thumb thumb|Patrol w terenie Komisariat Straży Granicznej „Tarnowskie Góry” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.
Geneza Objęcie granicy na Śląsku przez Straż Celną nastąpiło 16 czerwca 1922. W Tarnowskich Górach utworzony został komisariat straży celnej. Jego pierwszym kierownikiem został podkomisarz Wiktor Skrzypek. W drugiej połowie 1927 roku przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. W 1928 nastąpiła reorganizacja Straży Celnej. Placówka „Mikołeska” i „Boruszowice” zostały przydzielone do komisariatu „Kalety”. Placówki „Piaseczna” i „Rybna” zostały zlikwidowane, a w miejsce ich utworzono placówkę „Strzybnica”. Placówkę „Buchacz” i „Szarlej” przydzielono do komisariatu „Kamień”. Oddział konny podzielono. Jedną część przeniesiono do Lisowa (komisariat „Lubliniec”), a drugą do komisariatu „Kalety”. Zakład Tresury Psów przeniesiono do Góry Kalwarii.
Formowanie i zmiany organizacyjne komisariatu SG Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 Straż Graniczną. Rozkazem nr 4 z 30 kwietnia 1928 w sprawie organizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Tarnowskie Góry” do Inspektoratu Granicznego nr 14 „Lubliniec” i określił jego strukturę organizacyjną. Rozkazem nr 10 z 5 listopada 1929 w sprawie reorganizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski określił numer i nową strukturę komisariatu. Rozkazem nr 4 z 17 grudnia 1934 w sprawach [...] zarządzeń organizacyjnych i zmian budżetowych, Komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski wyłączył komisariat „Tarnowski Góry” z Inspektoratu Granicznego „Częstochowa” i przydzielił do Inspektoratu Granicznego „Wielkie Hajduki”.
Służba graniczna Na dzień 1 stycznia 1936 komisariat liczył 2 oficerów i 77 szeregowych.
Wydarzenia 18 kwietnia 1939 został powołany pluton wzmocnienia. Żołnierze plutonu zakwaterowani zostali w budynku szpitala Spółki Brackiej w Tarnowskich Górach. Dowódcą plutonu mianowany został starszy strażnik (podporucznik rezerwy) Czesław Mikołajczyk. w czerwcu 1939 na odcinku komisariatu zatrzymywano Żydów nielegalnie przekraczających granicę do Polski. Po wylegitymowaniu przerzucano ich z powrotem do Niemiec. Sąsiednie komisariaty komisariat Straży Granicznej „Lubliniec” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Kamień” − 1928 komisariat Straży Granicznej „Kalety” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Kamień” − listopad 1929
Funkcjonariusze komisariatu Kierownicy/komendanci komisariatustopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskokomisarz SCGriwo Kosów5 IV 1928 – 2 VII 1928podkomisarzBolesław Pawłowskip.o. komisarzWłodzimierz Krogulski24 VII 1929 – 30 IV 1932kwatermistrz (kierownik) IG „Nowy Targ”komisarzWiktor Blachani Wiktor Blachani były kierownik komisariatu „Zebrzydowice”-aspirantJan Krawiecp.o. 1 VIII 1938 – 29 VIII 1938 Zastępcy komendanta komisariatustarszy strażnikCzesław Mikołajczyk1 V 1939 –
Struktura organizacyjna thumb Organizacja komisariatu w kwietniu 1928: komenda − Tarnowskie Góry placówka Straży Granicznej I linii „Mikołeska” placówka Straży Granicznej I linii „Boruszowice” placówka Straży Granicznej I linii „Strzybnica” placówka Straży Granicznej I linii „Tarnowice Stare” placówka Straży Granicznej I linii „Repty Nowe” placówka Straży Granicznej I linii „Sucha Góra” placówka Straży Granicznej II linii „Kalety” placówka Straży Granicznej II linii „Tarnowskie Góry”
Organizacja komisariatu w listopadzie 1929 i w 1936: 5/14 komenda − Tarnowskie Góry placówka Straży Granicznej I linii „Strzybnica” placówka Straży Granicznej I linii „Tarnowice Stare” placówka Straży Granicznej I linii „Repty Nowe” placówka Straży Granicznej I linii „Sucha Góra” placówka Straży Granicznej II linii „Tarnowskie Góry”
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
(sygn.187/30 do 187/41.)
(sygn.191/534.) (sygn.191/159.)
Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) Kategoria:Formacje Straży Granicznej (1928–1939) w Tarnowskich Górach Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) rozmieszczone na granicy polsko-niemieckiej Kategoria:Komisariaty Inspektoratu Granicznego nr 14 „Lubliniec”