechał za granicę, został pozbawiony obywatelstwa ZSRR. W latach 1923–1933 przebywał w Niemczech, współpracował z tzw. Międzynarodówką Wiedeńską. Po dojściu NSDAP do władzy w Niemczech wyemigrował w 1933 do Wielkiej Brytanii. W latach 1939–1943 mieszkał w Australii, następnie w USA, gdzie zmarł. Autor wspomnień.
Jego bratem był filozof , synem – amerykański historyk sztuki i krytyk .
Przypisy
Bibliografia Przewodnik po historii Partii Komunistycznej i ZSRR (ros.) (ros.)
Kategoria:Deputowani do Zgromadzenia Ustawodawczego Rosji 1918 Kategoria:Działacze eserowców Kategoria:Lewicowi eserowcy Kategoria:Ludzie urodzeni w Dyneburgu Kategoria:Ofiary represji komunistycznych w Europie 1917–1991 Kategoria:Rosyjscy Żydzi Kategoria:Urodzeni w 1888 Kategoria:Zmarli w 1957