Liczby kwantowe

Stan elektronu w atomie opisuje pięć wielkości: Energia Moment pędu Spin Rzut spinu na wybrany kierunek Rzut momentu pędu na wybrany kierunek

Główna liczba kwantowa (symbol – n) jest związana z energią. Charakteryzuje ona powłokę (zbiór stanów kwantowych posiadających tę samą główną liczbę kwantową; znane powłoki to K,L,M,N,O,P,Q). Główna liczba kwantowa informuje nas o wielkości orbitalu (orbital to przestrzeń w której istnieje największe prawdopodobieństwo znalezienia elektronu). Liczba ta może przyjmować tylko wartości całkowite dodatnie (n Є N \ {0}).

Moment pędu przyjmuje wartości: [h:2π] (gdzie h jest stałe). Jedynie l ma wpływ na wartość momentu pędu – jest to poboczna liczba kwantowa. Przyjmuje ona wartości kolejnych liczb całkowitych od 0 do (n-1), więc zależy od głównej liczby kwantowej. Przykład: n = 1 to l = 0 n = 2 to l = 0, 1 n = 3 to l = 0, 1, 2 Zbiór stanów kwantowych (czyli elektronów) o tej samej wartości głównej i pobocznej to podpowłoka elektronowa.

wartość l: 0 1 2 3 4 5 6 ... symbol podpowłoki: s p d f g h i

Poboczna liczba kwantowa decyduje o kształcie orbitalu. Poniżej przedstawione są w uproszczony sposób orbitale: orbital s orbital p Kolejne orbitale są jeszcze bardziej skomplikowane. Rzut momentu pędu na wybrany kierunek równy Mz=m[h: 2π]. Liczba m to magnetyczna liczba kwantowa, która przyjmuje wartości kolejnych liczb całkowitych od -l do +l (łącznie z 0). Przykład: l=1 to m=-1,0,1 l=2 to m=-2,-1,0,1,2 l=3 to m=-3,-2,-1,0,1,2,3

Zbiór stanów kwantowych o tej samej wartości głównej, pobocznej i magnetycznej liczby kwantowej nosi nazwę poziomu orbitalnego. Magnetyczna liczba kwantowa określa orientację przestrzenną orbitalu. I tak np orbital p może układać się wzdłuż : osi xosi yosi z

Spin czyli kręt elektronu wokół własnej osi. Spin, a raczej spinowa liczba kwantowa, może przyjmować tylko jedną wartość (½), w każdym stanie kwantowym.

Rzut spinu na wyróżniony kierunek jest równy Бz=ms[h: 2π]. Liczba ms oznacza magnetyczną spinową liczbę kwantową, która może przyjmować dwie wartości +½ i -½ (czyli elektron kreci się w prawo, lub lewo – o ile punkt może się kręcić). Na jednym poziomie orbitalnym mogą znajdować się tylko 2 elektrony różniące się orientacją spinu (magnetyczną spinową liczbą kwantową).

Zestawienie wszystkich liczb przedstawiam w poniższej tabelce.

nazwa liczby kwantowej symbol liczby kwantowej możliwe wartości liczba możliwych wartości wielkość kwantowana znaczenie liczby główna liczba kwantowa n kolejne liczby naturalne: 1,2,3... nieograniczona energia decyduje o wielkości orbitalu poboczna liczba kwantowa l kolejne liczby całkowite od 0 do (n-1) włącznie zależy od n (głównej liczby kwantowej) i wynosi: n moment pędu informuje nas o kształcie orbitalu magnetyczna liczba kwantowa m liczby całkowite od -l do +l (z zerem) zależy od l (pobocznej liczby kwantowej) i wynosi (2l+1) rzut momentu pędu na wyróżniony kierunek decyduje o orientacji przestrzennej orbitalu magnetyczna spinowa liczba kwantowa ms ½ lub – ½ 2 rzut spinu na wyróżniony kierunek decyduje o orientacji przestrzennej spinu

Rozłożenie elektronów na powłokach:

powłoka npodpowłoki lpoziomy orbitalne mliczba poziomów orbitalnych na podpowłoceliczba elektronów na podpowłoce liczba elektronów na powłoceK n=1l=0 podpowłoka sm=011*2=22L n=2l=0 podpowłoka sm=011*2=22+6=8l=1 podpowłoka pm=-1,0,133*2=6M n=3l=0 podpowłoka sm=011*2=22+6+10=18l=1 podpowłoka pm=-1,0,133*2=6l=2 podpowłoka dm=-2,-1,0,1,255*2=10N n=4l=0 podpowłoka sm=011*2=22+6+10+14=32l=1 podpowłoka pm=-1,0,133*2=6l=2 podpowłoka dm=-2,-1,0,1,255*2=10l=3 podpowłoka fm=-3,-2,-1,0,1,2,377*2=14

Ćwiczenia Poziom orbitalny oznaczamy klatką a elektrony strzałką w górę lub w dół (w zależności od orientacji spinu). Jest to metoda klatkowo – strzałkowa (strzałki powinny mieścić się w klatkach). Przykłady: M n=3 l=2 d = 10ē

l=1 p = 6ē

l=0 s = 2ē

Łącznie: 18ē

L n=2 l=1 p = 6ē

l=0 s = 2ē

Łącznie: 8ē

K n=1 = 2ē

Zadanie: Przedstaw wartości liczb kwantowych dla elektronów znajdujących się w następujących stanach kwantowych:

1)

4s (Oznacza to 4powłokę, podpowłokę s)

Rozwiązanie:

pierwszy ēdrugi ēn44l00m00ms1/2 -1/2

2)

3p

Rozwiązanie:

1 ē2 ē3 ē4 ē5 ēn33333l11111m -1 -100 1ms1/2 -1/21/2 -1/21/2

2)

4d

Rozwiązanie:

1 ē2 ē3 ē4 ē5 ē6 ē7 ēn4444444l2222222m -2 -2 -1 -1012ms1/2 -1/21/2 -1/21/21/21/2

3)

5f

Rozwiązanie:

1 ē2 ē3 ē4 ē5 ē6 ē7 ē8 ē9 ēn555555555l333333333m -3 -3 -2 -2 -10123ms1/2 -1/21/2 -1/21/21/21/2 1/21/2