{| cellspacing="5px"

| rowspan="2" width="30%" style="border: 1px solid #97BF87; background-color:#e2f2df; padding:1em;" valign="top"|

Podział państwa Ustawa sukcesyjna Krzywoustego Bolesław Krzywousty przed śmiercią podzielił państwo między swoich synów. Najstarszy – Władysław otrzymał Śląsk, Bolesław – Mazowsze oraz część Kujaw, zaś Mieszko – zachodnią Wielkopolskę i ziemię lubuską. Ponadto ziemia łęczycka stała się oprawią wdowią żony księcia – Salomei z Bergu. Większa część kraju została wcielona do tzw. dzielnicy senioralnej – pasa ziem, na który składała się m.in. ziemia krakowska, wschodnia Wielkopolska i Pomorze Gdańskie. Owa dzielnica senioralna była główną częścią kraju, którą zarządzał senior, mający zwierzchnictwo nad pozostałymi książętami. Seniorem zostać miał zaś zostać najstarszy syn Krzywoustego – w tym wypadku Władysław II. Polska posiadała także Pomorze Zachodnie jako lenno. Rządzili tam pod zwierzchnictwem Piastów lokalni książęta – być może potomkowie Siemomysła, wzmiankowanego pod 1046 r.

Przyszłość państwa w oczach seniora Podział państwa miał zaspokoić roszczenia wszystkich dziedziców i zapobiec bratobójczym walkom. Tak uczynili przodkowie Bolesława III: Mieszko I, Bolesław Chrobry i ojciec księcia – Władysław Herman. Jednakże metoda ta zawsze się nie sprawdzała. Zawsze któryś z książąt zdobywał przewagę i pozbywał się konkurentów. W tym wypadku to senior – Władysław był kandydatem na przyszłego władcę całego kraju. Najstarszy Bolesławowic obejmując władzę był w posiadaniu nie tylko swej części kraju – Śląska, ale i też rozległej dzielnicy senioralnej. Ponadto poprzez małżeństwo z Agnieszką Babenberg pochodzącą z Niemiec wspierany był przez wielu książąt Rzeszy.

Seniorat Władysława II Pierwsza rozprawa z juniorami Pragnąca by to jej synowie doszli do władzy wdowa po Krzywoustym Salomea z Bergu, chcąc pozyskać sojuszników, zaangażowała małżeństwo swojej najmłodszej córki Agnieszki z jednym z wnuków księcia kijowskiego Mścisława Monomachowicza. Jednakże plany księżnej nie powiodły się, gdyż w roku 1139 na Rusi władzę objęła inna linia Rurykowiczów. Dwa lata później bez wiedzy seniora zwołała zjazd w Łęczycy, na którym uczestniczyli wszyscy juniorzy. Obradowano nad małżeństwem Agnieszki. Pomimo, że wdowa zorganizowała zjazd bez wiedzy Władysława, to i chciała decydować o sprawach należących wyłącznie do niego. Princeps związawszy się z Rusią sojuszem, uderzył na braci na przełomie 1142 i 1143 i udaremnił ich zamiary, zmuszając ich do podporządkowania się.

Druga wojna i drugie zwycięstwo Latem 1144 r. zmarła Salomea z Bergu, pozostawiając po sobie swoją dzielnicę – ziemię łęczycką. Narodził się nowy konflikt, bowiem Krzywousty nakazał po śmierci Salomei włączyć jej skrawek państwa do dzielnicy senioralnej, jednak nie zgadzali się z tym juniorzy. Chcieli oni zająć dzielnicę i oddać ją w przyszłości młodszemu bratu Henrykowi. Po jakimś czasie młodsi książęta zbrojnie zajęli ziemię łęczycką. Wnet z jednej strony Polacy, z jednej Rusini ruszyli na juniorów. Do starcia seniora z nimi doszło na bagnach nad Pilicą. Zjednoczonymi wojskami buntowników dowodził wojewoda mazowiecki Wszebor. Władysław zaczął przegrywać, jednak przybycie sił ruskich doprowadziło do klęski Mieszka i Bolesława. W zamian za pomoc Władysław przekazał Rusi gród w Wiznie. Jakiś czas po zwycięstwie książę popełnił ogromny błąd, za który w przyszłości zapłacił wygnaniem. Miast skazać braci-buntowników na banicje, pozwolił im dalej pełnić obowiązki juniorów. Być może jednak wygnaniu juniorów sprzeciwiali się możni, wśród których jednym z najważniejszych był palatyn (wojewoda) Piotr Włostowic.

Konflikt z Piotrem Włostowicem Piotr z możnowładczego rodu Włostowiców, który doszedł do najwyższej godności w państwie za czasów Władysława II, stał się jednym z najpotężniejszych możnych. Dzięki małżeństwu z księżniczką ruską, stał się też powinowatym Rurykowiczów. Podczas konfliktów seniora z młodszymi braćmi, palatyn zachował neutralność, co nie spodobało się temu pierwszemu. Dodatkowo wojewoda wzbudzał niechęć przebiegłej, a zarazem charyzmatycznej księżnej Agnieszki Babenberg. Wojna między palatynem a seniorem wybuchła w 1146 r. Senior nakazał swemu rycerzowi Dobkowi (Dobieszowi) schwytać wroga. Nie przeczuwając zdrady, Włostowic ugościł rycerza. Rankiem ten wraz z kilkoma zbrojnymi rozbroił Piotra, związał i przewiózł do siedziby seniora. Tam Władysław II rozkazał oślepić buntownika. Kiedy ten obwinił małżonkę księcia o niewierność, został ukarany obcięciem języka i wygnaniem z kraju.

Klęska i wygnanie Władysława II Niewątpliwie złym duchem Władysława była jego żona Agnieszka Babenberg. Ambitna, dumna, przebiegła, żądna władzy marzyła o pozbyciu się przeciwników męża i w przyszłości otrzymać koronę polskiej królowej. Z pewnością to ona przyczyniła się do upadku palatyna Piotra i do wypraw Władysława przeciw juniorom. Po oślepieniu i wygnaniu Włostowica senior ponownie ruszył na braci. Jego armię wspierali jedynie najemnicy z Rusi i Jaćwieży, bowiem książę kijowski zamieszany w konflikt wewnątrzpaństwowy nie mógł wysłać do Polski swoich wojsk. Siły braci ukryły się za murami Poznania. Przeciwnik oblegał miasto, jednak w końcu uległ i z myśliwego stał się zwierzyną. Doszczętnie rozbite zostały wojska księcia, a on sam zbiegł na południe. Najpierw do Krakowa, a gdy juniorzy zbyt się zbliżyli – do Czech. Mieszko Stary zaś i jego brat Bolesław Kędzierzawy zajęli kawałek po kawałku dzielnicę senioralną i Śląsk, a następnie podeszli pod mury Krakowa, gdzie z ostatkami sił broniła się księżna Agnieszka. Wygnana z Polski dołączyła z synami do swego męża.

Losy wygnańca Władysław II Wygnaniec, Agnieszka i ich synowie nie tylko nie znaleźli schronienia w Pradze, ale i zostali stamtąd wypędzeni. Udali się na dwór cesarza Konrada III Hohenstaufa. Zdesperowany książę zrobiłby wszystko, by odzyskać tron w Polsce. Złożył nawet władcy niemieckiemu hołd lenny. W tym momencie Polska stała się zależna i poddana Cesarstwu. Władca zwierzchni kraju Wygnańca musiał więc pomóc swemu lennikowi odzyskać tron. W 1146 r. ruszyła wyprawa przeciw Polsce. Wojska Cesarza i księcia Władysława musiały jednak zawrócić z powodu wylewu Odry. Nieco później nowy senior krakowski Bolesław Kędzierzawy również złożył Niemcom hołd lenny. Buntownik popierany był odtąd przez Cesarza, margrabiego Albrechta Niedźwiedzia i Konrada z Miśni. Nie mogąc liczyć na poparcie Cesarza, Władysław i Agnieszka zaczęli starać się o poparcie papieża. Cofnięta została klątwa, którą biskup Jakub obłożył Wygnańca pod murami Poznania, zaś legat papieski Gwidon obłożył ekskomuniką juniorów. Nie wiadomo co było skutkiem klątwy, jednak z pewnością Władysław nie powrócił do Polski. Kiedy nastał nowy władca Cesarstwa – Fryderyk I Barbarossa, banita i u niego starał się uzyskać pomoc. Wyprawa ku Polsce ruszyła, jednak i teraz senior Bolesław złożył hołd lenny, a co więcej, zgodził się oddać Śląsk Władysławowi. Książę nie doczekał tego. Zmarł 30 maja 1159 r. w Altenburgu i tam zapewne został pochowany. Agnieszka zaś umarła niedługo później, między 1160 a 1163 rokiem.

Ocena rządów Dawniej Władysława II uważano za postać negatywną, władcę o słabym charakterze, a co więcej – za człowieka, który gotowy był stać się poddanym Cesarza i oddać mu Polskę jako lenno, aby tylko odzyskać utraconą władzę. Podkreślano jego uległość księżnej Agnieszce. Współcześnie zwraca się uwagę na talent dyplomatyczny księcia i jego brak w wojennej materii. Bez tego ostatniego nie mógł on ani utrzymać, ani odzyskać utraconej władzy.

Losy potomstwa Władysława

Rządy Bolesław IV Kędzierzawego Wygnanie Władysława i objęcie władzy Z chwilą wygnania księcia Władysława z Polski, władzę objął najstarszy syn Krzywoustego, w tym wypadku Bolesław Kedzierzawy – książę Mazowsza i wschodnich Kujaw. Na nowo zostało także podzielone państwo polskie. Nie zmieniona pozostała północna część kraju, jednakże znaczne zmiany zaszły na południu. Ziemia sandomierska została wydzielona i oddana młodszemu bratu Henrykowi, Śląsk dołączony zaś został do dzielnicy senioralnej. Objęcie władzy przez Kędzierzawego było w świetle prawa uzurpacją. Testament Krzywoustego bowiem przewidywał, że Kędzierzawy miał objąć władzę dopiero po śmierci Władysława, a ten tymczasem znajdował się jedynie na wygnaniu.

Interwencja cesarska w sprawie Wygnańca Wygnany princeps za wszelką cenę chciał ponownie przejąć władzę. Dążył do doprowadzenia do cesarskiej interwencji. Dzięki tymże zabiegom Władysław osiągnął cel i w 1146 ruszyła na Polskę wyprawa dowodzona przez samego Konrada. Szczęśliwie dla Bolesława Odra wylała i wojska niemieckie nie mogły jej przekroczyć. Konrad za namową kilku margrabiów, którzy potrzebowali pomocy w walkach ze Słowianami Połabskimi, zgodził się, pod warunkiem uregulowania zaległego trybutu za Śląsk i oddania najmłodszego syna Krzywoustego – Kazimierza jako zakładnika, odstąpić od natarcia. W późniejszym czasie stosunki polsko-niemieckie jeszcze bardziej się polepszyły. Doszło nawet do zjazdu w Kruszwicy, podczas którego Kędzierzawy wydał jedną ze swoich sióstr za Ottona, syna margrabiego Albrechta Niedźwiedzia.

Interwencja papieża Nie uzyskawszy pomocy u Konrada, Władysław zwrócił się do Ojca Świętego. Początkowo legat papieski Humbold uznał władzę Kędzierzawego, jednak sytuacja zmieniła się, kiedy Agnieszka Babenberg przekonała papieża do legalności pretensji męża i bezprawnych rządów Bolesława. Nowy legat Gwidon zażądał od juniorów oddania władzy Władysławowi, a gdy ci odmówili rzucił nań klątwę. Jednakże zarówno świeccy i duchowni możni polscy nie przejęli się klątwą, a kary nie zostały wyegzekwowane.

Wyprawa Fryderyka Barbarossy W 1155 r. cesarzem niemieckim został Fryderyk I Barbarossa, kuzyn Agnieszki, żony Władysława. Dwa lata później na prośby wygnanej pary zorganizował kolejną wyprawę przeciw Polsce. Oliwy do ognia dolali juniorzy i Kędzierzawy, którzy nie tylko nie zgodzili się na powrót Wygnańca, ale też odmówili Fryderykowi hołdu. Tym razem wojska cesarskie przekroczyły Odrę. Polacy palili swoje grody na ich drodze, by napastnicy nie mogli korzystać z ich zasobów. Armia przeszła przez Śląsk i Wielkopolskę, a następnie zatrzymała się pod Poznaniem, gdzie ukryli się polscy książęta. Wtedy jednak wśród żołnierzy wroga rozprzestrzeniła się epidemia biegunki. Żołnierze żądali powrotu do Niemiec. Bolesław Kędzierzawy chcąc zakończyć wojnę, złożył cesarzowi hołd, zapłacił trybut, złożył przysięgę, że walcząc z Władysławem nie wyrządzi szkód Cesarstwu, obiecał, że przybędzie na zjazd w Magdeburgu w Boże Narodzenie oraz, że wesprze wojska niemieckie w Italii. Gwarancją dotrzymania obietnic był fakt, że zakładnikami Barbarossy było wielu wysoko urodzonych Polaków, w tym Kazimierz, najmłodszy syn Krzywoustego. Cesarz dalej utrzymywał, iż to Wygnaniec powinien sprawować rządy, jednak postanowił czekać z wydaniem do jego śmierci, kiedy sprawa sama by się rozwiązała. Również i Kędzierzawy czekał na jego śmierć. Nastąpiła ona niebawem, w 1159 r.

Powrót synów Władysława Dopiero teraz, kiedy Władysław już nie żył, Bolesław zgodził się na ustępstwa. Oddał Śląsk jego dwóm synom – Bolesławowi Wysokiemu i Mieszkowi Plątonogiemu. Cesarz docenił dobrą wolę seniora i zgodził się odesłać mu swoich zakładników. Jednakże Kędzierzawy nie zamierzał dawać Władysławowicom wolnej ręki. Większość śląskich grodów obsadził swoimi wojskami. By nie osłabiać się, książęta postanowili wspólnie zarządzać swoją dzielnicą.

Poparcie antypapieża