Antyszyizm – uprzedzenie lub nienawiść wobec muzułmanów szyickich na podstawie ich religii i dziedzictwa. Termin został po raz pierwszy zdefiniowany przez Shia Rights Watch w 2011 roku, ale używany jest w nieoficjalnych badaniach i artykułach naukowych od dziesięcioleciShia Rights Watch: „Anti-Shi’ism” (ang.).Elie Kedourie (kwiecień 1988). Anti-Shi’ism in Iraq under the Monarchy. Middle Eastern Studies. 24 (2): 249–253..
Spór o prawidłowego następcę Mahometa doprowadził do powstania dwóch głównych sekt islamu, sunnitów i szyitów. Sunnici, utrzymują, że każdy członek klanu Kurajszytów może potencjalnie stać się następcą Proroka, jeśli decyzja podjęta zostanie większościowo. Szyici twierdzą jednak, że tylko człowiek wybrany przez Boga poprzez Proroka (hadis Ghadir Chumm), może stać się jego następcą, w taki sposób imam Ali (i reszta rodziny Proroka) stał się jedynym suwerenem duchowym i politycznym po śmierci Mahometa. Ustabilizowani militarnie i utrzymujący władzę nad rządami Umajjadów, władcy sunniccy postrzegali szyitów jako zagrożenie – zarówno dla ich politycznej, jak i religijnej władzy.
Pod rządami Umajjadów, sunniccy władcy dążyli do marginalizacji i eksterminacji szyickiej mniejszości, dalsze prześladowania trwały za panowania dynastii Abbasydów. Historycznie, prześladowania szyitów przez sunnickich współwyznawców często charakteryzowała brutalność i akty ludobójstwa. Społeczność szyicka wynosi około 10–15% całej ludności muzułmańskiej, do dziś szyici pozostają marginalizowani w wielu krajach arabskich o większości sunnickiej, bez prawa aby swobodnie praktykować swoją religię bądź uzyskać status większościowyVali Nasr (2006). The Shia Revival: How Conflicts Within Islam Will Shape the Future. W.W. Norton & Company Inc. , s. 52–53.. Radykalni sunnici uznają szyitów za apostatów i niewiernych, traktując szyickich cywili jako usprawiedliwiony cel ataków terrorystycznych.
Historyczne prześladowania Kwestia sukcesji po Mahomecie W chwili śmierci Mahometa przed muzułmańską wspólnotą stanęło zadanie rozstrzygnięcia sprawy następstwa po nim. Zgodnie z muzułmańską tradycją, powracając ze swojej ostatniej pielgrzymki do Mekki (później nazwaną „pożegnalną”), Mahomet 16 marca 632/18. zu al-hidżdża 10. roku zatrzymał się nad Stawem Chumm i wziąwszy Alego za rękę powiedział: „O ludzie, wiedzcie, że czym Aaron był dla Mojżesza, tym Ali jest dla mnie, z wyjątkiem tego, że po mnie nie będzie żadnego proroka i on będzie waszym obrońcą/następcą (walī) po mnie. Dlatego Ali jest panem każdego, którego ja jestem panem”. Potem zaś podniósł rękę Alego i powiedział: „O Boże, bądź miłosierny dla tego, kto jest oddany Alemu, okaż wrogość temu, kto jest jego wrogiem, daj zwycięstwo temu, kto pomaga Alemu, i opuść tego, kto opuści Alego. Niech prawda prowadzi Alego do końca jego życia”Za: I. K. Poonowala 'Alī B. Abí Tāleb I. Life w Encyclopaedia Iranica i Janusz Danecki Podstawowe..., op. cit., s. 271..
Zdaniem szyitów Mahomet w ten sposób jasno objawił, że Ali ma przejąć po nim władzę, która następnie ma przejść na jego potomków. Sunnici zakładają, iż następcą Mahometa nie musiał być jego członek rodziny, jak i potomek. W dniu śmierci Mahometa, w trakcie sekretnej narady jego następcą (to jest kalifem) został mniejszościowo wybrany Abu Bakr, co według szyitów było jawnym pogwałceniem woli Mahometa. Sekretny wybór Abu Bakra, rozpoczął wojnę domową. Pierwszy kalif sunnitów, wysłał swoje armie przeciwko innym towarzyszom proroka, jak i plemionom arabskim, które odmówiły złożenia mu przysięgi na wierność. Aisza, córka Abu Bakra, walczyła z Alim w bitwie wielbłądziej, którą przegrała, Mu’awija I założyciel sunnickiej dynastii Umajjadów, starł się z Alim w bitwie pod Siffin, syn i następca Mu’awiji, drugi kalif sunnickiej dynastii Umajjadów Jazid I, zabił Husajna ibn Alego (wnuk Mahometa, syn Fatimy i Alego, młodszy brat Hasana) w bitwie pod Karbalą. Prześladowania dalszej rodziny proroka i muzułmanów którzy obrali ich stronę, trwają do dzisiaj.
Umajjadzi Wnuk Mahometa, Husajn ibn Ali, odmówił złożenia przysięgi wierności i zaakceptowania władzy sunnickiego kalifa Jazida I. Wkrótce po tym, w 680 roku, Jazid wysłał tysiące żołnierzy kalifatu Umajjadów, aby rozpoczęli oblężenie karawany Husajna. Podczas bitwy pod Karbalą, po odparciu wojsk umajjadzkich przez sześć dni, Husajn i jego siedemdziesięciu dwóch towarzyszy zostało zabitych, następnie ściętych, a ich głowy zostały wysłane z powrotem do kalifa w Damaszku. Podczas gdy męczeństwo imama Husajna zakończyło perspektywę bezpośredniego zagrożenia wobec władzy sunnickiego kalifatu Umajjadów, to wydarzenie także ułatwiło szyitom uzyskanie argumentu do moralnego oporu wobec panującej dynastii i jej żądańVali Nasr (2006). The Shia Revival: How Conflicts Within Islam Will Shape the Future. W.W. Norton & Company Inc. , s. 41.. Pozostali członkowie rodziny Mahometa zabici za panowania sunnickich Umajjadów to: Ali ibn Husajn został otruty z rozkazu kalifa Al-WalidaDonaldson, Dwight M. (1933). The Shi’ite Religion: A History of Islam in Persia and Irak. Burleigh Press. s. 101–111., Muhammad al-Bakir otruty za panowania kalifa al-Malika.
Abbasydzi Po upadku kalifatu Umajjadów prześladowania dalszej rodziny proroka Mahometa i szyitów były kontynuowane za panowania sunnickiego kalifatu Abbasydów. Kolejnymi ofiarami byli Dżafar as-Sadik, otruty z rozkazu kalifa Al-Mansura, Musa al-Kazim, z rozkazu Harun ar-Raszida, Ali ar-Rida, otruty za panowania Al-Mamuna, Mahomet al-Dżawad otruty przez Al-Mutasima, Hasan al-Askari, otruty z rozkazu kalifa Al-Mu’tamida.
Po mongolskim złupieniu stolicy kalifatu abbasydów, mimo że Mongołowie byli szamanistami, uprzedzenia wobec szyitów stały się częstsze: sunnici oskarżali ich o każde nieszczęście i problemVali Nasr (2006). The Shia Revival: How Conflicts Within Islam Will Shape the Future. W.W. Norton & Company Inc. , s. 53..
Prześladowania za Seldżukidów/imperium Osmańskiego W odpowiedzi na wzrost popularności islamu szyickiego Imperium Osmańskie wymordowało muzułmanów szyickich w Anatolii. W 1514 roku sułtan osmański Selim I Groźny nakazał masakrę szyitów anatolijskichGeorge C. Kohn (2007.) Dictionary of Wars. Infobase Publishing. , s. 385.. Według Dżalala Al-e-Ahmada, „Sułtan Selim I posunął się do takiego stopnia iż stwierdził, że zabicie jednego szyity ma większą wartość w tym świecie i następnym jak zabójstwo 70 chrześcijan”Jalal Al-e Ahmad (1982). Plagued by the West, tłumaczenie Paul Sprachman Delmor, NY: Center for Iranian Studies, Columbia University.. Setki tysięcy szyitów zostało zabitych w imperium Osmańskim, w tym Alewici w Turcji, Alawici w Syrii i szyici w LibanieVali Nasr (2006). The Shia Revival: How Conflicts Within Islam Will Shape the Future. W.W. Norton & Company Inc. , s. 65–66..
Syria Alawici wyznający synkretyczny prąd religijnyNaukowcy spierają się odnośnie do tego czy alawizm należy uznać za odłam współczesnego islamu szyickiego, czy też odrębną, wyrosłą na gruncie wczesnego szyizmu religię synkretyczną. byli poddawani intensywnej sunnifikacji za panowania sułtanatu mameluków. Muhammad Ibn Battuta pisał, iż mamelucy rozkazali wybudować meczet sunnicki w każdej alawickiej wiosce, na co alawici odpowiedzieli budując je na obrzeżach swoich siedlisk w celu trzymania w nich zwierząt hodowlanych„Każda wioska wybudowała meczet jak najdalej od własnych domów, włościanie jego nie odwiedzają, ani o niego nie dbają. Często używają go do przechowywania trzody i osłów. Często gdy nieznajomy pojawia się i idzie do meczetu aby wezwać wyznawców do modlitwy, oni krzyczą do niego: „Przestań ryczeć, twoja pasza nadchodzi.” (Every village built a mosque far from the houses, which the villagers neither enter nor maintain. They often shelter cattle and asses in it. Often a stranger arrives and goes to the mosque to recite the [Islamic] call to prayer; then they yell to him, ‘Stop braying, your fodder is coming.’”) – Ibn Battuta, w Daniel Pipes (1992). Greater Syria. Oxford University Press. . s. 161.. Po upadku mameluków, władzę nad regionem przejęło imperium Osmańskie. Alawitów poddawano fizycznej eksterminacji, ostatecznie sprowadzając ich do roli poddańczej wobec władców sunnickich. Do upadku imperium osmańskiego, alawitom nie wolno było nawet zeznawać w sądzieDavid D. Kickpatrick (3 września 2012). In Syrian Conflict Children Speak Of Revenge Against Alawites. The New York Times.. Utworzenie Francuskiego Mandatu Syrii, otworzyło mniejszościom religijnym (chrześcijanom i alawitom) w regionie szansę na awans społeczny (głównie w administracji i siłach zbrojnych). Po przejęciu w 1970 władzy przez sekularną partię Baas, w tym Hafiza al-Assada, Syria stała się sekularnym i wieloreligijnym państwem zarządzanym przez sunnitów, jak i mniejszości religijne (głównie alawitów) nad większością sunnicką, co było nie do zaakceptowania przez radykałów sunnickich. Kulminacją niezadowolenia radykałów sunnickich było powstanie islamistów w Syrii, a następnie wybuch wojny w tym kraju.
Indie W przeszłości szyici w Indiach spotykali się z prześladowaniami ze strony niektórych władców sunnickich i cesarzy Mogołowych, w wyniku czego męczeństwo ponieśli indyjscy szyiccy uczeni jak Kazi Nurullah Szustari (znany również jako Shahid-e-Thaalis, trzeci męczennik) i Mirza Mahomet Kamil Dehlawi (znany również jako Shahid-e – Rabaj, czwarty męczennik), którzy są dwoma z pięciu męczenników islamu szyickiego. Na przestrzeni wieków, szyici byli prześladowani także w indyjskim Kaszmirze przez sunnickich najeźdźców z regionu, co doprowadziło do śmierci wielu szyitów i w rezultacie większość z nich zmuszona była do ucieczki z regionuSajjad Haida (2012). Kashmir Observer. Shias of Kashmir – Socio Political Dilemmas..
W nadchodzących latach szyici w Kaszmirze musieli przejść przez najtrudniejszy okres w swojej historii. Kradzieże, rabunki, morderstwa i pogromy stały się znane jako „Taarajs” praktycznie zdewastowały historyczną społeczność szyicką tego rejonu. Historia zna dziesięć takich Taarajs, znanych również jako ‘Taraj-e-szia’, w okresie od XV do XIX wieku – w 1548, 1585, 1635, 1686, 1719, 1741, 1762, 1801, 1830 i 1872 – podczas którego szyickie miejsca zamieszkania były rabowane, ludzie zabijani, biblioteki palone i ich miejsca duchowe sprofanowane. Społeczność, ze względu na trudności, udawała się w praktykę takijji w celu zachowania własnego życia.
Chiny Większość zagranicznych niewolników w Sinciang stanowili szyici-ismailici z tadżyckiej mniejszości w kraju. Sunniccy muzułmanie tureckiego pochodzenia nazywali ich galcha i brali w niewolnictwo, ponieważ szyici „różnili się” od sunnickich tureckich mieszkańcówIldikó Bellér-Hann (2007). Situating the Uyghurs between China and Central Asia. Ashgate Publishing, Ltd. s. 20. .. Muzułmanie szyiccy byli sprzedawani jako niewolnicy w Hotan.
Czasy współczesne Jest to niekompletna lista przykładów antyszyickich prześladowań.
Afganistan 10–20% Afgańczyków to muzułmanie szyiccyCIA Factbook: Afghanistan.. Jakkolwiek, byli poddani zorganizowanej eksterminacji pod rządami Talibów. Do dziś, cywile szyiccy padają ofiarami sunnickich terrorystówKabul protests: Who are the Hazara and why do Isis and the Taliban hate them?. W grudniu 2015 roku, 7 szyitów (w tym 13-letni chłopiec i 9-letnia dziewczynka) zostało porwanych przez terrorystów, wszystkim obcięto głowy. Wydarzenie to doprowadziło do masowej demonstracji w Kabulu ze strony afgańskiej mniejszości szyickiej, jaką są głównie HazarowieISIS Taliban behead 7 Hazaras, including women and children, in Afghanistan.. 24 lipca 2016 roku, dwóch członków Państwa Islamskiego wysadziło się w powietrze w Kabulu podczas szyickiej manifestacji, zginęło ponad 80 cywili, 300 zostało rannychISIS clams Afghanistan explosion that kills dozens..
Bangladesz