mały|Przybory kapłańskie na rewersie monety Cezara: simpulum, aspergillum, securis, apex Przybory kapłańskie – utensylia stosowane w obrzędach rytualnych starożytnych Rzymian. mały|Przybory na monecie Wespazjana symbolizujące funkcję augura: simpulum, aspergillum, capis, lituus Większą ich część stanowiły przybory ofiarnicze. Spotykane na płaskorzeźbach sakralnych, najlepiej znane są z przedstawień na monetach, na których pojawiają się od czasów Republiki i utrzymują się niemal do końca III wieku n.e.Umieszczane na rewersach grupy monet (na ogół denarów) łączonych z praktykami kultowymi, typowe były na emisjach Juliusza Cezara piastującego godność najwyższego kapłana (Vademecum historyka starożytnej Grecji i Rzymu (pod red. E. Wipszyckiej). T. 1. Warszawa: PWN, 1982, s. 274).

Należały do nich: lituus – krótka laska zakręcona spiralnie u góry; najważniejszy kapłański symbol augura, simpulum (simpuvium) – łyżkowaty czerpak do spełniania libacji, aspergillum (aspersorium) – kropidło do spryskiwania wodą oczyszczającą, praefericulum – niewielka waza używana przy libacjach, capis (capeduncula) – dzban z brązu służący do ofiar płynnych, patera – płaska misa do spełniania ofiary płynnej, securis – siekiera do spełniania ofiary krwawej, secespita – nóż ofiarniczy, malleus – młot do ogłuszania lub uśmiercania ofiar, acerra (turibulum) – kadzielnica rytualna, tripus – brązowy trójnóg ofiarny, apex – spiczaste nakrycie głowy kapłanów, galerus (galerum) – obcisła filcowa czapka kapłańska, patella – płaska misa ofiarnicza (patera), urceus (urceolus) – jednouszny dzbanuszek na wodę, poculum – niewielka czarka.

Uwagi

Bibliografia William Smith, William Wayte, G.E. Marindin: A Dictionary of Greek and Roman Antiquities. London: John Murray, 1890 Seth W. Stevenson, C. Roach Smith, Frederic W. Madden: A Dictionary of Roman Coins, Republican and Imperial. London: G. Bell & Sons, 1889 C.C. Chamberlain: Guide to Numismatics. London: English Universities Press, 1965

Kategoria:Religia starożytnego Rzymu Kategoria:Życie codzienne w starożytnym Rzymie Kategoria:Sprzęty liturgiczne Kategoria:Monety rzymskie