Pentamidyna () – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, działający przeciwko pierwotniakom z gatunków Trypanosoma gambiense i Trypanosoma rhodesiense i z rodzaju Leishmania oraz grzyby z gatunku Pneumocystis jiroveci (dawniej uznawane za pierwotniaki z gatunku Pneumocystis carinii).
Mechanizm działania Mechanizm działania pentamidyny nie jest dokładnie poznany, prawdopodobnie wpływa na przemiany kwasu deoksyrybonukleinowego i kwasu foliowego oraz syntezę kwasu rybonukleinowego i białek. Okres półtrwania leku w osoczu krwi po podaniu domięśniowym wynosi 9,4 h, po dożylnym 6,2 h, natomiast po podaniu wziewnym wynosi 10–30 dni w płynie oskrzelowo-pęcherzykowym.
Zastosowanie pneumocystoza, leiszmanioza skórna, śpiączka afrykańska spowodowana przez świdrowica gambijskiego, zapobieganie pneumocystozy u pacjentów zakażonych ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV), którzy przebyli pneumocystodozę lub mają w krwi obwodowej liczbę limfocytów CD4+ < 200/mm³ Pentamidyna znajduje się na wzorcowej liście podstawowych leków Światowej Organizacji Zdrowia () (2015).
Pentamidyna nie jest dopuszczona do obrotu w Polsce (2018).
Działania niepożądane Pentamidyna może powodować następujące działania niepożądane u ponad 10% pacjentów: ostra niewydolność nerek, krwiomocz oraz odczyny w miejscu podania o różnym nasileniu, natomiast u ponad 1% pacjentów występują leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość, azotemia, zaburzenia poziomu glukozy oraz elektrolitów w osoczu krwi, omdlenie, zawroty głowy, niedociśnienie, zaczerwienienie twarzy, nudności, wymioty, zaburzenia smaku, wysypka oraz zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych.
Pentamidyna do inhalacji może powodować u ponad 10% pacjentów: kaszel i skurcz oskrzeli, natomiast częstość występowania pozostałych działań ubocznych w przewlekłym jej podawaniu nie jest znana.
Przypisy
Kategoria:Amidyny Kategoria:Antagonisty receptora NMDA Kategoria:Etery z podstawioną grupą fenylową Kategoria:Leki przeciwgrzybicze Kategoria:Leki przeciwpierwotniakowe Kategoria:Leki z listy leków podstawowych Światowej Organizacji Zdrowia