Hugon Wendelin Stefan Kowarzyk (ur. 10 grudnia 1906 w Jaworznie, zm. 7 marca 1985 we Wrocławiu) – polski lekarz fizjopatolog.
Życiorys Urodził się w rodzinie Hugona, inżyniera, specjalisty od odwadniania kopalń, i Rużeny Spaček. Miał starszego brata Henryka Hugona Stefana (zm. 1921). Pierwsze nauki pobierał w Jaworznie, w tzw. Winterówce, prywatnej 2-letniej szkółce z językiem niemieckim, następnie uczył się w Gimnazjum Męskim oo. Jezuitów w Chyrowie. Naukę gimnazjalną kontynuował w Gimnazjum św. Anny w Krakowie. Po zdaniu matury podjął studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie w 1930 uzyskał tytuł doktora wszech nauk lekarskich. Wiedzę uzupełniał w berlińskiej Akademii Weterynaryjnej, rozwijając zainteresowania w zakresie patologii ogólnej. Po studiach został asystentem Zakładu Patologii Ogólnej i Doświadczalnej UJ. W 1939 habilitował się na podstawie pracy Badania nad pochodzeniem, własnościami i znaczeniem fizjologicznym cholinoesterazy krwiCmentarz Świętej Rodziny we Wrocławiu [dostęp 2024-08-26]..
Podczas okupacji niemieckiej pełnił obowiązki kierownika Zakładu Patologii Ogólnej i Doświadczalnej UJ oraz wykładał fizjologię i chemię fizjologiczną na Tajnym UJ. Mieszkał w domu ojca, przy ul. Władysława Anczyca 5, na osiedlu Salwator.
Po wojnie, od 1945 do 1946 kierował Zakładem Patologii Ogólnej i Doświadczalnej UJ. W 1946 przeniósł się do Wrocławia. Był profesorem na Uniwersytecie Wrocławskim, gdzie organizował Wydział Lekarski i był kierownikiem Katedry i Zakładu Patologii Ogólnej i Doświadczalnej, zaś od 1950 do 1977 na Akademii Medycznej we Wrocławiu. W 1946 został mianowany profesorem nadzwyczajnym, a w 1957 profesorem zwyczajnym. Sprawował stanowisko prodziekana (1946–1947) i dziekana (1947–1948) Wydziału Lekarskiego. Równolegle od 1955 do 1968 kierował Zakładu Patofizjologii Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej Polskiej Akademii Nauk we Wrocławiu. W 1958 został członkiem korespondentem, a w 1970 członkiem rzeczywistym PAN. Od 1968 do 1980 pełnił funkcję przewodniczącego Komitetu Podstawowych Nauk Medycznych PAN. Był współzałożycielem oraz w latach 1974–1985 prezesem Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego. Należał także do międzynarodowych towarzystw, np.: New York Academy of Sciences, Deutsche Akademie der Naturforscher in Halle, Międzynarodowego Towarzystwa Hematologicznego.
W pracy naukowej zajmował się krzepliwością krwi, hematologii, wektokardiografią i cytogenetyką. Badania naukowe prowadził ze swoją żoną Zofią z domu Wołek (1907–1979).
Zmarł we Wrocławiu, pochowany na cmentarzu Świętej Rodziny (sektor 11-6-5,5a). mały|Grób prof. Hugona i prof. Zofii Kowarzyków na Cmentarzu Świętej Rodziny we Wrocławiu Publikacje Promieniowanie mitogenetyczne, a wpływ ciał lotnych ze zmiażdżonych tkanek cebuli na zjawiska koloidalne (1930) Badania nad rozkładem acetylocholiny w ustroju i jego fizjologicznym znaczeniem: Rozkład acetylocholiny we krwi rozmaitych zwierząt, Część 1 (1937, współautorzy: Jerzy Fegler, Jerzy Szpunar) Elektrofizyka mózgu (1946) The Experimental Aberrations of Vanessidae (1948) Podstawy elektrokardiografii (1949, współautorka: Helena Kowarzyk) Wektorkardiografia przestrzenna. Praca zespołowa z udziałem L Gieca (1959, współautorka: Helena Kowarzyk) Wektokardiografia przestrzenna (1959) Spatial Vectorcardiography (1960, współautorka: Helena Kowarzyk)
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1980)3 lat wrocławskiego ośrodka naukowego, "Trybuna Ludu", nr 126, 28 maja 1980, s. 2. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (22 lipca 1951) „za wybitną działalność naukową w dziedzinie medycyny”. Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal Komisji Edukacji Narodowej
Nagrody i wyróżnienia Państwowa Nagroda Naukowa III stopnia w dziedzinie nauk lekarskich za pracę w dziedzinie krzepliwości krwi (1950) Nagroda Państwowa I stopnia (zespołowa) w zakresie nauk medycznych za wybitne osiągnięcia w dziedzinie badań przestrzeni kardioelektrycznej (wektokardiografia) (1964) Nagroda Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej Nagroda Miasta Wrocławia tytuł doktora honoris causa Akademii Medycznej we Wrocławiu (1978) tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego (1983) Członek honorowy Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Legnicy
Upamiętnienie We Wrocławiu ustanowiono ulicę Hugona Kowarzyka.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Członkowie Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego Kategoria:Doktorzy honoris causa Akademii Medycznej we Wrocławiu Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Jaworznie Kategoria:Ludzie związani z Salwatorem (Kraków) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Medycznej we Wrocławiu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Świętej Rodziny we Wrocławiu Kategoria:Polscy lekarze Kategoria:Pracownicy instytutów naukowych PAN Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Zmarli w 1985