Jan Raczyński (ur. 14 lutego 1893 w Jackowie, zm. w grudniu 1959 w Głownie) – polski wojskowy, sierżant zawodowy Wojska Polskiego, szef 3 kompanii w 31 pułku Strzelców Kaniowskich w latach 1933–1939.
Życiorys Syn Jana i Bronisławy. Małżonka Stanisława. Dzieci: Genowefa i Zygmunt. Wyznania: rzymskokatolickiego. Do roku 1914 pracował przy ojcu we wsi Tuliszków pow. Konin jako młynarz.
W grudniu 1914 r. wstąpił ochotniczo do Legionu Puławskiego (I Legion Polski), przydzielony do 4. kompanii kapitana Witolda Komierowskiego.
Z Legionem Puławskim w 1915 roku walczył we wszystkich bitwach, jakie tylko Legion staczał, m.in.: 19/20 maja 1915 r. pod Pakosławiem, 15 czerwca 1915 r. pod Michałowem, 17 lipca 1915 r. pod Władysławowem. 20 lipca pod Kolonią Chechelską, a 20 sierpnia pod Nurcem-Stacją, gdzie Legion poniósł olbrzymie straty. W walkach o stację nie licząc ciężko rannych Legion stracił 188 żołnierzy. 24 sierpnia stoczył bój pod Czeremchą, w wyniku czego z batalionu pozostaje tylko 150 żołnierzy. 10 września Legion zlikwidował zdobyty przez Niemców przyczółek mostowy na rzece Zelwiance. Po bitwie pod Zelwą we wrześniu 1915 r. pozostał wśród 112 ocalałych z ponad tysiąca rozpoczynających walkę w marcu tegoż roku.
Brał udział we wszystkich bitwach Legionu później Brygady Strzelców Polskich następnie w lutym 1917 r.przeszedł automatycznie do 2 kompanii I pułku strzelców I Dywizji Strzelców Polskich.
W styczniu 1917 r. za zasługi bojowe, awansowany do stopnia kaprala – dowódcy drużyny.
W roku 1917 walczył pod Stanisławowem cyt: „który był broniony przez Legion przeciwko Moscalom i Niemcom”. W bitwie pod wsią Czabarówką dnia 15 lipca 1917 r., jako osłona flankowa, dostał się do niewoli. 2 października 1918 r. zbiegł z niewoli niemieckiej. Przez Czechosłowację przedostawał się do Krakowa.
Nadano prawo kapralowi Janowi Raczyńskiemu do noszenia Znaku Legionowego Nr 116 – jako uczestnikowi walk Legionu o niepodległość i zjednoczenie Ojczyzny!
Za walkę na rzecz odzyskania Niepodległości w szeregach I Legionu Polskiego (tzn. Legionu Puławskiego) odznaczony Medalem Niepodległości. Od tej decyzji składał odwołanie wnosząc o przyznanie za 3-letnią walkę frontową Krzyża Niepodległości.
„Odznaczeniem tym czuję się częściowo zadowolonym za co składam podziękę, jednakże równocześnie uważam, że ze wzg na przebyty o okresie służby wojskowej podczas Wojny Światowej czas służby frontowej w porównaniu do mych kolegów, jetem pokrzywdzonym, bowiem niektórzy z takowych nawet nie biorąc udziału w walkach frontowych osiągnęli odznaczenia Krzyżem Niepodległościowym, a nawet Krzyżem z Mieczami”.
8 listopada 1918 r. wstąpił ochotniczo do odtwarzanego w Krakowie 5 pułku Piechoty Legionów im. Józefa Piłsudskiego.
Po kilku dniach wraz z II batalionem wyjeżdżał na obronę Lwowa. W roku 1919 walczył o Wilno i Lidę. Na początku roku 1920 walczył o Dyneburg (Dźwińsk) oraz w innych miejscowościach Łotwy. W maju został przerzucony do Kijowa. Stale pełnił funkcje liniowe. Brał udział we wszystkich walkach, jakie tylko pułk staczał. 16 sierpnia 1920 – brał udział wraz z pułkiem w kontrofensywie znad Wieprza, we wrześniu Bitwa Niemeńska i ponownie Lida.WNIOSEK NA ODZNACZENIE KRZYŻEM WALECZNYCH W MYŚL ROZPORZĄDZENIA ROP Z DN 11 sierpnia 1920 r. Cyt:
„W bitwie pod m. Sidrą dnia 7 IX 1920 kiedy nieprzyjaciel rozbił naszą atakującą grupę, plutonowy Raczyński zebrał wokół siebie rozbitków dwu kompanii uchodzących z pola, z powodu braku amunicji i poprowadził ich do kontrataku na bagnety, którego bolszewicy nie wytrzymali i musieli się cofnąć. Dzięki własnej odwadze i inicjatywie plut. Raczyński oddziałem [przytrzymanym] zajął lukę, która się wytworzyła podczas chwilowego odwrotu, nawiązał łączność między grupą atakującą, przez co przyczynił się znacznie do wycofania nieprzyjaciela.”
Awansowany na stopień sierżanta 1 XII 1920 r. Po powrocie pułku z pola został bezterminowo urlopowany, w dniu 31 grudnia 1920 r.
Po demobilizacji pracował dla Służb Inżynieryjno-Saperskaich (Dział Administracji Wojska Polskiego) w Składzie Materiałów Inż. Saperskich w Łodzi, jako magazynier. Po likwidacji składów w roku 1923, zajmował się handlem manufaktury.
W dniu 4 stycznia 1928 r. powtórnie wstąpił do Wojska Polskiego, w charakterze podoficera zawodowego w 31 pułku Strzelców Kaniowskich w Łodzi. Przydzielony do 3. kompanii jako zastępca dowódcy plutonu. Następnie od 1 kwietnia 1933 r., szef 3 kompanii – 31 pp.
We wrześniu 1939 r. brał udział w walkach obronnych i przemierzał cały szlak bojowy pułku, tzn.: redutę obronną nad Wartą w rejonie Mnichowa 1 września 1939 r., zwycięską bitwę pod Mszczonowem dnia 11 września 1939 r., zwycięskie potyczki na tyłach niemieckiej 46 DP, ostateczne rozbicie 31 pp w okolicach Kozienic, dnia 18 września 1939 r.
Po wojnie prześladowany przez komunistyczne władze. Pochowany na cmentarzu Katedralnym w Łowiczu.
Ordery i odznaczenia Krzyż Walecznych (po raz 1 (nr 28752) w 1922) Medal Niepodległości (16 marca 1937) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Brązowy Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Brązowy Medal za Długoletnią Służbę Odznaka Legionu Puławskiego Krzyż pamiątkowy „Wilno Wielkanoc 1919” Medal 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej (Łotwa) Medal Zwycięstwa (Médaille Interalliée)
Przypisy
Bibliografia Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych. WBH / CAW (Wojskowe Biuro Historyczne / Centralne Archiwum Woskowe.) Wnioski o odznaczenia. Dokumenty z teczki personalnej. Inne. Henryk Bagiński: Wojsko Polskie na Wschodzie 1914-1920. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa. Zakłady Graficzno-Wydawnicze „Książka”, 1921.
Monitor Polski Piotr Aleksander Kukuła: Maszerują strzelcy, Wydawnictwo Łodzkie.
Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Podoficerowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem 10 Rocznicy Wojny Niepodległościowej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Uczestnicy bitwy nad Niemnem (1920) Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Dyneburgiem (1920) Kategoria:Uczestnicy kontruderzenia znad Wieprza (1920) Kategoria:Uczestnicy walk o Lidę (1919) Kategoria:Uczestnicy walk o Wilno (1918–1919) Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1959 Kategoria:Żołnierze Brygady Strzelców Polskich Kategoria:Żołnierze Dywizji Strzelców Polskich Kategoria:Żołnierze Legionu Puławskiego Kategoria:Żołnierze 5 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Żołnierze 31 Pułku Strzelców Kaniowskich