Stos funkcji finalizujących (cleanup)
Z każdym wątkiem związany jest stos funkcji finalizujących (cleanup stack) - jest to osobny stos na którym zapisywane są funkcje użytkownika i argumenty dla nich (przez pthread_cleanup_push), które następnie mogą być wywołane wprost przy ściąganiu ze stosu (pthread_cleanup_pop).
Ponadto stos funkcji jest automatycznie czyszczony - tzn. ściągane i wykonywane są kolejne funkcje przy asynchronicznym przerwaniu wątku oraz gdy wątek jest kończony wywołaniem pthread_exit. Jeśli wątek kończy się wykonaniem instrukcji return, wówczas to programista jest odpowiedzialny za wyczyszczenie stosu poprzez wywołanie odpowiednią liczbę razy funkcji pthread_cleanup_pop. Co prawda standard nakłada na implementację konieczność zagwarantowania, że te dwie funkcje występują w bloku kodu (makra preprocesora), jednak wyjście z bloku instrukcją return, break, continue lub goto jest niezdefiniowane. (Np. w Cygwinie otrzymałem błąd SIGSEGV, w Linuxie błąd został po cichu zignorowany).
Funkcja użytkownika zwraca i przyjmuje argument typu void*.
Zastosowaniem opisanego mechanizmu jest zwalnianie zasobów przydzielonych wątkowi - np. zwolnienie blokad, dealokacja pamięci, zamknięcie plików, gniazd. Jest on nieco podobny do znanego z języka C++ automatycznego wołania destruktorów przy opuszczaniu zakresu, w którym zostały utworzone.
Funkcje
odłożenie na stos adresu funkcji fun, która przyjmuje argument arg
zdjęcie ze stosu funkcji i jeśli execute jest różne od zera, wykonanie jej
Przykład
W przykładowym programie dwa wątki alokują pamięć. Jeden wątek wprost wywołuje funkcję pthread_cleanup_pop, w drugim funkcja finalizująca jest wywoływana automatycznie po wykonaniu pthread_exit.
Wyjście: $ ./przyklad wątek #0 zaalokował 100 bajtów pod adresem 0x9058098 wątek #1 zaalokował 100 bajtów pod adresem 0x9058190 wątek #0 zaalokował 200 bajtów pod adresem 0x90581f8 wątek #1 zaalokował 200 bajtów pod adresem 0x90582c8 zwalnianie pamięci spod adresu 0x90581f8 zwalnianie pamięci spod adresu 0x9058098 wątek #0 zakończył się zwalnianie pamięci spod adresu 0x90582c8 zwalnianie pamięci spod adresu 0x9058190
Lokalne dane wątku
W pthreads istnieje możliwość przyporządkowania kluczom, które są jednakowe dla wszystkich wątków, wskaźnika do danych specyficznych dla danego wątku. W istocie jest to powiązanie pary (klucz, wątek) z danymi, przy czym odwołanie do danych wymaga podania jedynie klucza - wywołujący wątek jest domyślnym drugim elementem pary. Ułatwia to m.in. przekazywanie danych do funkcji wywoływanych z poziomu wątków.
Z kluczem można związać funkcję (destruktor), która jest wywoływana przy zakończeniu wątku jeśli dane wątku są różne od NULL. Gdy istnieje więcej kluczy, kolejność wywoływania destruktorów jest nieokreślona.
Jeśli klucz został utworzony (pthread_key_create) to dane dla nowotworzonego wątku są automatycznie inicjowane na wartość NULL. Błędem jest próba sięgnięcia lub zapisania danych dla nieistniejącego klucza.
Liczba dostępnych kluczy jest ograniczona stałą PTHREAD_KEY_MAX.
Typ pthread_key_t
Funkcje
utworzenie nowego klucza, przypisanie destruktora
usunięcie klucza
przypisanie do klucza danych wątku
pobranie danych związanych z kluczem.
Przykład
W programie tworzony jest jeden klucz, z którym wątki kojarzą napis - przedrostek, którym funkcja wyswietl poprzedza wyświetlane komunikaty.
Przykładowe wyjście: adres napisu: 0x9bd6008 ('***') adres napisu: 0x9bd60a8 ('!!!') !!!: Witaj w równoległym świecie! adres napisu: 0x9bd6148 ('###') ###: Witaj w równoległym świecie! ***: Witaj w równoległym świecie! !!!: Wątek wykonuje pracę ***: Wątek wykonuje pracę ###: Wątek wykonuje pracę !!!: Wątek zakończony wywołano destruktor, adres pamięci do zwolnienia: 0x9bd60a8 ('!!!') ***: Wątek zakończony wywołano destruktor, adres pamięci do zwolnienia: 0x9bd6008 ('***') ###: Wątek zakończony wywołano destruktor, adres pamięci do zwolnienia: 0x9bd6148 ('###')
Funkcje wywoływane jednokrotnie
Czasem istnieje potrzeba jednokrotnego wykonania jakiejś funkcji, np. w celu inicjalizacji jakiś globalnych ustawień, biblioteki, otwarcia plików, gniazd itp. Pthreads udostępnia funkcję pthread_once, która niezależnie od liczby wywołań, uruchamia dokładnie raz funkcję użytkownika.
Jednokrotne uruchomienie gwarantuje obiekt typu pthread_once_t; zmienną tego typu należy statycznie zainicjować wartością PTHREAD_ONCE_INIT.
Typy pthread_once_t
Funkcje
Przykład
Wynik: $ ./przyklad Rozpoczynanie programu Uruchomiono wątek nr 0 Uruchomiono wątek nr 2 Uruchomiono wątek nr 1 Uruchomiono wątek nr 3 Uruchomiono wątek nr 4 Uruchomiono wątek nr 5 Uruchomiono wątek nr 6 Uruchomiono wątek nr 7 Uruchomiono wątek nr 8 Uruchomiono wątek nr 9
UNIX-owe sygnały
Gdy sygnał zostanie dostarczony do procesu nie jest określone w kontekście którego wątku wykona się procedura obsługi sygnału.
Blokowanie sygnałów
Pthreads umożliwia zablokowanie określonych sygnałów na poziomie wątków, służy temu funkcja pthread_sigmask (analogiczna do sigprocmask), która modyfikuje zbiór zablokowanych sygnałów wywołującego ją wątku. Nie można zablokować SIGFPE, SIGILL, SIGSEGV ani SIGBUS
Funkcje
how określa jak zbiór set wpływa na bieżący zbiór SIG_BLOCK - włączenie wskazanych sygnałów do zbioru SIG_UNBLOCK - odblokowanie wskazanych sygnałów SIG_SETMASK - zastąpienie bieżącego zbioru nowym gdy oset nie jest pusty, poprzednia maska sygnałów zapisywana jest pod wskazywanym adresem
Wysyłanie sygnałów do wątków
Wysyłanie sygnału do określonego wątku umożliwia funkcja pthread_kill. Jeśli numer sygnału jest równy zero, wówczas nie jest wysyłany sygnał, ale są testowane jedynie ewentualne błędy - a więc czy wskazany identyfikator wątku jest poprawny.
Funkcje
id - wątek signum - numer sygnału
Przykład
W przykładowym programie wątek główny czeka na sygnał SIGUSR1, który po pewnym czasie wysyła utworzony wcześniej wątek.
Wyjście: $ ./przyklad wątek główny oczekuje na sygnał wątek się rozpoczął wątek wysyła sygnał SIGUSR1 do głównego wątku wątek główny otrzymał sygnał SIGUSR1
Przerywanie wątków Wskazany wątek może zostać przerwany, jeśli tylko nie zostało to wprost zabronione. Sygnał przerwania wysyła funkcja pthread_cancel.
Sposób przerwania wątku jest dwojaki: Asynchroniczny - przerwanie następuje natychmiast, w dowolnym momencie. Opóźniony (deferred) - przerwanie następuje dopiero po osiągnięciu tzw. punktu przerwania (cancellation point), tj. wywołania określonych funkcji systemowych (np. sleep, read). Standard POSIX określa, które funkcje muszą, a które mogą być punktami przerwania, definiuje także dodatkowo pthread_testcancel(void). Pełna lista funkcji znajduje się w rozdziale 2.9.5 Thread Cancellation);
Ustawienie flagi kontrolującej możliwość przerwania wątku wykonuje funkcja pthread_setcancelstate, akceptuje dwie wartości: PTHREAD_CANCEL_ENABLE - przerwanie możliwe; PTHREAD_CANCEL_DISABLE - przerwanie niemożliwe; jeśli jednak wystąpi żądanie przerwania, fakt ten jest pamiętany i gdy stan flagi zmieni się na PTHREAD_CANCEL_ENABLE wątek zostanie przerwany.
Wybór sposobu przerywania umożliwia funkcja pthread_setcanceltype, która akceptuje dwie wartości: PTHREAD_CANCEL_ASYNCHRONOUS - przerwanie asynchroniczne, PTHREAD_CANCEL_DEFERRED - przerwanie opóźnione.
Obie funkcje zmieniają parametry wywołującego je wątku.
Funkcje
przerwanie wskazanego wątku
ustawia możliwość przerwania i zwraca poprzednią wartość
ustawia sposób przerwania i zwraca poprzednią wartość
punkt przerwania
Przykład Przykładowy program uruchamia trzy wątki z różnymi ustawieniami dotyczącymi przerywania: dopuszcza przerwanie asynchroniczne, dopuszcza przerwanie opóźnione, przez pewien czas w ogóle blokuje przerwania.
Przykładowe wyjście:
$ ./przyklad uruchomiono wątek #0 (przerwanie asynchroniczne) #0: wysyłanie sygnału przerwania do wątku #0: wysłano, oczekiwanie na zakończenie uruchomiono wątek #2 (przez 2 sekundy nie można przerwać) funkcja finalizująca dla wątku #0 #0: wątek zakończony #1: wysyłanie sygnału przerwania do wątku #1: wysłano, oczekiwanie na zakończenie uruchomiono wątek #1 (przerwanie opóźnione) funkcja finalizująca dla wątku #1 #1: wątek zakończony #2: wysyłanie sygnału przerwania do wątku #2: wysłano, oczekiwanie na zakończenie wątek #2 można już przerwać funkcja finalizująca dla wątku #2 #2: wątek zakończony
Pthreads i forkowanie Biblioteka zarządza trzema listami funkcji, które są wykonywane przy forkowaniu procesu. Jedna lista przechowuje adresy funkcji wywoływanych przed właściwym uruchomieniem funkcji fork, dwie kolejne zawierają funkcje wykonywane tuż po zakończeniu fork, osobno w procesie rodzica i potomnym.
Funkcja pthread_atfork służy do dodawania do list funkcji użytkownika; można podawać puste wskaźniki.
Funkcje wykonywane po forku są wykonywane w kolejności zgodnej z dodawaniem ich do list, natomiast przed forkiem są uruchamiane w kolejności odwrotnej.
Zastosowaniem tego mechanizmu może być ponowna inicjalizacja wątków w procesie potomnym. Przede wszystkim przy forkowaniu w procesie potomnym działa tylko jeden wątek - główny wątek, wykonujący funkcję main. Ponadto konieczna jest ponowna inicjalizacja różnych obiektów synchronizujących (np. mutexów), bowiem - jak wspomniano we wstępie - samo skopiowanie pamięci jest niewystarczającego do utworzenia w pełni funkcjonalnej kopii takiego obiektu.
Funkcje
prepare - funkcja wykonywana przed fork() parent - funkcja wykonywana po fork() w procesie rodzica child - funkcja wykonywana po fork() w procesie potomnym
Przykład W programie proces potomny odtwarza jeden działający wątek.
Wyjście:
$ ./przyklad początek programu tworzenie 3 wątków w procesie 8228 uruchomiono wątek #1 wątek #1 w procesie #8228 uruchomiono wątek #2 wątek #2 w procesie #8228 uruchomiono wątek #3 wątek #3 w procesie #8228 wątek #1 w procesie #8228 wątek #2 w procesie #8228 wątek #3 w procesie #8228 fork => 8232 tworzenie 3 wątków w procesie 8232 fork => 0 uruchomiono wątek #1 wątek #1 w procesie #8232 uruchomiono wątek #2 wątek #2 w procesie #8232 uruchomiono wątek #3 wątek #3 w procesie #8232 wątek #1 w procesie #8228 wątek #3 w procesie #8228 wątek #2 w procesie #8228 wątek #1 w procesie #8232 wątek #2 w procesie #8232 wątek #3 w procesie #8232 wątek #1 w procesie #8228 wątek #2 w procesie #8228 wątek #3 w procesie #8228 wątek #1 w procesie #8232 wątek #2 w procesie #8232 wątek #3 w procesie #8232 wątek #1 w procesie #8228 wątek #3 w procesie #8228 wątek #2 w procesie #8228
Stopień współbieżności
Dostępne jeśli biblioteka implementuje opcję .
Stopień współbieżności jest podpowiedzią (hint) dla biblioteki i ma znaczenie, jeśli wątki pthreads są uruchamiane na mniejszej liczbie wątków systemowych. Wówczas podpowiedź określa na ilu rzeczywistych wątkach zależy programowi.
W Linuxie jeden wątek pthreads odpowiada jednemu wątkowi systemowemu, więc ten parametr nie ma żadnego znaczenia.
Funkcja
ustawia nowy stopień współbieżności; jeśli 0, przyjmowany jest domyślny
odczyt
Czas procesora zużyty przez wątek
Jeśli system implementuje timery () i rozszerzenie pthreads () dostępna jest funkcja pthread_getcpuclockid, zwracająca identyfikator zegara, który odmierza czas procesora zużyty przez wątek. Zdefiniowana jest wówczas także stała w time.h CLOCK_THREAD_CPUTIME_ID, która odpowiada identyfikatorowi zegara dla wywołującego wątku.
Makrodefinicja _POSIX_THREAD_CPUTIME informuje o istnieniu rozszerzenia.
Do odczytania czasu na podstawie identyfikatora zegara służy funkcja clock_gettime (z time.h).
Funkcja
odczyt identyfikatora zegara
Szkic użycia #include #include
pthread_t id_watku;
struct timespec czas; // z time.h clock_t id_zegara; // z time.h
#ifdef _POSIX_THREAD_CPUTIME if (pthread_getcpuclockid(id_watku, &id_zegara) == 0) { if (clock_gettime(id_zegara, &czas) == 0) { printf( "czas procesora: %ld.%03ld ms\n",